Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2022/8801 K.2023/2463

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen aile konutu şerhi konulması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi kararının yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; kesinleşen konularda karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine ve davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ile müvekkilinin 17.05.1983 tarihinden bu yana evli olduklarını, boşanma davalarının devam ettiğini, tarafların birlikte ikamet ettikleri ... ili İlkadım ilçesi 165 ada 2 parselde bulunan taşınmazın aile konutu olduğu, müvekkilinin halen bu adreste ikamet ettiğini, davalının söz konusu taşınmazı 27 yıl önce terk ettiğini bu tarihten itibaren de tüm tadilatları müvekkilinin yaptırdığını, davalı tarafın taşınmazı satarak müvekkilini evsiz bırakma girişimlerinde bulunduğunu, bu nedenle ... İli İlkadım İlçesi 165 ada 2 parselde bulunan taşınmazın tapu kaydına aile konutu şerhi konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; Her ne kadar davaya konu olan ve aile konutu şerhi konulması talep edilen tapu bilgileri ... İli, İlkadım İlçesi 165 ada 2 parsel olarak belirtilmiş ise de tarafların en son birlikte ikamet ettikleri konutun tapu bilgileri ... ili, İlkadım İlçesi, Yukarı Avdan Mahallesi 171 ada 30 parseldir, şeklinde beyanda bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı vekili davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2021tarihli ve 2019/573 Esas ve 2021/399 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın 15.08.2019 tarihinde ... olduğu, ıslah tarihi itibariyle (02.12.2020) taraflar adına kayıtlı bulunmadığı, fiilen tarafların kullanımında bulunmayan bir konut üzerinde aile konutu şerhi tesis edilemeyeceğinden, davacı tarafın aile konutu iddialarının ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davalı yararına vekâlet ücretine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tüm yönlerden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.12.2021 tarihli ve 2021/2667 Esas ve 2021/3631 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle aile konutu olduğu, mahkemece ıslah tarihi esas alınarak dava tarihi ıslah tarihi kabul edilmiş ise de tapu bilgilerinde yapılan hataların maddî hata niteliğinde olduğu ve her zaman düzeltilebileceği, mahkemece yanılgılı değerlendirme ve nitelendirmeyle dava tarihinin ıslah tarihi olarak kabul edildiğini, halbuki davanın açılış tarihinin 24.07.2019 olarak kabul edilip,

bu tarih itibariyle de dava konusu taşınmazın aile konutu niteliğinde olduğu dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle ret kararı verilmesinin ... olmadığı, ne var ki dava konusu taşınmazın 15.08.2019 tarihinde satılması nedeni ile bu tarih itibariyle davanın konusuz kaldığı,

karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve baştaki haklılık durumu değerlendirilerek yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği, yine bu davalarda davacının, malik olmayan eş, davalının ise taşınmaz maliki olması gerektiği,

davaya konu taşınmazın satıldığından bahis ile üçüncü kişinin davalı olarak gösterilmesinin ... olmadığından üçüncü kişi yönünden husumetten ret kararı verilmesi gerekirken esastan ret kararı verilmesinin de hatalı olduğu gerekçesi ile davacının istinaf isteminin yukarıda gösterilen nedenlerle kabulüne hükmün tümü ile kaldırılmasına davacının aile konutu şerhi konulması talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davanın, davaya dahil edilen Sevinç Mayda (... ) yönünden husumetten reddine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilerek, davacı yararına vekâlet ücretine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı tarafından vekâlet ücreti ve yargılama giderleri yönünden temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemiz 12.05.2022 tarih, 2022/2108 Esas ve 2022/4390 Karar sayılı kararı ile özetle.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194 üncü maddesinin üçüncü fıkrası, 06.02.2014 tarihli 6518 sayılı Kanunla değiştirilmiş olup yapılan değişikle, aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eşin, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini, tapu müdürlüğünden isteyebileceği kabul edilmiş ancak işbu dosyada davacının öncelikle tapuya müracaat ettiğine ve tapu müdürlüğünden olumsuz yanıt alındığına dair bir beyana ya da herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı dava konusu taşınmaz dava tarihinden sonra ... olduğundan dava konusuz kalmakla beraber;

öncelikle tapuya müracaat etmeksizin dava açma yoluna giden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından artık haklılık durumunun tartışılamayacağı, bu durumda davalı lehine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken davacının dava açmakta haklı olduğu şeklindeki yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm tesisinin ... olmadığı belirtilerek karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; " ... Bu durumda davalı lehine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken davacının dava açmakta haklı olduğu şeklindeki yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm tesisi ... olmayıp bozmayı gerektirmiştir." şeklindeki gerekçeyle bozulması üzerine duruşma açılarak bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, uyulan ilam doğrultusunda, kesinleşen konularda karar verilmesine yer olmadığına, yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına davalı lehine vekâlet ücretine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtay bozma ilamı gerekçesi her ne kadar ... ise de aile konutunu 27 yıl önce davalı erkeğin terk ettiği, tapuya başvurulması halinde her iki eşin ikamet adresleri ayrı olduğundan zaten başvurunun kabul edilmeyeceği ve hükümsüz kalacağı, bu halde somut olayda davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek; hükmün yargılama gideri vekâlet ücreti yönünden bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 13.03.2023 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiklerini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, konusuz kalan ve sadece yargılama giderleri ve vekâlet ücreti hakkında hüküm kurulan davada feragat beyanının hüküm doğurup doğurmayacağı, usuli kazanılmış hakkın varlığı, bozma ilamına uygun karar verilip verilmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 307 nci, 309 uncu, 310 uncu, 311 ... ,312 nci maddeleri, 369 uncu, 370 ... ve 371 ... maddeleri. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Adli yardımdan yararlanması sebebiyle başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,