Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2023/5060 K.2023/4464

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil ile aile konutu şerhi konulması davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ...'un evli oldukları, dört müşterek çocuklarının bulunduğu, davalı ...'un Özel İdareden aldığı bir ihaleyi zamanında teslim edemediğinden dolayı davalı ...'tan borç aldığını ve karşılığında Erzincan - Merkez - ...

Mahallesi 1057 ada 1 parselde bulunan kat irtifaklı ikinci kat üç numaralı bağımsız bölümü devrettiğini, müvekkilinin bu devir işleminden haberi olmadığını, sonrasında davalı ...'ın müvekkilin ikamet ettiği eve gelerek evi boşaltmasını istemesi üzerine durumu öğrendiğini, davacının bilgisi ve rızası olmadan davalı eş ... tarafından davalı ...'a devre gerçekleştirilen aile konutunun tapu devri işleminin geçersiz olduğunu ileri sürerek,

aile konutunun tapu devrinin iptali ile davalı ... adına tapuya tesciline, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 194 üncü maddesi gereğince aile konutu şerhi konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'nin işlerinin kötü gitmesi nedeniyle bu evleri davalı ...'a sattığını, evlerin üzerinde kullanılan ticari kredilere ilişkin ipotek bulunduğunu, ipoteğe ilişkin aylık ödemeleri ...'ın yaptığını, ödediği paraların geri verilmesi durumda evleri geri verebileceğini, evin alınma aşamasında davalı ... ile ailesi evleri görmek isterken davacının kendilerine eşlik ederek evi gezdirdiğini, evin satılacağından haberi olduğunu, davacı ile davalı ...'nin fikir birliği yaparak kötü niyetli şekilde davayı açtıklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Diğer davalı ... Batur davaya süresinde cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tanık beyanları ile üç dairenin de ve özellikle dava konusu bağımsız bölümün satışından davacının bilgisinin olduğu ve satışa açık rıza gösterdiğinin anlaşıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aile konutunun maliki olan eşin aile konutundaki yaşantıyı güçlüğe sokacak biçimde tek başına aile konutunu bir ayni hakla sınırlandıramayacağı, bu sınırlandırmanın ancak diğer eşin açık rızası alınarak yapılabileceği, eşin izni için bir geçerlilik şekli öngörülmediği, bu nedenle sözkonusu izin bir şekle tabi olmadan, sözlü olarak dahi verilebileceği ancak iznin “açık” olması gerektiği, somut olaya bakıldığında, 1057 ada 1 parsel üzerindeki 3 nolu bağımsız bölümün davalı ... tarafından diğer davalı ...'a 31.12.2018 tarihinde satıldığı,

bu işlem ve dava tarihi itibariyle taşınmazın aile konutu niteliğinde bulunduğu halde satış işlemi sırasında davacının açık rızasının bulunduğunun ispatlanamadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle ... adına tapuda Erzincan İli, ...

Mah., 1057 Ada, 1 Parselde 2. kat, bağımsız bölüm no:3'de kayıtlı taşınmazın evlilik birliğinde aile konutu olduğunun tespitine ve dava konusu taşınmazın davalı ... üzerine olan tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tesciline, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davanın reddi gerektiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, satıştan haberdar olduğunu, diğer davalı ...'nin bankadan ticari kredi çekerken dava konusu ev üzerine ipotek konulduğunu, müvekkilinin dava konusu evi üzerindeki ipotekle birlikte devraldığını, davalı ...'nin iflas ettiğini, zaten krediyi ödeyemediği için dava konusu evin banka tarafından sattırılacağını, davanın kabulü halinde müvekkilinin, diğer davalıdan alacağını alma imkanı kalmayacağını, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin soyut olduğunu, usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, aile konutu olduğu iddia edilen taşınmazın malik olmayan eşin açık rızası olmadan yapılan devrinin geçersiz olduğu gerekçesi ile tapu iptal ve tescili ile aile konutu şerhi konulması davası olup, uyuşmazlık davanın kabulü koşulları oluşup oluşmadığı, dava konusu taşınmazın aile konutu olup olmadığı ve davacı kadının açık rızası ile devredilip devredilmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Kanun'un 194 üncü maddesi; 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

4721 sayılı Kanun'un 194 üncü maddesi gereğince eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Malik olmayan eşin açık rızasının varlığı her türlü delille ispatlanabilir.

Tanık beyanları ile davacı kadının evin satımından haberdar olduğu, satış işlemini kabul ettiği, evi boşaltmak için süre istediği anlaşılmış olup bu şekilde malik olmayan eş olan davacı kadının açık rızası ile aile konutunun devredildiği sabit olduğu gibi, ipotekli olan taşınmaza ait borçların da davalı devralan Haluk tarafından ödendiği de anlaşılmaktadır.

O hâlde davanın reddi gerekirken yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bu nedenle bozulmasına karar verilmiş olması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,