Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2024/10433 K.2025/6238

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı kadın vekili tarafından ıslah dilekçesindeki maddi ve manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmemesi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle manevi tazminat isteğinin, niteliği itibarıyla tek ve bölünemez olduğunun, bölümler halinde istenemeyeceğinin, başlangıçta talep edilen manevi tazminat miktarının, ıslahla da olsa artırılamayacağının anlaşılmasına göre davacı-davalı kadın vekilinin aşağıdaki paragraf kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Islah kurumu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 176 ncı ve devamı maddelerinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Islah, davacı veya davalının, iddianın ve savunmanın değiştirilmesi yasağı kapsamındaki usul işlemlerini, karşı tarafın iznine ve hâkimin onayına bağlı olmaksızın belli kurallar çerçevesinde bir defaya mahsus olmak üzere düzeltmesini sağlayan bir usul hukuku kurumudur.

Islahın zamanı ve şekli, 6100 sayılı Kanun'un 177 nci maddesinde düzenlenmiştir.

İlgili maddenin birinci fırkasında "Islah, tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir." hükmü yer almakta olup, 22.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 18 inci maddesi ile birinci fıkradan sonra gelmek üzere ikinci fıkra olarak "Yargıtayın bozma kararından veya Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya İlk Derece Mahkemesine gönderildiğinde, İlk Derece Mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir.

Ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz." hükmü getirilmiştir. Böylelikle kanunda öngörülen şartları sağladığı takdirde Yargıtay bozma kararı ve Bölge Adliye Mahkemesi gönderme kararından sonrada ıslah yapılabilmesi mümkün kılınmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasındaki karşılıklı boşanma davasında İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına, kadın lehine 30.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminata, erkek lehine 15.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminata, kadının nafaka taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı-davalı kadın vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince kusur tespit ile tazminat kararlarının birbiri ile çeliştiği gerekçesi ile kararının kaldırılmasına ve denetime elverişli ayrıca kararın kendi içinde çelişki oluşturmayacak şekilde gerekçe yazılarak ayrıca usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak yeniden karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesine gönderme kararı sonrasında verilen kararda asıl ve birleşen davanın kabulü ile tarafların boşanmalarına ve fer'îlere karar verilmiş,

davacı-davalı kadın tarafından istinaf edilmesi üzere Bölge Adliye Mahkemesine istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı-davalı kadın vekili, dava dilekçesinde 30.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma gönderme kararı sonrası davacı- davalı kadın vekili 27.05.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile kadın lehine maddî ve manevi tazminat taleplerini arttırmak amacıyla kısmi ıslah talebinde bulunmuş olup, ıslah dilekçesiyle maddi ve manevi tazminat istemini 5.000.000,00'ar TL'ye çıkarmıştır.

Manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi gereğince manevi tazminat kısmi davaya konu olamayacağı gibi, ıslah yoluyla da miktarı arttırılamaz. Maddi tazminat miktarının ise ıslah yolu ile arttırılması mümkündür.

Bu nedenle maddi tazminat miktarı yönünden Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma gönderme kararından sonra İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılamada usule ve esasa ilişkin her türlü faaliyetinin tahkikata ilişkin olduğu, bu itibarla ıslah yasağının ortadan kalkmış bulunduğu ve 6100 sayılı Kanun'un 177 nci maddesi uyarınca davacı-davalı kadının ıslah talebinde bulanmasının mümkün olduğu gözetilmeksizin İlk Derece Mahkemesince davacı-davalı kadın vekilinin kaldırma gönderme kararı sonrası yaptığı ıslah talebi dikkate alınmamış ve bir değerlendirme yapılmamıştır.

Hal böyle iken İlk Derece Mahkemesince ıslah dilekçesinin karşı tarafa tebliği ile davacı- davalı kadın vekilinin usulüne uygun şekilde yapılan ıslah talebi de dikkate alınarak maddi tazminat talebi hakkında sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerektiği halde, bu husus değerlendirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.