Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2024/6232 K.2025/4034

Taraflar arasındaki evlatlık ilişkisinin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 21.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davacı ... ile vekili Avukat ... ve karşı taraf davalılar vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen günde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Dava, evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına ilişkindir.Evlatlık ilişkisi, genel olarak, evlat edinen ile evlatlık arasında mahkeme kararı ile kurulan yapay soybağını ifade etmek için kullanılan hukuki bir terimdir. Dolayısıyla, evlatlık ilişkisinin kurulması (evlat edinme), sonradan hukuk düzenince tanınan bir soybağı kurma yoludur. (Akıntürk, Turgut, Türk Medeni Hukuku Yeni Medeni Kanuna Uyarlanmış Aile Hukuku, İkinci Cilt, İstanbul 2004, s.359)

Evlatlık ilişkisinin kurulması Kanunumuzda sıkı koşullara bağlanmıştır. Kanun koyucu yapay olarak kurulan soybağını doğal soybağına benzetmek amacıyla pek çok koşulun aynı anda gerçekleşmesini aramıştır. Bunun sebebi ise evlatlık ilişkisinin bir kere kurulduktan sonra çok istisnai haller dışında iptal edilememesidir. Sadece evlat edinmenin esaslı unsurlarına uyulmaksızın verilen evlat edinme kararlarının kaldırılması mümkün olup bu durumda da evlatlığın menfaatinin ağır biçimde zedelenmemesi gerekmektedir. Bilindiği üzere kesinleşmiş bir mahkeme kararı aynı dereceli bir başka mahkeme tarafından denetlenemez. Ancak esaslı unsurlara ilişkin tespit yapılmaksızın karar verilmesi halinde evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına karar verilmesi gündeme gelebilir.

4721 sayılı Kanun'un 306. maddesi gereğince eşler ancak birlikte evlat edinebilirler. Ayrıca küçüğün evlat edinilebilmesi için evlât edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır. Bu koşullar aslında evlat edinme yoluyla küçüğün bir aileye kavuşması amacıyla konulmuştur. Bu bakım koşuluna doktrinde "deneme süresi" diyenler de vardır. Bu süre sayesinde tarafların birbirlerine uyum sağlayıp sağlayamayacakları konusunda da fikir edinilmiş olmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; evlat edinenlerin 08.08.1989 tarihinde evlenip 29.03.2001 tarihinde boşandıkları ve daha sonra 31.05.2005 tarihinde tekrar evlendikleri, davacıya 2001-2003 yılları arasında baktıklarını iddia ederek evlat edinme davası açtıkları, davacının evlat edinmesine dair kararda davacının davalıların evliliklerinin devamı sırasında davacıya en az bir yıl süre ile baktıklarına ilişkin bir gerekçe olmadığı, iş bu davanın yapılan yargılamasında da bakım şartı gerçekleşmeksizin evlat edinmeye karar verildiğinin ispatlandığı anlaşılmaktadır.

O halde esaslı unsurları olmaksızın kurulan evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.