Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2025/8007 K.2025/11113

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davacı anne, ortak çocuk ...'in babası ile görüşmek istemediği, sinirlenerek ağladığı, annesi ve kardeşleri arasında sürekli sorun çıkmasına sebep olduğu, çocuğun ruh sağlığı ve huzurunun bozulduğu iddiası ile ortak çocuk ile baba arasındaki kişisel ilişkinin kaldırılması olmadığı takdirde kişisel ilişkinin sınırlandırılması talepli dava açmış, davalı baba haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince davacının kişisel ilişkinin kaldırılması talebi reddedilmiş ancak yeniden kişisel ilişki düzenlenmesi talebi kabul edilmiştir. Bu karara karşı davacı anne istinaf yoluna başvurmuş, istinaf incelemesi yapan Bölge Adliye Mahkemesince davacı annenin istinaf başvurusu kabul edilerek baba ile ortak çocuk arasında düzenlenen kişisel ilişki kaldırılmıştır. Karar davalı baba vekilince temyiz edilmiştir.

Velâyet düzenlemesi yapılırken; göz önünde tutulması gereken temel ilke, çocuğun "Üstün yararı" (Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m, 3; Çocuk Haklarının Kullanılmasına ilişkin Avrupa Sözleşmesi m, 1; TMK m. 339/1. 343/1. 346/1; Çocuk Koruma Kanunu m. 4/b) dır. Çocuğun üstün yararını belirlerken; onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin sağlanması amacının gözetilmesi gereklidir. Ana ve babanın yararları; boşanmadaki kusurları, ahlaki değer yargıları, sosyal konumlan gibi durumları, çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde gözönünde tutulur. Velâyet düzenlemesinde; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde, çocuğun yararına üstünlük tanınması gereklidir.

Velâyet kamu düzenine ilişkin olup, re’sen araştırma ilkesi geçerlidir. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. maddesi ile Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin 3. ve 6. maddeleri, iç hukuk tarafından yeterli idrake sahip olduğu kabul edilen çocuklara, kendilerini ilgilendiren davalarda görüşlerini ifade etmeye olanak tanınmasını ve görüşlerine gereken önemin verilmesi gerektiğini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür. Velâyet hususu, çocukları ilgilendiren konuların en başında gelir.

Anne ve babasından veya bunlardan birinden ayrılan çocuğun ana veya babasıyla düzenli kişisel ilişki kurması ve sürdürmesi, çocuk için bir hak olduğu gibi ana veya baba için de bir haktır. Kişisel ilişkinin düzenlenmesinde çocuğun bedeni ve fikri gelişimi yanında analık veya babalık duygularının tatmini de önemlidir.

Ortak çocuk 2009 doğumlu ...'in velâyeti davacı anneye bırakılmış, baba ile aralarında da boşanma ilamında gösterilen şekilde kişisel ilişki kurulmuştur.

4721 sayıılı Türk Medeni Kanunu'nun 324 üncü maddesinde belirtildiği üzere, kendisine kişisel ilişki hakkı tanınan ebeveynin, bu hakkı amacına aykırı kullanması, yasal yükümlülüklerine aykırı davranması veya çocuk ile ciddi biçimde ilgilenmemesi ya da diğer önemli sebepler varsa yahut da kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye giriyorsa, bu hak kendilerinden alınabilir veya kaldırılabilir.

Somut olayda dosya kapsamından ortak çocuk ile baba arasındaki mevcut kişisel ilişkinin kaldırılmasını gerektirir sebeplerin varlığı ispatlanamadığı gibi davalı baba ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulmamasının onların arasındaki bağların zayıflamasına veya tamamen ortadan kalkmasına sebep olabileceği, alınan sosyal inceleme raporunda çocuğun babasına karşı olumsuz duygulanım ve tepki göstermediğinin belirtildiği,

çocuklarla ilgili verilecek kararlarda tercihlerinin bizatihi onların üstün yararına aykırı olması durumunda tercihlerinin aksine de karar verilebileceği, davacı anne ve davalı baba arasında yaşanan uyuşmazlıktan çocuğun etkilenmiş olabileceği, dolayısıyla çocuk ile baba arasındaki kişisel ilişkinin mevcudiyetinin onun üstün yararına uygun olacağı da anlaşılmakla yazılı gerekçe ile davanın kabulü ile kişisel ilişkinin kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.