Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2006/2146 K.2006/7210

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ....

Köyü 153 ada 17 parsel sayılı 24.860 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 1937 tarih 15 yazım numaralı vergi kaydı uygulanarak tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ... ve müşterekleri, 153 ada 18 parsel sayılı 8.020 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 1937 tarih 15 yazım numaralı vergi kaydı uygulanarak tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ..., 153 ada 25 parsel sayılı 10.960 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 1937 tarih 15 yazım numaralı vergi kaydı uygulanarak tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve müşterekleri,

153 ada 26 parsel sayılı 8.820 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 1937 tarih 15 yazım numaralı vergi kaydı uygulanarak tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ..., 153 ada 36 parsel sayılı 10.828 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 1937 tarih 15 yazım numaralı vergi kaydı uygulanarak tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve ... adlarına tespit edilmiştir.

Davacı ..., çekişmeli taşınmazların kısmen orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla, Hazine; taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşlık, ... yerlerden olduğu savıyla ayrı ayrı dava açmışlar, hukuki bağlantı sebebiyle dava dosyaları H.Y.U.Y.’nın 45. maddesi uyarınca birleştirilmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, dava konusu taşınmazların ... bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 06.11.1991 tarihli krokili raporda (A) ile işaretlenen bölümlerinin tespit gibi tapuya tescillerine, B ile işaretlenen kesimlerinin orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmıştır. 1) Hazine her ne kadar çekişmeli taşınmazların tamamının taşlık ... yerlerden olduğunu iddiasıyla kararı temyiz etmiş ise de; İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve özellikle keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazların (B) ile işaretlenen bölümlerinin eylemli biçimde orman olduğu saptandığına göre, bu kesimlere yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA,

2) Çekişmeli taşınmazların (A) ile işaretlenen kesimlerine yönelik temyiz itirazlarına gelince.

Hükme dayanak yapılan orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazların memleket haritası, amenajman planı ve ... fotoğraflarında ne şekilde uygulamaya tabi tutuldukları belirlenmemiş, taşınmazların eylemli durumları, eğim ve ... yapıları incelenerek rapor düzenlenmiştir.Bu durumda karara dayanak alınan uzman bilirkişi raporu çekişmeli taşınmazların (A) ile işaretlenen kesimlerinin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz.

Hakimin bilirkişi raporlarını denetleme yükümlülüğü vardır. Bundan ayrı, çekişmeli taşınmazlara komşu olan parsellerin kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanak belgeleri dosya arasına getirtilmemiş, taşınmazlar başında yapılan keşifte komşu parsel denetimi yapılmamıştır.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

Mahkemece, komşu parsellerin kadastro tespit tutanakları ve dayanakları, eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir uzman orman yüksek mühendisi, bulunamadığı takdirde orman mühendisi, ziraat mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte çekişmeli taşınmazlar ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş olduğu, diğer fıkraları da 3.3.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasa ile yürürlükten kaldırıldığından bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli, ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; eğim durumu belirlenmeli, parseller üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı, yaşı ile kapalılık oranı belirlenmeli;

çekişmeli taşınmazların ve komşu taşınmazların tümünün memleket haritasına göre konumu saptanmalı; memleket haritasında bu parsellerin tümünün bulunduğu yer belirlenerek, orijinal renkli memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra her iki harita çekişmeli yerleri ve komşularını da gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilerek çekişmeli ve komşu taşınmazların memleket haritasına göre konumu saptanıp;

bu harita ile irtibatını duraksamaya yer vermeyecek biçimde gösteren, memleket haritasındaki renkleri ve işaretleri aynen içeren, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan çekişmeli parsellerin tümünü bir arada gösteren kroki düzenlettirilip, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı, çekişme konusu yerleri sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalıdır.

Açıklanan konular göz önünde bulundurularak çekişmeli yerlerin çevresindeki taşınmazların niteliğine göre, taşınmazların etrafı ormanla çevrili ise mülkiyet belgesi, tapu kaydı olmadığı takdirde bu tür yerlerin 6831 Sayılı Yasanın 17/1-2 maddesine aykırılık teşkil ettiği düşünülmeli, bütün bu konuları kapsayacak, duraksamaya yer vermeyen ortak imzalı rapor ve kroki alınıp çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı kesin biçimde saptanmalı oluşacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.