Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2006/3063 K.2006/6177

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... 13.12.2004 tarihli dilekçesiyle, .... Köyü 106 ada 28 sayılı parselin 18984 m2 bölümünün, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, orman niteliğiyle Hazine adına olan tapu kaydının iptali ve adına tescilini istemiştir. Mahkemece YETKİSİZLİĞE karar verilmiş, hüküm Hazine tarafından temyiz edilmiştir. Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu iptal ve tescile ilişkindir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmıştır.

Davacı, 3402 Sayılı Yasa hükümlerine göre .... Köyünde yapılan arazi kadastrosunda, orman niteliğiyle Hazine adına tescil edilen 106 ada 28 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle adına tescilini istemiş, taşınmazın Feke İlçesine bağlı Tokmanaklı Köyü idari sınırları içinde kaldığını iddia etmiştir.

Taşınmaz başında yapılan keşifte, yerel bilirkişiler vasıtasıyla köy hudutnamesi uygulanarak, çekişmeli taşınmaz bölümünün hangi köyün idari sınırları içinde kaldığı tahkik edilmeden, davacının iddiasına ve orman bilirkişinin soyut görüşüne itibar edilmiştir. Orman Yönetiminin, çekişmeli taşınmazın ....

İlçesi Orman İşletme Müdürlüğünün sorumluluğunda kaldığı yönündeki yazısı, taşınmazın bulunduğu köyün idari sınırlarını ilgilendirmeyip, yönetimin kendi idari yapılanması ile ilgilidir.

Taşınmazın aynına ilişkin davalarda, H.Y.U.Y 9. madde gereğince, taşınmazın bulunduğu (idari sınırları itibariyle) yer mahkemesi yetkili olup, bu husus kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her aşamasında resen gözetilmelidir. Diğer taraftan, uzman bilirkişi raporu tamamen soyut olup, taşınmazın resmi belgelerdeki konumu gösterilmemiş, orman sınır hattına irtibatlı krokisi çizilmemiştir.

Dosya içeriğinden, çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede daha önce orman tahdidi yapılıp yapılmadığı anlaşılamamaktadır. Mahkemece, bu hususta araştırma yapılmamıştır. Tahdit yapılmışsa; kural olarak, bir yerin orman olup olmadığı, kesinleşmiş tahdit haritasının uygulanmasıyla çözümlenir. Ancak, bu sınırlandırmada 4785 Sayılı Yasa hükümlerinin nazara alınmış olması halinde sağlıklı çözüme ulaştırır.

Zira, 3116 Sayılı Yasa sadece devlet ormanlarını belirlemiş olup; bu yasaya göre, 4785 Sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 13.07.1945 tarihinden önce yapılan sınırlandırmalar sonucu oluşup kesinleşen tahdit haritaları, sınır dışında kalan taşınmazların orman niteliğini ve hukuki durumunu saptamakta yetersiz kalır. Bu şekildeki taşınmazların orman olup olmadığının 4785 ve 5658 Sayılı Yasalara göre çözümlenmesi gerekir.

4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar hiçbir işleme lüzum olmaksızın devletleştirilmiştir.

Devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

O halde; öncelikle Kuyubeli ve Tokmanaklı Köyünün idari sınırlarını belirleyen tüm kayıtlar ilgili yönetimler ve Tapu sicil Müdürlüklerinden, Kuyubeli ve Tokmanaklı Köyünde yapılan arazi kadastrosunda çalışma sınırlarının belirlenmesine ilişkin tutanaklar kadastro müdürlüğünden, bu köylerde 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükümlerine göre yapılan orman kadastrosuna ilişkin işe başlama, çalışma ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile çekişmeli yeri orman sınır noktaları ile birlikte gösterir orijinalinden fotokopi orman kadastro haritası,

bir köyde yapılan orman kadastrosu diğer köyde ilan edilmiş ise buna ilişkin ilan tutanakları ile amenajman planları Orman Yönetiminden, en eski tarihli memleket haritası ve ... fotoğrafı ise ilgili komutanlıktan getirtilip dosya keşfe hazırlanmalı, Kuyubeli Köyü ve Tokmanaklı Köyü ile ilgisi olmayan üçüncü bir köyden yeterince yaşlı bilirkişiler belirlenmeli, çekişmeli taşınmazın başında, önceki bilirkişiler dışında bir orman mühendisi ve bir ... elemanı bilirkişi vasıtasıyla yeniden yapılacak keşifte, köy hudutnameleri belirlenen yerel bilirkişiler yardımı ile uygulanmalı,

taşınmazın hangi köyün idari sınırları içinde kaldığı net biçimde saptanmalı ... bilirkişisine köy sınırlarına göre taşınmazın konumunu gösteren kroki düzenlettirilmeli, taşınmaz ... ilçesi idari sınırları içinde kalıyor ise keşfe devam edilmeli, kesinleşmiş orman kadastrosunun bulunması halinde, orman kadastro haritası ile kadastro paftası sağlıklı biçimde zemine uygulanmalı, çekişmeli taşınmazın orman sınır hatlarına göre konumu teredüte yer bırakmayacak biçimde saptanmalı, bilirkişilere taşınmazın orman sınır hattına irtibatlı en az 10 adet orman sınır noktasını içerecek biçimde müşterek imzalı kroki çizdirilmeli,

kesinleşmiş orman kadastrosu yok ise eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; yukarıda değinilen memleket haritası ... fotoğrafı ve amenajman planı ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.