Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2006/6917 K.2006/9682

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi katılan ... ile davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... Köyü 157 ada 29 parsel sayılı 242.326,17 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, senetsiz ve belgesiz olarak hali arazi niteliği ile Hazine adına tespit edilmiştir. Mahkemece davacı gerçek kişi tarafından açılan davanın kabulüne, katılan ... yönetiminin davasının kısmen kabulüne yönelik verilen kararın davalı Hazine ve katılan ... tarafından temyiz edilmesi üzerine bozulmuştur.

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 09.12.2004 gün 2004/7182-12835 sayılı bozma kararında özetle “katılan davacı ...

Yönetiminin temyiz itirazlarının çekişmeli taşınmazın (A ve E) ile işaretlenen bölümlerine, davalı Hazinenin temyiz itirazlarının ise (A) ile işaretlen kesimine yönelik olduğu, hükme dayanak yapılan orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın A ile işaretlenen bölümü dışında kalan kesimlerinin orman sayılan yerlerden olduğu açıklanmakla birlikte mahkemece, (B, C ve D) ile işaretlenen kesimlerinin orman niteliği ile, (E) ile işaretlenen bölümünün hali arazi niteliği ile Hazine adına, (A) ile işaretlenen bölümünün davacı gerçek kişi adına tapuya tesciline karar verildiği,

diğer taraftan orman bilirkişinin davalı taşınmazı renksiz memleket haritasında işaretlediği bu sebeple raporun hüküm kurmaya yeterli olmadığı, eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve amejman planı getirtilerek bir orman mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte yöntemine uygun orman araştırması yapılarak sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra katılan ... yönetiminin davasının reddine davacı gerçek kişinin davasının kısmen kabulüne, dava konusu taşınmazın ... bilirkişi raporunda (A) ile işaretlenen bölümünün davacı gerçek kişi adına, B,C, D ve E ile işaretlenen kesimlerinin hali arazi niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm katılan davacı ... ve davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmıştır.

Mahkemece bozma ilamına uyulmakla birlikte bozmanın gerekleri yerine getirilmemiştir. Orman Yönetimi 157 ada 29 parsel sayılı taşınmazın tamamı hakkında davaya katıldığı halde hükme dayanak alınan uzman orman bilirkişi kurul raporunda; çekişmeli taşınmazın (A, B, C ve D) ile işaretlenen bölümlerinin orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanmış, çekişmeli taşınmazın geriye kalan bölümü hakkında orman araştırması yapılmamıştır. Diğer taraftan, orman bilirkişi kurulu raporunda, memleket haritası ve çekişmeli

taşınmazın kadastro paftasının ölçekleri eşitlenip birbiri üzerine aplike edilerek çekişmeli ve komşu taşınmazların, orijinal renkleri ve işaretleri içeren memleket haritasındaki konumu belirlenmemiş, yöntemine uygun orman araştırması yapılmamıştır. Bu durumda, karara dayanak alınan uzman bilirkişi kurul raporu çekişmeli taşınmazın öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz.

Hakimin bilirkişi raporlarını denetleme yükümlülüğü vardır.

Bunlardan ayrı bozma öncesinde mahkemece çekişmeli taşınmazın (A) ile işaretlenen bölümünün davacı gerçek kişi adına, (B, C ve D) ile işaretlenen bölümlerinin orman niteliği, (E) ile işaretlenen bölümünün de tespit gibi hali arazi niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verildiği ve bu karar orman yönetimi tarafından A ve (E) ile işaretlenen bölümlere, davalı Hazine tarafından ise (A) ile işaretlenen yere yönelik olarak temyiz edildiği halde mahkemece bozmaya uyulmakla birlikte usuli kazınılmış hak ilkesi uyarınca çekişmeli taşınmazın bozma öncesi kararda orman yapılan (B, C,

ve D) ile işaretlenen bölümlerinin orman niteliği ile hazine adına tapuya tescil edilmesi gerekirken usuli kazanılmış hak ilkesi ihlal edilerek bu kez çekişmeli taşınmazın (A) ile işaretlenen bölümünün davacı gerçek kişi adına, geriye kalan bölümlerinin de hali arazi niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

O halde mahkemece çekişmeli 157 ada 29 parsel sayılı taşınmaza komşu olan parsellerin tutanakları ve dayanak belgeleri eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman yüksek mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, keşifte, çekişmeli taşınmaz hakim tarafından gözlemlenmeli, taşınmaz üzerinde neler bulunduğu ( bitki örtüsü, ağaçların cinsi,sayısı vb.) ayrıntılı olarak keşif tutanağına yazılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı,

çekişmeli yeri sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalıdır.

Açıklanan konular gözönünde bulundurularak çekişmeli yerin çevresindeki taşınmazların niteliğine göre, taşınmazın etrafı ormanla çevrili ise mülkiyet belgesi, tapu kaydı olmadığı takdirde bu tür yerlerin 6831 Sayılı Yasanın 17/1-2 maddesine aykırılık teşkil ettiği düşünülmeli, bütün bu konuları kapsayacak, duraksamaya yer vermeyen ortak imzalı rapor ve kroki alınıp çekişmeli taşınmazın tamamının orman sayılan yerlerden olup olmadığı kesin biçimde saptanmalı, oluşacak sonuca göre usuli kazanılmış hak ilkesi de gözetilerek bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.