Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2007/1152 K.2007/2196

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılardan Orman Yönetimi ve davalılar tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, ... Köyü 103 ada 30, 31 ve 32 parsel sayılı sırasıyla 1297.79 m2, 21.613.27 m2 ve 2457.44 m2, 104 ada 1, 2 ve 3 parsel sayılı sırasıyla 3502.59 m2, 1871.07 m2 ve 438.45 m2, 105 ada 1, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63 ve 64 parsel sayılı sırasıyla 87.403.88 m2, 7355.87 m2, 1388.32 m2, 22.445.87 m2, 2440.99 m2, 6254.16 m2, 1613.13 m2, 10.635.86 m2 ve 487.62 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar T.Evvel 1931 tarih 17 nolu tapu kaydı ile,

103 ada 12, 13, 14, 15, 16 ve 17 parsel sayılı sırasıyla 1570.37 m2, 1720.18 m2, 111.87 m2, 1348.46 m2, 1675.70 m2 ve 9616.73 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar ise, Şubat 1341 tarih 2 nolu tapu kaydı ile davalılar adlarına tesbit edilmiştir. Davacı gerçek kişi, Ocak 1943 tarih 36 ve 35 nolu tapu kayıtlarında ... annesi ... ...'nin tek mirasçısı olduğu, davacı ... ise, 105 ada 1 ve 59 parsel sayılı taşınmazların orman niteliğinde olduğu iddiası ile dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacı gerçek kişinin davasının reddine, Orman Yönetiminin davasının kısmen kabulüne, çekişmeli 105 ada 59 parselin tamamının orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, tapu kaydı kapsamı dışında kalan 105 ada 1 parselin (A) ve (B) bölümlerinin orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, tapu kaydı kapsamında kalan (B) 1838 m2'lik bölümün ise, davalılar adlarına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacılardan Orman Yönetimi ve davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; davacı gerçek kişi, davalı parsellere revizyon gören tapu kayıtlarında Ocak 1943 tarih 35 ve 36 nolu tapu kayıtlarında annesi ... ...'nin de payı olduğu ve bu payın tek mirasçısı olarak kendisine intikal ettiğini belirterek tüm taşınmazlara yönelik olarak kadastro tespitine itiraz davası açmıştır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazlarda taksim yapıldığı kabul edilerek gerçek kişinin davasının reddine karar verilmiş, ancak taşınmazların kim ya da kimler adına tescil edileceğini hüküm yerinde göstermemiştir.

Düzenli sicil oluşturmakla görevli kadastro hakimi infazda duraksama yaratmayacak biçimde red edilen taşınmazlarla ilgili olarak 105 ada 1 ve 59 parsel sayılı taşınmazlar dışındaki payları da belirtilmek suretiyle taşınmazların kim ya da kimler adına tesciline karar verildiğini hüküm yerinde göstermesi gerekir.

Davacı ... 105 ada 1 ve 59 parsel sayılı taşınmazların orman niteliğinde olduğu iddiası ile kadastro tespitine itiraz davası açmış, mahkemece uzman bilirkişi raporuna göre ve tapu kaydı kapsamı dışında kabul edilen 59 parselin tamamı ile 1 parselin bir bölümünün orman niteliğinde olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulü yolunda hüküm kurulmuştur.

Nevar ki; çekişmeli 1 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinde yer alan dava dışı 11 parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak Orman Yönetimi tarafından açılan dava dosyasında uzman orman bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve ekindeki memleket haritasında her iki taşınmaz birbirine bitişik olmasına rağmen farklı yerlerde işaretlenmiştir..

Bu hali ile çekişmeli taşınmazın resmi belgelerdeki konumunun doğru olarak belirlendiği hususunda şüpheye düşülmüş, ayrıca çekişmeli 1 ve 59 parsel sayılı taşınmazların üzerindeki bitki örtüsü, eylemli durumu ziraat mühendisi marifeti ile incelenmemiştir. Bundan ayrı olarak; mahkemece, davalı gerçek kişilerin dosyaya sundukları değişik mevkilere ilişkin tapu kayıtlarının çekişmeli 1 parselin belli bölümlerini kapsadığı kabul edilmiş ise de uygulama yeterli değildir.

Bu kayıtlardan Mart 1289 yoklama 66 numaralı evardında mevkiili 3 dönüm yüzölçümündeki tapu kaydı dava dışı 103 ada 7 ila 10, 105 ada 53 ila 56 parsellere Mart 1289 yoklama 68 numaralı karlaşma mevkili tapu kaydının çekişmeli 103 ada 12 ila 17 parsel sayılı taşınmazlar dışındaki tüm çekişmeli taşınmazlara T.Sani 88 tarih 56 numaralı gevher yerinde mevkili tapu kaydının çekişmeli 103 ada 12 ila 17 parsellere, Nisan 325 tarih 57 numaralı ... mevkili tapu kaydının ise, dava dışı 103 ada 22, 29 parsellere revizyon gördüğü anlaşılmaktadır.

Kadastro çalışmasında çekişmeli 105 ada 1 ve 59 parsellere revizyon gören Mart 1289 yoklama 68 numaradan gelen 2 dönüm yüzölçümündeki tarikiam, tarikiam, orman ve hendek hudutlu tapu kaydı diğer dava konusu olan 103 ada 30 ila 32,104 ada 1, 2, 3, 105 ada 57, 58, 60 ila 64 parsellere de birlikte revizyon görmüştür.

Yerel bilirkişi marifeti ile tapu kayıtlarının uygulaması yeterli olmadığı gibi, revizyon tapu kayıtları ve bu kayıtların uygulandığı bölünme ile oluşan komşu parsellerin dayanak tapu kayıtları ilk tesis kayıtları ile getirtilerek uygulanmamış ve komşu parsellerin tutanak örnekleri ve dayanağı tapu kayıtları getirtilerek çekişmeli 1 ve 59 parselleri ne olarak gösterdikleri de araştırılmamıştır.

Mahkemece, dava dışı başka parsellere de revizyon gören tapu kayıtlarının çekişmeli 1 parsel sayılı taşınmaza uyduğunun kabul edilmesi, ayrıca 1 parselin çavdarlık mevkili tapu kaydı içinde kaldığı kabul edilen (C) harfli bölümüne ilişkin olarak da olumlu ya da olumsuz hüküm kurulmaması da doğru değildir.

Mahkemece; öncelikle, çekişmeli 105 ada 1 ve 59 parsel sayılı taşınmazlara 4 yönden komşu olan taşınmazlar ilişkin kesinleşme şerhini içeren kadastro tesbit tutanakları, varsa dayanakları olan kayıt ve belgeler, eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek 3 orman yüksek mühendisi, ziraat mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte,

çekişmeli taşınmazlar ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü, çekişmeli taşınmazların varsa üzerindeki ağaçların yaşları, cinsleri, dağılımları, kendiliğinden yetişip yetişmedikleri ve çevresinin bitki örtüsü incelenmeli;

uzman ziraat bilirkişiden bu konuları açıklayan rapor alınmalı, keşifte hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve çekişmeli taşınmazlara ve komşu parsellere revizyon gören tapu kayıtları ilk oluştukları günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirtilerek yerel bilirkişiler ve tanıklar yardımı ile uygulanmalı,

taşınmazlara revizyon tapu kaydının hududunda orman yazılı olduğu ve değişebilir sınırları içerdiğinden miktarı ile geçerli kapsamı tayin olunmalı, asıl taşınmazın kapsamı orman veya ormandan açma değilse miktar fazlasının sınırda bulunan ormandan açma yapılarak kazanıldığı kabul edilmeli, komşu parsellerin tapu kayıtlarının (bölünmeden önceki ilk tesis edilen) çekişmeli taşınmazlar yönünü ne şekilde nitelendirdikleri araştırılarak yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli, tapu kaydının 4785 Sayılı Yasa karşısında hukuki değerini yitirip yitirmediği düşünülmeli,

tüm deliller birlikte değerlendirilip oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.