Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2007/134 K.2007/3344

5403 S. TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNU [ Madde 27 ]

3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 4 ]

4342 S. MERA KANUNU [ Madde 14 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Kadastro sırasında Sevdiğin Köyü 124 ada 4 parsel sayılı taşınmaz, mera niteliği ile ortamalı olarak tespit edilmiştir. Davacı Orman Yönetimi orman sayılan yer olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, 124 ada 4 parselin tespit gibi mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline tesciline karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir

Dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılmıştır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki.

Dairemizin 2007/134, 135, 1467, 136, 137, 751, 752, 753, 754, 755, 2168, 2172, 2171, 2170, 2169, 1682, 1679, 1680, 1681 Esasında temyiz incelemesi yapılan dava dosyalarında, Sevdiğin Köyü 124 ada 4, 15, 16, 17, 18, 19, 23, 24, 27, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 46, 47, 51 ve 50 parsel sayılı taşınmazların ve bu taşınmazların tamamına bitişik komşu olan, yerel mahkemenin 2006/18 Esasında davalı olmakla birlikte, temyiz incelemesi için dosyası dairemize henüz gelmeyen 124 ada 3 parsel sayılı taşınmazın, 1972 yılında 4753, 5618, ve 1074 sayılı Çifçiyi Topraklandırma Yasalarının mera ile ilgili hükümlerinin uygulanması sebebiyle,

aynı yasanın 13. ve nizamnamesinin ilgili maddeleri gereğince, Sevdiğin Köyü hudutları içinde toprak tevzi komisyonu tarafından mera belirtmesi ile köy tüzel kişiliği adına mera tahsisi yapıldığı ve 1973 yılında sırasıyla 805, 375, 807, 809, 811, 380, 385, 386, 389, 813, 815, 817, 819, 821, 97, 414, 833, 426 ve 427 ve 428 nolu mera parseli olarak köy sınır defterine tescil edildiği, 2006 yılında yapılan genel arazi kadastrosunda da, toprak tevzi komisyonunun belirlediği mera parsellerinin sınırlarına aynen uyulmak suretiyle, kadastro tespitlerinin mera olarak yapıldığı,

ancak bu arazinin kadastro tespitinden önce, Sevdiğin Köyü ihtiyar heyetinin 30/03/1997 tarihli kararı ile Dağaltı, Bıçakyatağı, Kayıcık, Yayla ve Saharneç mevkiilerinde çevre köy sınırına kadar tarlalara girmemek şartıyla, lüzumlu görülen yerlerde hayvan geçiş yolu bırakmak şartıyla fidanlık yapılmak üzere Kütahya Orman Yönetimine (ağaçlandırma şefliğine) izin verildiği ve 01/04/1997 tarihinde müraacat edildiği, Aralık1997 tarihinde Kütahya, Altıntaş - Çöğürler Orman İşletme Şefliğinin pusan ağaçlandırma projesi çerçevesinde ağaçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından, ağaçlandırılan alanın halen 10 yaşlarında karaçam fidanları ile kaplı olduğu ve bu alanın orman yönetimince dikenli tel ile çevrildiği ve 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılan orman kadastrosunda orman sınırı içine alındığı, çekişmeli parsellerden bazılarının tamamının bazılarının ise kısmen ağaçlandırma çalışması alanı olarak belirlenen dikenli tel ile çevrili alanda ve orman tahdidi içinde kaldığı gözlenmektedir.

4342 Sayılı Mera Yasası'nın 27/5/2004 tarih 5178 Sayılı Yasanın 3. maddesi ile değişik 14. maddesi birinci fıkrası ile 3/7/2005 tarih 5403 sayılı yasanın 27 maddesi ile değişik d bendinde. "Tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu kanunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamaz.

Ancak, bu kanuna veya daha önceki kanunlara göre mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerden;......d) Köy yerleşim yeri ile uygulama imar plânı veya uygulama plânlarına ilave imar plânlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, milli park ve muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihî ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi,

bu kaynaklarda yapılması gereken su ürünleri üretimi ve termale dayalı tarımsal üretim faaliyetleri için ihtiyaç duyulan, yerlerin, ilgili müdürlüğün talebi, komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine, valilikçe tahsis amacı değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır." denmek suretiyle tahsis amacının değiştirilebileceği hükme bağlanmıştır.

Meraların tahsis amacının değiştirilme usulünün ne şekilde olacağı ise, Mera Yönetmeliğinin 8. maddesinde belirtilmiş olup buna göre, "Mera, yaylak ve kışlak alanları ile umuma ait çayır, otlak ve kamu orta mallarının tahsis amacı; zaruri olan hallerde ilgili müdürlüğün Bakanlık İl Müdürlüğüne talebi, Komisyonun ve Defterdarlığın uygun görüşü üzerine, talep edilen alanın tamamının veya bir kısmının tahsis amacı valilikçe değiştirilebilir. Tahsis amacı değiştirilen alanların tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır" denmektedir.

Yerel mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenleme çerçevesinde çekişmeli taşınmazlar yönünden araştırma yapılmamıştır.Oysa Kütahya, Altıntaş - Çöğürler işletme şefliğince, pusan ağaçlandırma projesine göre yapılan ağaçlandırma çalışmasının yukarıda açıklanan yasal düzenlemede öngörülen prosedürün izlenmesi suretiyle yapıldığının saptanması durumunda, çekişmeli taşınmazların, gerek hukuki açıdan, gerekse orman olarak tahsis edilmesi nedeniyle fiilen ağaçlandırılmış olduğu gözetilerek, niteliğinin artık mera olarak tespit edilip sınırlandırma olanağı bulunmamaktadır.

O halde, yerel mahkemece, çekişmeli taşınmazların Orman Yönetimi tarafından ağaçlandırma projesine göre ağaçlandırma yapılarak etrafının tel örgü ile çevrildiği keza 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükmüne göre yapılan orman kadastrosunda orman sınırı içine alındığı, halen eylemli durum itibari ile 10 yaşlarında karaçam fidanları ile kaplı olduğu sebebiyle, orman niteliğinde bulunduğu hususu açıklanmak suretiyle, 4342 Sayılı Mera Yasası'nın 14. maddesinin (d) fıkrası gereğince dava konusu taşınmazların tahsis amacının değiştirilmesi için, Maliye Bakanlığı ve Valiliğin uygun görüşü alınmak sureti ile,

Tarım ve Köyişleri Bakanlığına başvuruda bulunulup bulunulmadığı araştırılmalı, yapılan araştırma sonucunda, böyle bir başvuru var ve yasada öngörülen prosedüre uyularak ilgili valilikçe tahsis işleminin tamamlandığı anlaşılırsa, taşınmazın niteliğinin artık mera olmayıp orman olduğu gözetilerek,

Mera Yönetmeliğinin 8. maddesine gereğince orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmeli, yapılan araştırma sonucu dava konusu taşınmazların tahsis amacının değiştirilmesi için yasada öngörülen başvurunun yapılmadığı veya başvuruda bulunulmakla birlikte işlemlerin tamamlanmadığı anlaşılırsa bu kez, somut olayın kamu düzenine ilişkin olduğu gözetilerek, davacıya yasal düzenlemede öngörülen başvuru ve işlemlerin tamamlanması için süre tanınmalı ve ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır