Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2007/17238 K.2007/16854

Taraflar arasındaki orman kadastrosuna itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine, 10.10.2001 günlü dava dilekçesi ile ... ilçesi ... Köyü 804 sayılı parselin Hazine adına tapuda kayıtlı olup orman sayılmayan yerlerden olduğu halde, yörede ilk defa yapılarak 27.04.2001 tarihinde ilan edilen orman kadastrosunda orman sınırları içine alındığını ileri sürerek,

Hazine payı yönünden orman kadastro işleminin iptali ile taşınmazın orman sınırları dışına çıkartılmasını istemiştir.Mahkemece çekişmeli taşınmazın TRT Genel Müdürlüğünce ağaçlandırıldığı,öncesinin orman olmadığı,üzerinde orman bitkisi ile kaplı alanın 3 hektardan ... olduğu ve 15.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 23/G bendi gereğince orman sayılmayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne ve 804 sayılı taşınmazı içine alan 81 sayılı Orman Kadastro Komisyonu kararının iptali ile orman sınırı dışına çıkarılmasına karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, altı aylık süre içinde açılan orman kadastrosuna itiraz niteliğindedir. Dava, ... Köyü 804 sayılı parsel hakkında açılmış, davacı vekilinden açıklama ve tavzih dilekçesi alınmadan mahkemece de araştırma, keşif ve bilirkişi incelemesi ... İLÇESİ, ... MAHALLESİ, 804 parsel sayılı taşınmaz hakkında yapılmıştır.

... İLÇESİ, ... MAHALLESİ, 804 sayılı parsel 62466 m2 yüzölçümü ile Hazine adına tapuda kayıtlı iken, 48071 m2 bölümünün 803 ve 841 sayılı parseller ile birlikte birleştirilip daha sonra ifraz edildiği, 48071 m2 bölümün 16128 ada 13 parsel içinde kaldığı, geri kalan 14011 m2 bölümün ise halen 804 parsel numarası ve tarla niteliği ile Hazine adına tapuda kayıtlı olduğu ve tapu kaydı üzerinde TRT Genel Müdürlüğü yararına 99 yıllığına intifa hakkının bulunduğu, ... 804 sayılı parsele komşu 841 parsel sayılı 16.011 m2 yüzölçümlü taşınmazın da mahkemenin 2001/793 sayılı dosyasında Hazine tarafından aynı nedenle dava konusu edildiği ve Dairenin 2007/17239 sayısında kayıtlı olan dosyanın aynı gün temyiz incelemesinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

6831 Sayılı Yasanın Beşinci Fasılını oluşturan Ağaçlandırma ve İmar İşleri başlıklı birinci bölümünün 57. maddesinde “Orman sahasını artırmak maksadıyla ... Devlete ait olup orman yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; köy tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir.

Köy, kasaba ve şehirler civarında Devlete veya diğer kamu tüzelkişilerine ait arazilerde de gerekli şartlar bulunduğu ve ilgili kuruluşların talebi olduğu veya muvafakatları alındığı takdirde bu kuruluşlarca tesis edilmek ve bakılmak şartıyla orman idaresince ağaçlandırmalar yapılabilir.

Bu yerler için lüzumlu fidan ile ağaçlandırma planları ve ağaçlandırma ile ilgili yardımlar bedelsiz sağlanabilir. Ağaçlandırılan sahayı orman halinde koruyup idame ettirmeyenlerden izin hakları geri alınır. İmar ihya çalışması yapılacak bozuk koru ve bozuk baltalık ormanlarda da bu fıkra hükümleri uygulanır. Mülkiyeti hazinede kalmak üzere bu ağaçlandırma sonucu meydana gelecek ormandan faydalanma usulü, bu yasada yer alan hususi ormanlara ait hükümlere göre yürütülür. .... uygulama usul ve esasları ... Orman ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir.”

Yasanın 59. maddesinin birinci fıkrasında “57’nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı yerlerdeki ağaçlandırılmış sahalar, ilgili kamu kuruluşuna teslim edilir ve bunlar hakkında bu yasanın hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlara ilişkin hükümleri uygulanır.

Kendi arazilerinde ağaçlandırma yapmak isteyen gerçek kişilerle özel hukuk tüzelkişilere, sahipleri tarafından talep edildiği takdirde; plan ve proje yapımında ve bunların uygulamalarında, orman idaresince teknik yardım yapılabilir, plan ve projeleri Orman Genel Müdürlüğünce tasdik edilmiş sahaların fidan ihtiyaçları parasız karşılanır. Bunlar hakkında hususi ormanlara ilişkin hükümler uygulanır.”

Aynı Yasanın 63. maddesinin 3. fıkrasında da “...Ağaçlandırma planları ve ağaçlama bilgisine ait türlü yardımlar, orman idaresince parasız yapılır. Plana göre ve müddeti içinde ağaçlandırılan sahalar ağaçlamaya başlanan yıldan itibaren beş yıl sonunda bu ağaçlamayı yapana parasız temlik olunur.” hükümleri bulunmaktadır.

Tüm bu yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucu gerek özel mülkiyete ait gerekse kamuya ait taşınmazlarda ağaçlandırma faaliyetinin, yalnızca Orman Yönetimi tarafından yapılması gerekmediği gibi, özel ve tüzel kişilikler tarafından da yasada belirlenmiş koşullar çerçevesinde (11.03.1989 tarih ve 20105 nolu Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ağaçlandırma Yönetmeliğinde düzenlenen kurallara göre) ağaçlandırma yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Hukuk Genel Kurulunun 03.06.1998 gün ve 1998/8-347 - 394 sayılı ve 12.12.2001 gün 2001/20-1118-2001/1156 sayılı kararlarında açıklandığı gibi, Hazinenin, tapulu taşınmazını orman yetiştirmek üzere 178 sayılı K.H.K.nin 13/d maddesi uyarınca tahsis etmesi halinde, o taşınmaz Hazinenin özel mülkü olmaktan çıkar ve kamu malı niteliğine dönüşür.

Somut olayda; davacı Hazine adına tapuda kayıtlı olan ve Orman Genel Müdürlüğünce ağaçlandırılması sonucu fiilen orman haline gelmesi nedeniyle orman kadastro sınırları içine alınan taşınmazın orman sınırları dışına çıkartılması istenmektedir. Çekişmeli taşınmaz orman kadastro tutanaklarına göre (TRT Devlet Ormanı) ismiyle Devlet Ormanı olarak sınırlandırıldığı ve amme müessesesi ormanı olduğu iddiasıyla süresinde açılmış orman kadastrosuna itiraz davası bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Uzman bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmazın tamamının, emekle yetiştirilmiş 8-10 yaşlarında karaçam, sedir ve yapraklı türlerden oluşan orman ağaçlarıyla kaplı olduğu bildirilmiştir. İşte bu nedenledir ki, aynı yasanın 1/I maddesinde yazılı “Tabii olarak yetişen ve emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılır” hükmü gereğince, kamu hizmeti kavramı içinde ağaçlandırılan taşınmaz orman sınırı içine alınmıştır. Bu tür yerlerin öncesinin orman olmasına gerek kalmadan orman sayılan yerlerden olarak kabulü gerekir.

O halde; Hazinenin tapulu taşınmazı üzerinde kamu hizmeti amacıyla ağaçlandırılan taşınmazın, orman kadastrosu sırasında Devlet ormanı olarak sınırlandırılmış olması yasaya uygundur. Bu aşamadan sonra ,yani üzerinde emekle orman tesis edilmesinden sonra çekişmeli taşınmaz, Hazinenin özel mülkü olarak kabul edilemez. Ağaçlandırılan biribirine bitişik Hazineye ait arazinin toplam yüzölçümünün üç hektardan büyük olduğu görülmektedir.

Mahkemece, anılan yönler gözetilerek davacı Hazinenin Orman Yönetimi aleyhine açtığı orman kadastrosunun iptaline ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü yolunda hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Diğer taraftan davacı Hazine dava dilekçesinde davaya konu taşınmazın ... İlçesi ... Köyü 804 sayılı parseli dava konusu ettiği halde, mahkemece araştırma,keşif ve bilirkişi incelemesinin ... İLÇESİ, ... MAHALLESİ, 804 parsel sayılı taşınmaz hakkında yapıldığı,bu inceleme ve raporlara karşı, ... Mahallesi 804 sayılı parselin dava konusu olmadığı yolunda tarafların herhangi bir itirazının bulunmadığı, ancak dava konusu yerin hangi parsel olduğu konusunda davacı Hazine vekilinden açıklama ve tavzih dilekçesi alınmadan ve dava konusu parsel kesin olarak saptanmadan, araştırma ve inceleme yapılmayan (... İlçesi ... Köyünde 804 sayılı parsel hakkında 81 sayılı orman kadastro komisyonunun tespitinin iptali ile orman sınırı dışına çıkarılmasına) karar verilmesi dahi usul ve yasaya aykırıdır.