Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2007/3688 K.2007/5414

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... Köyü 117 ada 21 parsel sayılı 1727.10 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, belgesizden zeytinlik ve tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tesbit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın taşlık, ... ve çalılık yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, davanın reddine ve dava konusu parselin tespit gibi davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 27.08.1966 tarihinde yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra 21.11.1995 tarihinde yapılıp dava tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 2/B uygulaması vardır.

Mahkemece uzman orman bilirkişi ve ... bilirkişi aracılığı ile yapılan uygulamada çekişmeli taşınmazın kesinleşen orman tahdidi dışında kaldığı, uygulama yetersiz ve lokal olarak saptanarak davanın reddi yolunda hüküm kurulmuştur.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Çekişmeli taşınmazın belgesizden tarla ve zeytinlik niteliğiyle davalı gerçek kişi adına tespiti yapılmıştır. Davacı Hazine, Yargıtay'da aynı ... incelemesi yapılan ve Bodrum İlçesinde açtığı tüm benzer davalarda, çekişmeli taşınmaz ve diğer taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşlık, ..., çalılık, ... ve delicelik yerlerden olduğu savı ile açmıştır.

Bu durumda hukuki sorunun çözümünün; çekişmeli taşınmazın kesinleşen orman kadastrosunun dışında kalmış olması halinde bile, öncesi itibariyle devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup olmadığının araştırılması suretiyle yapılması gerekir. Salt tahdit haritasının uygulamasında çekişmeli taşınmazın tahdit sınırları dışında kalmış olması, iddianın niteliğine göre, hukuki sorunu çözümlemez.

Bu nedenle, çekişmeli taşınmazın öncesinin resmi belgelerde ne olarak nitelendirildiğinin, ne şekilde kullanıldığının 3573 Sayılı Yasa çerçevesinde imar-ihya ya da zilyetlik koşullarının davalı yararına oluşup oluşmadığının, zilyetliğin sürdürülüş biçiminin araştırılması ve bu yönde davacı Hazinenin ve davalı gerçek kişinin gösterecekleri iddia ve savunma tanıklarının taşınmaz başında dinlenmesi; tanık sözlerinde çelişki oluşması halinde, mübayenetin giderilmesi, bundan sonra oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir.

Öncelikle; yörede kesinleşen tahdit söz konusu olduğundan, çekişmeli taşınmazın kesinleşen tahdide göre konumu sağlıklı biçimde saptanmalıdır.

Bu nedenle; mahkemece, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman yüksek mühendisi,

bir ziraat mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu ... memurundan oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte 2 Eylül 1986 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 6831 Sayılı Orman Yasasına Göre Orman Kadastrosu ve Aynı Yasanın 2/B Maddesinin uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 54. maddesi uyarınca hazırlanan Orman Kadastrosu Teknik İzahnamesinin 49. maddesinde yazılı “orman sınır noktası ve hatların uygulanmasında tutanaklardan, orman kadastro haritasından, ... fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılır.

Sınırlama tutanakları ile orman kadastro haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadeler arazinin durumuna göre incelenir, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise o esas alınır.” hükmü ile 15.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin “Teknik İşler” başlıklı Dokuzuncu Bölümde yazılı esaslar göz önünde bulundurularak uygulama yapılmalı, yerel bilirkişi beyanlarına başvurularak yerinde bulunmayan orman sınır noktaları, bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda yazılı mevkii, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre,

orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulama tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan ... fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, anlatılan yöntemle bulunan ilk orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulaması ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeği çevrilerek,

çekişmeli taşınmazın orman kadastrosu aplikasyon ve 2/B madde haritalarına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde, ayrı renkli kalemlerle gösterilip keşfi izleme olanağı sağlanmalı, aynı ya da yakın orman sınır hatlarında, dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilerek bilirkişilerden müşterek imzalı rapor ve kroki alınmalı,

ilk orman kadastro harita ve tutanakları ile aplikasyon ve 2/B madde harita ve tutanaklarının uyumsuz olması halinde yukarıda yazılı Yönetmelikler ile Teknik İzahnamelerde yazılı tutanakların düzenlenmesine esas alınan ... fotoğrafı ve memleket haritası ile desteklenen ve gerçek duruma uygun düşen tutanaklara değer verileceği düşünülerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Sonra; taşınmazın öncesinin resmi belgelerde ne olarak belirtildiğinin saptanması bakımından da;

Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 ... ve 31/13 E.K..

14.03.1989 ... ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 ... ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

orman kadastrosu kesinleşdiğine göre, ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Taşınmaz üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların cinsi, yaşı, adedi, dağılım biçimi, kapalılık teşkil ... etmediği, zeminin kullanılış biçimi, toprağın orman toprağı ya da ziraat toprağı olup olmadığı, ... ağaçlarının varlığı halinde delicelikten aşılanmış olup olmadığı, aşı yaşı ya da dikim suretiyle zeytinlik ve ya meyve bahçesi olup olmadığı, etraflıca araştırılmalı, bilirkişilerden bu hususlarda ayrıntılı rapor alınmalı, yukarıdaki paragrafta anlatımı yapıldığı şekilde iddia ve savunmalar doğrultusunda isimleri bildirilen tanıklar eklenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuç çerçevesinde davalı olan tüm ... parsellerle birlikte bir karar verilmelidir.