Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2007/4331 K.2007/6384

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... Yönetimi, ... Köyü 42 parsel sayılı taşınmazın yörede 2005 yılında yapılan ve 05.11.2005 tarihinde kesinleşen orman kadastro sınırları içinde kaldığını, davalı adına olan tapu kaydının iptali ve orman niteliği ile Hazine adına tescilini istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, krokide (B)=1800 m2'lik bölümün tapusunun iptali ile orman niteliğinde Hazine adına tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir. Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kalan tapu kaydının iptal ve tesciline ilişkindir.

Kural olarak; davacı sıfatı (aktif husumet ehliyeti) hakkın malikine, davalı sıfatı (pasif husumet ehliyeti) ise o hakka uymakla yükümlü olan kişiye aittir. Gayrimenkul mülkiyetine ilişkin davalarda davalı sıfatı dava tarihinde taşınmaz maliki olan kişiye (tapu sicilinde ... olarak yazılı olan kişiye) aittir.

Husumet konusu, Usulün 187. maddesinde yer alan ilk itirazlardan olmadığından davanın her safhasında ortaya atılabilir ve mahkemece de doğrudan doğruya (resen) karşı tarafın, bu yollu bir savunmasının yapılmasına rızası olup olmadığına bakılmaksızın, incelenerek göz önünde tutulur.Sıfat yokluğu bir def'i değil, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itirazdır.

Hakim, kendisine sunulan dava malzemesinden (davalı veya davacının bildirdikleri vakıalardan, yanı dava dosyasından) bir itiraz sebebinin varlığını (sıfat yokluğunu) öğrenirse, bunu kendiliğinden (resen) gözetir (nazara alır).Davalı, sıfatı (husumeti) kabul etse bile, bu kabul, davayı kabul olmadığı için hakimi bağlamaz; davanın sıfat yokluğundan reddi gerekir. Bu karar usulden bir ret kararı olmayıp, davanın esasına ilişkin bir ret kararıdır.

Somut olaya gelince; dava konusu taşınmaz, dava tarihinden önce 23.05.2005 tarihinde ... ...’e satılmıştır. Dava ise, 06.2.2006 tarihinde açılmıştır. Dava tarihinde davalı ...’ın taşınmaz ile bir ilgisi kalmamış, davalı sıfatı sona ermiştir. Bu nedenle, pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak, esas hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.