Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2008/2449 K.2008/7438

Taraflar arasındaki aplikasyon ve 2/B madde uygulamasına itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi ve dahili davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ...

Köyü 1186 parsel sayılı 4.520 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, senetsiz ve belgesizden tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ... adına, 1184 parsel sayılı 8.220 m2 yüzölçümündeki taşınmaz senetsiz ve belgesizden tarla niteliği ile ... ..., ...ve ... adlarına payları oranında tesbit edilmiş, her iki parsel birleştirilerek 2981 parsel oluşmuş, daha sonra özel parselasyonla 1708 ada 1 ve 2, 1710 ada 1, 2, 3 ve 4, 1709 ada 1, 2, 2982 ve 2983 parseller olarak ifraz edilmiştir.

1710 ada 1, 2 ve 3 parsel sayılı sırasıyla 563,17 m2, 892,56 m2 ve 881,39 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar .... 1709 ada 1 ve 2, 1708 ada 2 ve 2983 parsel sayılı sırasıyla 106,11 m2, 1.318,41 m2, 283,45 m2 ve 1.285,75 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar ... adına tapuda kayıtlıdır. Davacı ... Yönetimi, 1710 ada 1, 2 ve 3; 1708 ada 2; 1709 ada 1, 2 ve 2983 parsel sayılı taşınmazların kesinleşmiş orman tahdidi içinde kaldığı iddiasıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde ayrı ayrı dava açmıştır.

Mahkemece, esasa ilişkin olarak verilen kararlar 20. Hukuk Dairesince ayrı ayrı bozulmuştur. Asliye Hukuk Mahkemesince bozma ilamına uyularak 2/B madde uygulamasına itiraz davası yönünden görevsizlik kararı verilerek, ilgili belgeler Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir. Kadastro Mahkemesince davanın kısmen kabulüne yönelik verilen kararın orman yönetimi ve davalılar tarafından temyizi üzerine Dairece bozulmuştur.

Hükmüne uyulan Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 22.9.2005 gün 2005/5952-10820 sayılı bozma kararında özetle: “İncelenen dosya kapsamından, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 02.07.1974 tarihinde askı ilanı yapılıp kesinleşen orman kadastrosunun bulunduğu,

Orman Yönetiminin 1184 sayılı kök tapulama parselinin orman sayılan yerlerden olduğu savıyla ... ..., ... ve Hacer ...’ı taraf göstererek 20.06.1983 tarihli dilekçe ile açtığı tapu iptali ve tescil davası sonucunda Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.1984 gün 1983/308-1984/221 sayılı karar ile taşınmazın ... bilirkişi raporunda işaretlenen 6.200 m2 yüzölçümündeki bölümünün tapusunun iptali ile kesinleşmiş orman tahdit sınırı içerisine alınmasına karar verildiği, bu karara dayanak teşkil eden orman ve ... bilirkişi raporlarının ve dava dosyasının eldeki dosya içerisinde bulunmadığı,

bu kez Orman Yönetiminin 1186 sayılı kök tapulama parselinin orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla ... ...’ı taraf göstererek 18.10.1988 tarihinde açtığı tapu iptali ve tescil davası sonucunda Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.05.1989 gün 1988/656-1989/286 sayılı karar ile taşınmazın ... Bilirkişi ...

Öce tarafından düzenlenen 03.05.1989 tarihli raporda “B” ile işaretlenen 4.150 m2 yüzölçümündeki bölümünün tapu kaydının iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline “A” ile işaretlenen 370 m2 yüzölçümündeki kesiminin davalı üzerinde bırakılmasına karar verildiği, kararın 14. Hukuk Dairesince 18.01.1991 tarihinde onandığı, hükme esas alınan orman ve ... bilirkişi raporlarının dosyada mevcut olduğu ancak dava dosyasının getirtilmediği, daha sonra 01.09.1997 tarihinde askı ilanı yapılıp kesinleşmeyen aplikasyon ve 3302 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamasının bulunduğunun anlaşıldığı,

hükme esas alınan orman bilirkişi Semiha ... tarafından düzenlenen raporların yetersiz olduğu, dosya arasında bulunan ... Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 30.09.2004 ve Orman Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 12.10.2004 tarihli raporların suretleri incelendiğinde.

1184 sayılı kök tapulama parselinin ifrazından oluşan 1708 ada 1 ve 1710 ada 4 parsel sayılı taşınmazların Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/835 esas sayılı dava dosyasında davalı oldukları, 1708 ada 1 parselin “A” ile işaretlenen 3,55 m2 yüzölçümündeki bölümünün, 1710 ada 4 parsel sayılı taşınmazın ise, tamamının kesinleşmiş orman tahdidi içinde kaldığının açıklandığı,

... bilirkişinin çekişmeli olan 1708 ada 2 parsel sayılı taşınmazın güney bölümünü kesinleşmiş tahdit haritası içerisinde işaretlediği , eldeki dava dosyasında ise, ... ve orman bilirkişileri tarafından düzenlenen raporlarda 1708 ada 2 parsel sayılı taşınmaz tahdit hattı dışında işaretlendiği, her iki dava dosyasında görev alan ... ve orman bilirkişileri aynı olmakla birlikte düzenlenen raporların birbirleriyle çelişkili olduğu, mahkemece bu çelişki üzerinde durulup yöntemince giderilmediği,

bu sebeple öncelikle, 02.07.1974 tarihinde ilanı yapılıp kesinleşen orman kadastrosu ve 01.09.1997 tarihinde ilanı yapılıp eldeki dava sebebiyle kesinleşmeyen aplikasyon ve 3302 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamasına ilişkin aplikasyon ve orman rejimi dışına çıkartma haritaları, işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarını askı ilan tutanakları, 1184, 1185 ve 1186 sayılı parsellerin kadastro paftaları, Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.1984 gün 308-221 sayılı ve 25.05.1989 gün 656-286 sayılı dava dosyaları bulundukları yerden getirtildikten sonra mahkemece,

önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu ... memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, yörede 1974 yılında 1744 Sayılı Yasa Hükümlerine göre yapılıp kesinleşmiş tahdit haritası ve 01.09.1997 tarihinde ilanı yapılan aplikasyon ve 3302 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulama haritaları ile çekişmeli taşınmazların tapulama paftası ölçekleri denkleştirilerek sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp,

değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 12 ya da 13 orman tahdit sınır (OTS) noktasını gösterecek biçimde çekişmeli taşınmazların ilk tahdit haritası ile aplikasyon ve 2/B madde haritasındaki ve Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.1984 gün 308-221 sayılı ve 25.05.1989 gün 656-286 sayılı dava dosyalarında belirlenen tahdit hattına göre konumlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde saptanması;

bilirkişilere, çekişmeli taşınmazların bu haritalara ve Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.1984 gün 308-221 sayılı ve 25.05.1989 gün 656-286 sayılı dava dosyalarında belirlenen OTS noktalarına göre yapılan uygulamalarla ilgili konumlarını ayrı ayrı renklerle gösteren müşterek kroki düzenlettirilmesi, yapılan uygulama ve araştırma sonucunda çekişmeli taşınmazların 3302 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamasıyla orman rejimi dışına çıkarıldıklarının belirlenmesi halinde aleyhteki hükmü davalı Hazinenin temyiz etmediği gözetilerek 2/B işleminin iptaline karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra , 1709 ada 1 ve 2, 1710 ada 1, 2 , 3 ve 2983 parsel sayılı taşınmazların tamamının, 1708 ada 2 parselin ise kısmen 1974 tahdit haritası, memleket haritası ve Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1983/308-1984/221 ve 1988/656-1989/286 karar sayılı dosyalarına göre kesinleşen tahdit içinde kaldıkları, ancak 1997 tarihi itibariyle bilim ve ... bakımından orman niteliğini yitirdikleri, şahısların buralarda ... ürünleri ekimi yaptıkları, orman bilirkişi kurulunun, çekişmeli taşınmazların dava ve keşif tarihindeki fiili durumlarını değerlendirmedikleri,

bozma öncesinde alınan ve yeterli açıklamada bulunan orman bilirkişi raporunun esas alınması gerektiği gerekçesi ile orman yönetiminin davasının reddine karar verilmiş hüküm davacı ... Yönetimi ve dahili davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, aplikasyon ve 2/B madde uygulamasına itiraz niteliğindedir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde 02.07.1974 tarihinde ilanı yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra 01.09.1997 tarihinde ilanı yapılıp dava tarihinde kesinleşmeyen aplikasyon ve 2/B uygulaması vardır.

Mahkemece bozma kararına uyulmakla birlikte gerekleri yerine getirilmemiştir.

Hükme dayanak yapılmayan orman bilirkişi kurul raporu ile 1974 tahdit haritası ve Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1983/308-1984/221 ve 1988/656 -1989/286 sayılı dosyalarındaki bilirkişi raporlarının yöntemince yapılan uygulaması sonucu çekişmeli 1709 ada 1 ve 2, 1710 ada 1, 2 , 3 ve 2983 parsel sayılı taşınmazların tamamının, 1708 ada 2 parselin ise kısmen kesinleşen orman tahdit haritası içinde kaldıkları, 1997 yılında yapılıp kesinleşmeyen 2/B madde uygulaması sırasında 1709 ada 1 ve 2, 2983 parsel sayılı taşınmazların tamamının, 1710 ada 1, 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların sırasıyla 409,60 m2, 527,46 m2,

881.39 m2 yüzölçümlü bölümlerinin Hazine adına orman rejimi dışına çıkarıldıkları, ancak orman bütünlüğü içinde bulunduklarından 2/B koşullarını taşımadıkları belirlendiği halde mahkemece dosya kapsamına uygun düşmeyen, bilimsellikten uzak ve soyut gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bundan ayrı bozma öncesinde mahkemece; çekişmeli 1709 ada 1 , 2, 2983 parsel sayılı taşınmazların tamamına, 1710 ada 1, 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların sırasıyla 409,60 m2, 527,46 m2, 881.39 m2 yüzölçümlü bölümlerine yönelik 2/B uygulamasının iptaline karar verilmiş olup, Hazine temyiz etmediğinden aleyhindeki hüküm Hazine yönünden kesinleşmiştir.

Kaldı ki; bozma kararında “………çekişmeli taşınmazların 2/B ile çıkarıldıklarının tespiti halinde aleyhteki hükmü Hazine temyiz etmediğinden 2/B işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği” belirtilmiş olup yerel mahkemece 19.12.2005 tarihli oturumda Dairenin bozma kararına uyulmasına karar verilmiştir. Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğar.

Diğer taraftan yerel mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu müessese, mahkemeye, hükmüne uyduğu, Yargıtay bozma kararındaki esas çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir.

Hal böyle iken; açıklanan nedenlerle orman yönetimi tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 1709 ada 1 ve 2, 2983 parsel sayılı taşınmazların tamamına, 1710 ada 1, 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların sırasıyla 409,60 m2, 527,46 m2 ve 881.39 m2 yüzölçümlü bölümlerine yönelik 2/B uygulamasının iptaline karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.