Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2008/4509 K.2008/7935

Taraflar arasındaki tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... Yönetimi, 29.09.1999 tarihli dilekçe ile;... Köyünde,... İçme Suyu projesi kapsamında ... Belediyesinin geçireceği enerji nakil hattı için yaptığı kamulaştırmada.

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2942 Sayılı Yasanın 19.maddesi gereğince zilyeti olarak ayrı ayrı davalılar gösterilerek direk yeri ve elektrik hattı için irtifak tesisi edilmek suretiyle tapuya tesciline karar verdiği ... köyü 125, 126, 138 ve 140 sayılı kamulaştırma parsellerinin, orman sayılan yerlerden olduğunu, gerçek kişiler adına tapuya tescil edilmeyeceğini ve kamulaştırılamayacağını, taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğunun tesbitini ve orman niteliğinde Hazine adına tescilini, süresinde zilyedine karşı dava açtıklarının belgelendirilmesi için ilgili yerlere bildirilmesini istemiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazların orman sayılmayan yerlerden olduğunun belirlendiği gerekçesiyle davanın REDDİNE karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre, dava 2942 sayılı yasanın 19. maddesinde düzenlenen, kamulaştırmaya tabi yerin orman niteliğinin tesbiti ve orman niteliğiyle Hazine adına tesciline ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu ve genel arazi kadastrosu yapılmamıştır.

143 nolu parsel, ... Belediye Encümeninin Andan içme suyu projesi kapsamında enerji nakil hattı geçirilmesi amacıyla Asliye Hukuk Mahkemesinin tescil ilamlarıyla 2942 Sayılı Yasa uyarınca oluşturulan kamulaştırma parselleridir.

Mahkemece eski tarihli haritaların ve tapu kayıtlarının uygulanmasına dayalı araştırma inceleme ve keşif sonucu düzenlenen uzman bilirkişi kurulu raporları ve ... bilirkişi raporlarıyla çekişmeli ... Köyü 125, 126, 138 ve 140 sayılı kamulaştırma parsellerinin orman sayılmayan yerlerden olduğunun belirlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de;

Birleştirilen dava dosyalarında çekişmeli taşınmazlar için değişik zamanlarda yapılan keşifler sonucu değişik bilirkişi kurulları raporları ile İdare Mahkemesinin kesinleşmiş kararının dayanağı bilirkişi kurulu raporları, çekişmeli taşınmazların eylemli durumu, bitki örtüsü, çevresi ve eski tarihli harita ve fotoğraflardaki nitelemesi hususunda taban tabana zıtlıklar içerdiği halde, mahkemece bu çelişkiler giderilmeden en son alınan bilirkişi kurulu raporuna değer verilmiştir.

Orman Yüksek Mühendisi bilirkişiler H.Hulusi ..., ... ve ... tarafından düzenlenen raporda çekişmeli taşınmazların eski tarihli memleket haritasında yeşil ile renklendirilen meyvelik alanlarda kaldığı bildirildiği halde, rapora eklenen renkli memleket haritası fotokopisinin ... bir parçası üzerinde çekişmeli taşınmazlar ... kamulaştırma parselleri ile ilgisi saptanamayacak biçimde basit kroki olarak işaretlenmiş, işaretleme yapılan yerde aynı uzaklıkta orman ağacı sembolü ve meyve ağacı sembolü bulunduğu, çekişmeli

taşınmazların krokilerinin memleket haritası ile çakıştırılması sonucu ... bilirkişi tarafından düzenlenen krokide çekişmeli 125 ve 126 sayılı kamulaştırma parselleri ile 138 ve 140 sayılı parsellerin bir bölümü orman ağacı sembolü içeren yeşil alanda işaretlendiği halde, çekişmeli taşınmazların memleket haritasında ne şekilde meyvelik olarak nitelendirildiği üzerinde durulmamış, ... fotoğrafları incelenmemiş, daha önceki bilirkişi kurulu raporlarında çekişmeli taşınmazların eylemli olarak kayın, kestane ve kızılağaçlar ile kaplı olduğu belirlendiği halde, bu bilirkişi raporları değerlendirilmemiştir.

Diğer taraftan, davalı tarafın tutunduğu tapu kayıtları ve bu kayıtların oluşumuna esas mahkeme kararları yöntemince uygulanmamış, ... Delalin taraf olduğu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.07.1962 gün ve 694-657 sayılı dosyası getirtilmemiş, ...’in tutunduğu Asliye Hukuk Mahkemesinin ekli ve ölçekli krokileri bulunduğu halde sadece sınırları itibariyle uygulanmıştır.

... Köyü 117, 118, 121, 122, 125, 126, 129, 130, 132, 133, 135, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 145, 146, 147, 148, 150, 151 sayılı kamulaştırma parsellerin irtifak ... tesisi suretiyle 48838.17 m2, 117, 118, 122, 137, 143 ve 150 sayılı parsellerin ise 138 m2 bölümünün mülkiyetinin kamulaştırma işleminin iptali istemiyle Orman Yönetimi tarafından ...

Belediyesi taraf gösterilerek açılan davanın reddine ilişkin Trabzon İdare Mahkemesinin 30.04.2003 gün ve 2003/163-383 sayılı, Danıştay 6. Dairesi tarafından da onandıktan sonra kesinleşen kararı, çekişmeli taşınmazlara ilişkin kamulaştırma kararında Orman Yönetiminin aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesine dayanmaktadır.

Kamulaştırma işlemi Orman Yönetimi yönünden kesinleşmiştir, ancak bu karar, çekişmeli taşınmazların orman sayılmayan yerlerden olduğu ya da davalı gerçek kişilere ait olduğu yönünde kesin hüküm oluşturmaz.

O halde; mahkemece öncelikle davasını ... köyü tüzel kişiliği ve Hazineye yaygınlaştırması için olanak tanınmalı, daha sonra dava dosyası arasında bulunmayan Asliye Hukuk Mahkemesinin 4.7.1962 gün ve 694-657 sayılı ...

Delal’in açtığı tescil davasının kabulüne ilişkin kararı ve dosya aslı ile ... ve ... adlarına tescil hükmü ile oluşan tapu kayıtlarının tüm tesis ve tedavülleri, tescile esas bilirkişi krokisi, en eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte,

Asliye Hukuk Mahkemesinin ilgili mahkeme kararları ve dayanağı tescil krokileri ve bu yolla oluşan tapu kayıtları ile tapu kayıtları eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve amenajman palanları, yeterince yaşlı yerel bilirkişiler yardımıyla çekişmeli taşınmazlar ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

Asliye Hukuk Mahkemesinin tescil kararlarının dayanağı tescil krokilerinin infaz olanağının bulunup bulunmadığı, ve zemine uyup uymadığı, uyuyor ise taşınmazların bu krokiler kapsamında kalıp kalmadığı, kalıyorsa tamamının kalıp kalmadığı, tescil krokileri uygulanamıyorsa tapu kayıtlarının yüzölçümleri ve sınırları itibariyle çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, taşınmazların 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından,

yukarıda değinilen eski tarihli harita ve ... fotoğrafları ile diğer belgeler ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kamulaştırma paftası ölçeğine, yine kamulaştırma paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu ... kamulaştırma parselleriyle birlikte, davalı tarafın tutunduğu tapu kayıtlarının oluşumuna esas tescil krokileri kapsamını da haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde, çekişmeli taşınmazlar için Orman Yönetimi aleyhine bir kesin hüküm bulunup bulunmadığı hususu irdelenerek bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.