Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2009/10625 K.2009/14355

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, ... Köyü, ... Mevkii 102 ada 22 parsel sayılı 7000,00 m² yüzölçümündeki taşınmaz, 1937 yılı 394 nolu ve 1981 yılı 119 nolu vergi kayıtlarıyla tarla niteliğiyle davalı adına tespit edilerek tapuya kaydedilmiştir. Davacı Hazine; taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla tapu kaydının iptali ile orman niteliğiyle Hazine adına tescilini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu iptal ve tescil davasıdır.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 3402 Sayılı Yasanın 4. maddesi hükümlerine göre orman kadastrosu yapılmıştır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın kültür arazisi olduğu ve davalı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir.

Şöyle ki; davacı Hazine, taşınmazın zilyetlikle kazanılamayacak orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Dava konusu parselin davalı adına tesciline karar verilebilmesi için tescile tabi yerlerden olması ve zilyetliğin aralıksız ve malik sıfatıyla olmak üzere 20 yıla ulaşması ve maddi olaylardan sayılan zilyetliğin yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile kanıtlanması gerekir.

Ne var ki; bu konuda dinlenen yerel bilirkişi ifadeleri soyut içerikli ve yetersiz olduğu gibi, tanıkta dinlenmemiş, taşınmazın murislerinden ne şekilde kaldığı ve ölümlerinden sonra yöntemine uygun taksim yapılıp yapılmadığı ve davalı ile murisi yönünden 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesinde öngörülen belgesiz araştırması yapılmamıştır.

Ayrıca; uzman orman bilirkişi aracılığıyla taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı, eski ve yeni tarihli memleket haritaları, topografik kadastro haritaları ve komşu parsel tutanakları da getirtilerek yöntemince araştırılmamış, vergi kayıtları uygulanarak kayıtlar uyuyorsa miktar fazlası bulunup bulunmadığı, taşınmazın 6831 Sayılı Yasanın 17. maddesi kapsamında orman içi açıklık konumunda olup olmadığı değerlendirilmemiştir.

Eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm kurulamaz.

Bu nedenle; öncelikle, mahkemece eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı,komşu parsel tutanakları ve vergi kayıtları ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 ... ve 31/13 E.K..

14.03.1989 ... ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 ... ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, o yerde orman kadastrosu kesinleşmiş olsun olmasın, taşınmazın 6831 Sayılı Yasanın 17/2. ve Orman Kadastrosunun Uygulaması Hakkındaki Yönetmeliğin 26/a.

Maddeleri kapsamında orman içi açıklık konumunda olup olmadığı değerlendirilmeli, (H.G.K.nun 10.12.1997 ... 1997/20-830-1034 ve 17.12.1997 ... 1997/20-808-1039 ve 22.10.2003 ... 2003/20-665-614 ve 11.10.2004 ...

2004/7-531-582 sayılı kararları ile orman içi açıklıkların zilyetlikle kazanılamayacağı kabul edilmiştir.), 3402 Sayılı Yasanın 14/1. maddesinde yazılı 40 ve 100 dönüm kısıtlama araştırmasının aynı maddenin 03/07/2005 ... ve 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanma Yasası ile değiştirilen 2. fıkrası hükümlerine göre yapılacağı düşünülerek, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları yönünden aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tespit ve tescil edilen taşınmaz olup olmadığı,

varsa cinsi, parsel numaraları ve miktarı, Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlüklerinden ve yine, aynı kişiler tarafından açılan tescil davası olup olmadığı Hukuk Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorularak gerektiğinde tesbit tutanak örnekleri ve tapu kayıtları ya da tescil dava dosyaları getirtilip incelenmeli, dava konusu taşınmazın sulu ya da kuru tarım arazisi olup olmadığı konusunda (5403 Sayılı Yasanın 3/j maddesi ile Taşınmaz Malların Sınırlandırma Tespit ve Kontrol İşleri Hakkındaki Yönetmeliğin değişik 10. maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine göre,

sulu tarım arazisi: tarım yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, su kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı araziler olarak açıklandığından) ziraat mühendisinden yasanın amacına uygun rapor alınmalı, bundan sonra toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.