Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2009/18740 K.2010/1175

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Tüzelkişiiliği ve davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... Köyü 108 ada 53, 110 ada 2, 111 ada 1, 112 ada 1, 113 ada 1, 114 ada 1, 124 ada 23, 125 ada 15, 126 ada 95, 127 ada 4, 128 aa 38, 129 ada 2 parsel sayılı taşınmazlar, ham toprak yada Hali arazi niteliğiyle Hazine adına tesbit edilmiştir.

Davacı ... taşınmazların köylerinin kullanımındaki mera niteliğinde olduğu halde ham toprak olarak Hazine adına tesbit edilmesinin doğru olmadığı, tesbitlerinin iptali ve mera niteliğiyle sınırlandırılıp özel sicillerine kayıt edilmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece davanın KISMEN KABULÜNE, İmranlı ... köyü 108 ada 53, 111 ada 1, 112 ada 1, 113 ada 1, 114 ada 1 sayılı parsellerin tesbit gibi tesciline, aynı köy 110 ada 2, 124 ada 23, 125 ada 15, 127 ada 4, 129 ada 2, 128 ada 38, 126 ada 95 sayılı parsellerin kadastro tesbitlerinin iptaline ve taşınmazların mera olarak tesbitine, Kapukaya Köyü mera özel siciline yazılmasına karar verilmşi, hüküm davacı ... tarafından 108 ada 53, 111 ada 1, 112 ada 1, 113 ada 1, 114 ada 1 sayılı parsellere ilişkin olarak,

Hazine tarafından da 110 ada 2, 124 ada 23, 125 ada 15, 127 ada 4, 129 ada 2, 128 ada 38, 126 ada 95 sayılı parsellere yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır.

Mahkemece, yerel bilirkişi ve tanık beyanları, ziraat uzmanı bilirkişi raporuyla çekişmeli ...

Köyü 110 ada 2, 124 ada 23, 125 ada 15, 127 ada 4, 129 ada 2, 128 ada 38, 126 ada 95 mera olduğu, çekişmeli aynı köy 108 ada 53, 111 ada 1, 112 ada 1, 113 ada 1, 114 ada 1 sayılı parsellerin ise mera olmadığının belirlendiği gerekçesiyle hükü kurulmuşsa da, taşınmazların mera sayılan yerlreden olup olmadığı yönünde, ziraat uzmanı bilirkişinin soyut görüşüne değer verilmiş, çekişmeli taşınamzın bulunduğu yerde mera tahsis kararı, mera nitelikli tapu kaydı veya vergi kaydı gibi kayıtlar getirtilmemiş, çekişmeli parsellerin orman sayılan yerlerden olup olmadığı araştırılmamış,

çekişmeli 110 ada 53 ve 128 ada 38 sayılı parseller ile ilgili Kadastro Mahkemesinin 27.05.2009 ün ve 2006/75-30 sayılı kararının kesinleşip kesinleşmediği araştırılmamış ve bu karar dikkate alınmamıştır.

Kural olarak kesinleşmiş orman kadastrosunun bulunması halinde, bir yerin orman sayılan yerlerden olup olmadığı, orman kadastro tutanak ve haritasının uygulanması suretiyle belirlenir. Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

2009/18740-2010/1175

O halde; mahkemece, öncelikle çekişmeli parselin bulunduğu yerde orman kadastrosu yapılıp yapılmadığı sorulmalı, orman kadastrosu yapılmışsa tüm işe başlama, çalışma, sonuçlarının askı ilan tutanakları ve çekişmeli yeri orman sınır noktalarıyla birlikte gösteren renklendirilmiş orman kadastro haritaları, çekişmeli yer ile ilgili mera yada ... tahsis kararı , mera nitelikli vergi kaydı ve tapu kaydı bulunup bulunmadığı ilgili yönetimlerden sorularak,

varsa tüm karar ve kayıtları, dosyada bulunmayan komşu parsellerin kadastro tesbit tutanakları ve dayanağı olan tapu ve vergi kayıtları ilgili yönetimlerden getirtilmeli, komşu köylerden çekişmeli parseli bilen ancak tanıklığa engel hali bulunmayan yerel bilirkişiler belirlenmeli, serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir uzman orman yüksek mühendisi bulunamadığı takdirde orman mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu fen memurundan oluşturulacak iki kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte kesinleşmiş tahdit varsa,

tahdit haritası ve tapulama paftası sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, çekişmeli taşınmazın tahdit hattına göre konumu duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmalı; bilirkişilere tahdit hattı ile irtibatlı müşterek kroki düzenlettirilmeli, dava tarihinden önce kesinleşmiş bir orman tahdidinin olmadığı belirlendiği taktirde, en eski tarihli memleket haritası, amenajman planı ve hava fotoğrafları ilgili yerlerden getirtilip, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, çekişmeli parselin dört yönünden çektirilecek fotoğrafları onaylanarak dosyasına eklenmeli,

Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez mera yada yaylak sayılan yerlerden olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

Bu cümleden, var ise mera ve yaylak nitelikli tapu ve vergi kayıtları ile mera tesbit ve tahsis kararları uygulanmalı, komşu köylerden belirlenen yerel bilirkişilerin, çekişmeli taşınmazların mera sayılan yerlerden olup olmadığı konusunda somut olaylara dayalı bilgi ve görgülerinin sorulmalı, tarım uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, mera yaylak gibi devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup olmadığı, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı;

bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır