Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2009/9573 K.2009/11754

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... Köyü 118 ada 47 parsel sayılı 8135.47 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacı gerçek kişi, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, davanın kabulüne ve dava konusu parselin tespit gibi davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir. Dava kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu yapılıp yapılmadığı, dosya kapsamından anlaşılmamaktadır.

Somut olayda; davacı gerçek kişi kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiası ile Hazine aleyhine dava açtığına taşınmazın sınırında 101 ada 1 numaralı orman parseli bulunduğuna göre çekişmeli taşınmazın orman ya da orman toprağı sayılan yerlerden olup olmadığının en eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve amenajman planının yerine uygulanması suretiyle belirlenmesi gerekir.

Mahkemece bu araştırma yapılmadığı gibi gerçek kişi lehine 3402 Sayılı Yasanın 14 . madde şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmadığı gibi çekişmeli taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufunda olan ve ... alanlarına dönüştürülmesi mümkün olan yerlerden olduğu belirlenerek davalı hazine adına tespit edilmiş olduğundan 3402 Sayılı Yasanın 30/1 maddesi gereğince tespit tutanak bilirkişileri de dinlenmemiştir.

Bu nedenle; mahkemece, öncelikle orman kadastrosu yapılıp yapılmadığı sorularak, buna ilişkin tüm tutanaklar ve tahdit haritası ile eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman yüksek mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

orman tahdidi yapılmış ise bilirkişiler tarafından taşınmazın tahditteki konumu belirlenip, tahditle irtibatlı kroki düzenlettirilmeli, yukarıda değinilen diğer belgeler aynı bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal - renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu taşınmazları da içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... arazilerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, memleket haritasındaki rumuzlar ve ... fotoğrafları incelenerek yapraklı ağaçların cinsi belirlenmeli,

4785 Sayılı Yasanın 2/B maddesi ve 23.09.1983 gün ve 2896 Sayılı Yasayla değişik 6831 Sayılı Yasanın 1/I ve 3573 ve 6831 Sayılı Yasanın 1/I maddesinde gösterilen orman sayılmayan yer kavramına girip girmediği araştırılıp tartışılmalı, davacı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayandığından çekişmeli taşınmazlara ait sahiplik belgesi bulunmadığı düşünülmeli, taşınmazların gerçek eğimi saptanmalı, taşınmazlar üzerinde bulunan ağaçların cinsi, sayısı, yaşı ile aşı yaşı ve arazideki dağılım durumu, ayrı ayrı belirlenip yerlerine işaretlenmeli,

yukarıda yazılı 6831 Sayılı Yasanın 1/H ve I maddeleri ile 4785 ve 6777 Sayılı Yasalar karşısında çekişmeli taşınmazların durumu ve niteliği tartışılmalıdır.

Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma ( Medeni Yasanın 713. maddesi, 3402 Sayılı Yasanın 14. ve 17. maddelerindeki ) koşulların araştırılması gerekir.

Bu cümleden olarak, yapılacak keşifte 1980-1990'lı yıllara ait ... fotoğrafları ile memleket haritası ve fotogometri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orjinal renkli örneği uygulanarak, taşınmazın o yıllarda ziraat alanı olarak kullanılıp kullanılmadığı,

zilyet ve tasarruf edilen yerlerden ve zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip çekişmeli taşınmazın fiili durumunu da belirtir şekilde rapor alınmalı, imar ihya üzerinde durulup, bu konuda ve zilyetliğin tespiti yönünden tanık beyanlarına başvurulmalı, tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları H.Y.U.Y.’nın 259. ve 265. maddeleri gereğince taşınmaz başında dinlenip; taşınmazın öncesi itibariyle niteliğinin ne olduğu, kime ait olduğu, zilyetliğin nasıl meydana geldiği, ne kadar süre ile ne şekilde devam ettiği, bunun ekonomik amacına uygun olup olmadığı,

tanıkların bilgi ve görgülerinin hangi eylemli olaylara dayandırıldığı belirlenmeli, yerel bilirkişinin imar ihya ve zilyetlik olgusunu hangi olaylarla nasıl hatırladıkları saptanmalı, 3402 Sayılı Yasanın 30/1 . maddesi gereğince tutanak bilirkişileri dinlenmeli ve toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.