Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2010/6088 K.2010/6913

Taraflar arasındaki tescil ve kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Hükmüne uyulan Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 20.05.2008 tarih 2008/2264-2720 sayılı bozma kararında özetle: “Davanın devamı sırasında yörede arazi kadastrosu yapıldığına ve taşınmaza tutanak düzenlendiğine göre 3402 Sayılı Yasanın 27/1 ve 26/son maddesi gereğince davaya kadastro mahkemesinin bakmakla görevli olduğu” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın kısmen kabulüne ve dava konusu Yenikaş Köyü 149 ada 9 parselin 22.04.2009 tarihli krokide (B)= 1176,40 m2, (D)= 748,90 m2, (G)= 239,50 m2’lik kısımların ifrazı ile taşlık ve çalılık niteliğiyle Hazine adına adına tapuya tesciline, (A)= 4743,94 m2’lik kısmın kargir ev, su havuzu ve cam sera niteliğiyle, (C)= 339,43 m2 bölümün tarla niteliği ile, (E)= 349,50 m2 bölümün tarla niteliği ile, (F)= 4177,47 m2 bölümün betonarme ev ve 2 adet cam sera vasfı ile, (H)= 613,33 m2’lik bölümün tarla niteliği ile ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tescil ve kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden sonra tesbit tarihinden önce 17.05.2000 tarihinde ilanı yapılıp bu dava nedeniyle kesinleşmeyen orman kadastrosu ve 2/B uygulaması bulunmaktadır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde davanın devamı sırasında orman kadastrosu yapıldığından ve dava aynı zamanda da orman kadastrosuna itiraz davasına dönüştüğü halde, yasal hasım durumunda olan Orman Yönetimi davaya dahil edilerek usulüne uygun orman araştırması yapılmadan karar verilmiştir. Ayrıca dava tescil davası olarak 20 yıllık zilyetlik süresinin dava tarihine kadar dolduğu iddiası ile açılmış olup, dava tarihinde niza yaratılmış olduğundan, sürelerin bu tarihe göre hesaplanması ve imar ihya ve zilyetlik sürelerinin şüpheye yer vermeyecek şekilde saptanması gerekir.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

Mahkemece, en eski tarihli ve 1980’li yıllara ait iki ayrı memleket haritası, eski tarihli memleket haritasının yapımına esas alınan ... fotoğrafları ve 1980’li yıllara ait ... fotoğrafları, varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, ... ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazların konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Yukarıda anlatılan yöntemle yapılan araştırma sonucu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunun saptanması halinde, yapılacak keşifte tarım uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı, mahalli bilirkişiler, zilyetlik tanıkları ve tutanak bilirkişileri dinlenilmeli, taşınmazın öncesinin ne olduğu, imar-ihya yapılmışsa hangi tarihte başlanılıp bitirildiği, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başlayıp nasıl sürdürüldüğü ve ekonomik amacına uygun olup olmadığı, maddi olaylara dayalı ve ayrıntılı olarak,

taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarından sorulmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu yukarıda belirtilen ve gerçeğin kendisi olan belgelere dayalı olarak düzenlenecek bilirkişi kurulu raporuyla denetlenmeli ve zilyetliğin başladığı ve imar ihyanın tamamlandığı tarihten, tescil davasının açıldığı tarihe kadar 20 yıllık zilyetlik süresinin dolup dolmadığı araştırılmalıdır.

Gülnar Asliye Hukuk Mahkemesinin 1975/324-1986/308 sayılı dosyasındaki ... bilirkişi krokisi uygulanarak, aynı yere ilişkin olduğunun anlaşılması halinde, bu dosya için kesin hüküm veya güçlü delil niteliğinde olup olmadığı değerlendirilmeli, davacının dayandığı Şubat 1320 tarih 3 nolu tapu kaydı uygulanarak taşınmaza uyup uymadığı saptanmalıdır.

3402 Sayılı Yasanın 14/1. maddesinde ... 40 ve 100 dönüm kısıtlama araştırmasının aynı maddenin 03/07/2005 gün ve 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanma Yasası ile değiştirilen 2. fıkrası hükümlerine göre yapılacağı düşünülerek, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları yönünden aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tesbit ve tescil edilen taşınmaz olup olmadığı,

varsa cinsi, parsel numaraları ve miktarı, Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlüklerinden ve yine, aynı kişiler tarafından açılan tescil davası olup olmadığı Hukuk Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorularak gerektiğinde tesbit tutanak örnekleri ve tapu kayıtları ya da tescil dava dosyaları getirtilip incelenmeli, dava konusu taşınmazın ... ya da kuru tarım arazisi olup olmadığı konusunda (5403 Sayılı Yasanın 3/j maddesi ile Taşınmaz Malların Sınırlandırma Tespit ve Kontrol İşleri Hakkındaki Yönetmeliğin değişik 10. maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine göre,

... tarım arazisi: tarım yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, su kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı araziler olarak açıklandığından) ziraat mühendisinden yasanın amacına uygun rapor alınmalı,

bundan sonra toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.