Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2011/8092 K.2011/11848

Taraflar arasındaki orman kadastrosuna ve kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi ve katılan Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

14.09.1990 tarihinde yapılan genel arazi kadastrosu sırasında ... köyü 113 ada 24 parsel sayılı 22.493,88 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 1936 tarih 114 yazım numaralı vergi kaydı uygulanarak kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla niteliği ile ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... Yönetimi, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu, orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. Hazine, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla davaya katılmıştır. Mahkemece, davanın reddine yönelik verilen kararın Orman Yönetimi ve Hazinenin temyizi üzerine Dairece bozulmuştur.

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 13.07.1994 gün 1993/5738-1994/9559 sayılı bozma kararında özetle: “Hükme dayanak yapılan orman raporunun yetersiz olduğu, yöntemine uygun şekilde kesinleşen tahdit haritasının uygulanması, oluşacak sonuca göre karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra çekişmeli taşınmazın ... bilirkişi tarafından düzenlenen krokili raporda (A) ile işaretlenen kesiminin kesinleşen orman tahdit haritası içinde kaldığı, (B) ile işaretlenen bölümünün vergi kayıt miktar fazlası olduğu,

(C) ile işaretlenen bölümü üzerinde davalı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin iptal edilerek (A) ile işaretlenen bölümünün orman niteliği ile (B) ile işaretlenen kesiminin tarla niteliği ile Hazine adına, (C) ile işaretlenen bölümünün ise tarla niteliği ile ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ...

Yönetimi ve katılan Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, orman kadastrosuna ve kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Hükmüne uyulan bozma kararımızda yörede yapılan orman kadastrosunun kesinleştiği, bu sebeple kesinleşmiş orman tahdit haritası uygulanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gereğine değinilmiş ise de bozma kararımız maddi yanılgıya dayalıdır.

Şöyle ki; çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapılan orman kadastrosu 24.01.1991 tarihinde ilan edilmiş olup, çekişmeli 113 ada 24 sayılı taşınmaz ise 14.09.1990 tarihinde davalı ... adına tespit edilmiş, askı ilanı ise 26.07.1991-25.08.1991 tarihleri arasında yapılmıştır. ... köyünde yapılan orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden önce 24.01.1991 tarihinde ilan edildiğinden orman kadastrosunun kesinleşmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava aynı zamanda orman kadastrosuna itiraz davasına dönüştüğünden uyuşmazlığın tahdit haritasına göre değil eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve amenejman planlarının uygulanması suretiyle çözümlenmesi gereklidir. Hükme dayanak alınan orman bilirkişi tarafından düzenlenen raporda sadece hat uygulaması yapılmıştır.

Dolayısıyla orman bilirkişi tarafından düzenlenen rapor, çekişmeli yerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz. Maddi yanılgıya dayalı bozma kararları usuli kazanılmış hakkın istisnasını oluşturur.

O halde; mahkemece, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yöreye ait eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek iki orman yüksek mühendisi, bulunamaması halinde 2 orman mühendisi bir harita mühendisi bulunamaması halinde bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte,

çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli. 3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

... ve uzman orman bilirkişilerden, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, keşifte, çekişmeli taşınmaz hakim tarafından gözlemlenmeli, taşınmaz üzerinde neler bulunduğu (bitki örtüsü, ağaçların cinsi,sayısı vb.) ayrıntılı olarak keşif tutanağına yazılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı,

çekişmeli yeri sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı kesin biçimde saptanmalı, aleyhteki kararı davalı kişi temyiz etmediğinden usuli kazanılmış hak ilkesi gözetilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak ... biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.