Kadastro sırasında Kurtmahmut Köyü 103 ada 1 ve 101 ada 9 parsel sayılı, 296 hektar 9916,08 m2 ve 402 hektar 7324,83 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, orman niteliği ile Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacı ..., tapu kayıtlarına dayanarak 2008/3 sayılı dosyada, 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parseller hakkında,
Davacılar ... ve arkadaşları, tapu kayıtlarına dayanarak 2008/6 sayılı dosyada, 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parseller hakkında,
Davacı ..., zilyetlik iddiasıyla 2008/7 sayılı dosyada 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parseller hakkında,
Davacılar ... ve arkadaşları, zilyetlik iddiasıyla 2008/21 sayılı dosyada 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parseller hakkında,
Davacı ..., tapu kayıtlarına dayanarak 2008/11 sayılı dosyada, 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parseller hakkında,
Davacılar ... ve ..., tapu kayıtlarına dayanarak 2008/1 sayılı dosyada, 103 ada 1 sayılı parsel hakkında,
Davacı ..., zilyetlik iddiasıyla 2008/10 sayılı dosyada 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parseller hakkında,
Davacı ..., tapu kayıtlarına dayanarak 2008/13 sayılı dosyada, 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parseller hakkında,
Davacı ..., zilyetlik iddiasıyla 2008/8 sayılı dosyada 101 ada 9 sayılı parsel hakkında,
Davacı ..., tapu kayıtlarına dayanarak 2008/12 sayılı dosyada, 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parseller hakkında,
Davacı Kurtmahmut Köyü muhtarı ... mera iddiasıyla, 2008/2 sayılı dosyada 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parseller hakkında dava açmışlardır.
Davalar, aralarındaki fiilî ve hukukî irtibat nedeniyle birleştirilmiştir.
Mahkemece, davacıların davalarının reddi ile dava konusu 103 ada 1 ve 101 ada 9 sayılı parsellerin tesbit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ve davalı ... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu, 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesi hükmüne göre yapılmıştır.
1) Birleşen 2008/7 - 2008/8 - 2008/10 - 2008/13 ve 2008/21 Esas sayılı dosyalar ile, 2008/3 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (B ve D) ile 101 ada 9 sayılı parselin (I, İ, G ve J) kısımları, 2008/1 sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (G) kısmı, 2008/12 Esas sayılı
dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (B, D, E, F, H ve I) kısımları, 2008/6 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (B, E ve F) kısımları, 2008/11 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (E, F ve G) kısımlarına ilişkin olarak yapılan temyiz itirazları yönünden;
İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırma sonucunda çekişmeli taşınmazların 6831 sayılı Kanunun 17/2. madde hükmüne göre orman içi açıklık niteliğinde orman sayılan yerlerden olduğu ve bu tür yerlerin 15.07.2004 günlü Resmî Gazetede yayımlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26. maddesi gereğince orman olarak sınırlandırılmasının zorunlu olduğu,
... ve arkadaşlarının dava ettiği (B) ve (G) kısımlarının eski tarihli memleket haritaları ve hava fotoğraflarında orman sayılan alanda kalması nedeniyle 4785 sayılı Kanun gereğince orman sayıldığı ve davacılardan ...’un verilen kesin süre içinde yargılama giderlerini yatırmadığı belirlenerek ... biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün onanması gerekmiştir.
2) Birleşen 2008/2 Esas sayılı dosya ile, 2008/3 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A ve C) ile 101 ada 9 sayılı parselin (E, H ve F) kısımları, 2008/1 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A, B, C, D, E ve F) kısımları, 2008/12 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A ve C) kısımları, 2008/6 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A, C ve D) kısımları, 2008/11 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A, B, C ve D) kısımlarına ilişkin olarak yapılan temyiz itirazları yönünden;
Mahkemece, dava konusu taşınmazların 6831 sayılı Kanunun 17/2. maddesi uyarınca orman içi açıklığı niteliğinde olduğu gerekçesiyle davaların reddine karar verilmiş ise de, mahkemenin kabulü dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Davacı gerçek kişiler, tapu kayıtlarına dayanarak dava açmışlardır. Tapulu yerler, orman içi açıklığı olarak değerlendirilmeyeceğinden, dayanılan tapu kayıtlarının usûlüne uygun olarak uygulanarak davalı yerlere uyup uymadığının belirlenmesi zorunludur.
Mahkemece, davalı taşınmazların orman parseli içinde kalmaları nedeniyle tapu kayıtlarının uymadığı belirtilmiş ise de, kayıt uygulaması usûlüne uygun olarak yapılmadığından varılan sonuç doğru değildir. Davacılar ... ve arkadaşlarının dayandığı Ocak 1961 tarih 25 sayılı tapu kaydı, Aşkale Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.01.1960 tarih 1960/24 sayılı tescil ilâmı ile oluştuğu halde tescil dosyası ve ilamın dayanağı tescil krokisi getirtilip uygulanmamıştır.
Diğer taraftan, davacı köy tüzel kişiliğinin mera iddiasıyla açtığı davada mera olduğu belirtilen alanların 1.208.441 ve 721.704 m2 yüzölçümünde olduğu gözönüne alındığında, bu büyüklükteki taşınmazların orman içi açıklığı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Taşınmazların orman sayılan yerden olmadığı da belirlenmiştir. Bu nedenle;
Mahkemece, davacıların dayandığı tapu kayıtları, ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte tapu müdürlüğünden getirtilmeli, bundan sonra tapu kaydına dayanan davacı tarafın kayıt maliki ya da malikleri ile akdî, irsî ilişkisi sorulup saptanmalı, bu nedenle kayıt maliki ya da maliklerinin tüm mirasçılarını gösterecek şekilde onaylı nüfus aile kayıt örnekleri, ilgili nüfus müdürlüğünden getirtilmeli ya da bu konuda istihsal edilmiş veraset belgesi varsa ibraz ettirilmeli, bu yolla irsî ilişki sağlıklı biçimde duraksamasız belirlenmeli, akdî ilişkiye dayanıldığı takdirde ilgiliden bu konudaki delilleri sorulup saptanmalı,
göstereceği deliller toplanmalı ya da bu konuya ilişkin ... kayıt ve belgeleri ibraz ettirilmeli, kayda dayanan tarafın tapu kayıt maliki ya da malikleri ile akdî ya da irsî ilişkisi saptandığı takdirde tarafların dayandığı tapu kayıtlarının dava dışı başka taşınmaz ya da taşınmazlara revizyon görüp görmediği,
ilgili tapu ve kadastro müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup saptanmalı, revizyon görmüş ise dava konusu taşınmaz ya da taşınmazlarla birlikte revizyon gördüğü dava dışı taşınmazları ve bu taşınmazlara dıştan komşu taşınmazları da bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita kadastro müdürlüğünden getirtilmeli, davacılar ... ... ve
arkadaşlarının dayandığı Ocak 1961 tarih 25 sayılı tapu kaydının dayanağı Aşkale Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.01.1960 tarih ve 1960/24 sayılı tescil ilâmının dayanağı tescil krokisi
getirtilmeli, bundan sonra dıştan komşu taşınmazların tesbit tutanakları ve varsa dayanakları kayıtlar davalı iseler dava dosyaları getirtilmeli, daha sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve uzman bilirkişi, tutanak bilirkişilerinin tümü, tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıklar hazır olduğu halde dava konusu taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20. maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtları yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, uygulamada kayıtların revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlar varsa özellikle gözönünde tutulmalı,
kayıtlarda tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, uzman bilirkişiye kayıtlarda tarif edilen sınır yerleri düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözleri, varsa dıştan komşu taşınmazların tesbit tutanağı içeriği ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmeli, bu yolla dava konusu taşınmazların dayanılan tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamasız saptanmalı,
tapu kaydı kapsamında kalan taşınmazların orman içi açıklığı olarak değerlendirilemeyeceği gözönünde bulundurulmalı, davacı köyün mera iddiasıyla açtığı davada taşınmazların mera niteliğinde olup olmadıkları usulüne uygun olarak araştırılmalı, yörede tahsisli mera olup olmadığı araştırılarak varsa tahsis belgeleri ve haritaları dosyaya getirtilmeli, komşu köylerden yerel bilirkişiler ile davacı tarafın göstereceği tanıklar taşınmaz başında dinlenmeli, taşınmazın tahsisli veya kadim mera olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde saptanmalı, ziraat bilirkişiden bu hususta detaylı rapor alınmalı,
mera olduğu iddia edilen taşınmazların yüzölçümlerine göre orman içi olarak değerlendirilemeyeceği gözönünde bulundurulmalı ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve bilirkişinin yetersiz raporuna dayanılarak ... biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.
SONUÇ; 1) Yukarıda birinci bentde açıklanan nedenlerle; birleşen 2008/7 - 2008/8 - 2008/10 - 2008/13 ve 2008/21 Esas sayılı dosyalar ile, 2008/3 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (B ve D) ile 101 ada 9 sayılı parselin (I, İ G ve J) kısımları, 2008/1 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (G) kısmı, 2008/12 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (B, D, E, F, H ve I) kısımları, 2008/6 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (B, E ve F) kısımları, 2008/11 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (E, F ve G) kısımlarına ilişkin olarak yapılan temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA,
2) İkinci bentde açıklanan nedenlerle; birleşen 2008/2 Esas sayılı dosya ile, 2008/3 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A ve C) ile 101 ada 9 sayılı parselin (E, H ve F) kısımları, 2008/1 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A, B, C, D, E ve F) kısımları, 2008/12 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A ve C) kısımları, 2008/6 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A, C ve D) kısımları, 2008/11 Esas sayılı dosyada 103 ada 1 sayılı parselin (A, B, C ve D) kısımlarına ilişkin olarak yapılan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine ve kapsamına göre Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına 25.02.2013 günü oy birliği ile karar verildi.