Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2012/13973 K.2013/391

Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı vekilince reddi hâkim yoluna başvurulmuş, reddedilen Hâkim... (41862) 04.07.2012 tarihli inceleme tutanağında davadan çekilmiştir. Bu konuda ret talebini ve çekilme kararını inceleyen merci tarafından verilen kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından reddi hâkim talebinin kabulüne yönelik istenilmiş olmakla, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Taraflar arasında görülen boşanma davası sırasında davalı vekili tarafından 14.06.2012 tarihli dilekçe ile “Hâkim tarafından usul hatası yapılarak sürekli tedbir nafakasının miktarının değiştirmek suretiyle tarafsız olmadığı” gerekçesiyle reddi hâkim yoluna başvurulmuştur.

Reddedilen Hâkim... (41862), 04.07.2012 tarihli inceleme tutanağında “H.M.K. 41/1-b maddesi gereğince ve davalı vekilinin vekaletnamesinde ret yetkisi bulunmadığından talebin reddinin gerektiği” yönündeki görüşünden sonra, davalı kişi hakkında suç uydurma ve iftira nedeniyle Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına, davalı vekili hakkında da yetkisi olmadan reddi hâkim talebinde bulunduğu gerekçesiyle disiplin soruşturması için ilgili baroya yazı yazılmasına karar verdiğinden, davadan çekilinmesine karar verilmesi üzerine, ret ve çekilme talebini inceleyen merci tarafından, ret ve çekilme talebinin KABULÜNE ilişkin verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İncelenen dosya kapsamına göre, merci tarafından işin esasının incelenip, yazılı olduğu gibi karar verilmesi yerinde değildir.

Şöyle ki; H.M.K.'nun 74. maddesi "Açıkça yetki verilmemiş ise, vekil; ... hâkimi reddedemez..." hükmü yer almaktadır.

Somut olayda; hâkimin reddi talebinde bulunan davalı ... ... vekili Av.....'un ... Noterliğince düzenlenen 11.06.2012 gün ve 06404 yevmiye numaralı vekâletnamesinde, hâkimin reddi konusunda herhangi bir yetki verilmediği anlaşılmaktadır.

Tesbit edilen bu duruma göre, avukata vekâletnamede açıkça reddi hâkim yetkisi verilmediği ve bu hali ile usûlüne uygun bir ret isteği bulunmadığı anlaşılmakla, talebin bu yönden reddedilmesi gerekirken, ret talebinin incelenip karara bağlanması usûl ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

Hâkimin çekilmesi yönünden, yargılama devam ederken duruşma hâkimi tarafından ret talebine konu dosyada davalı hakkında suç duyurusunda bulunulmuş olması H.M.K. 36. maddesinde belirtilen ret nedenlerinden biri olarak değerlendirilemeyeceği gibi, H.M.K. 36/1-d maddesinde belirtilen davalı olmak şeklinde yorumlanması da mümkün değildir. Ayrıca, davalı nam ve hesabına hareket ederek yetkisi olmadığı halde ret talebinde bulunan vekil hakkında baroya disiplin soruşturması açılması için yazı yazılması hali de, vekilin davada taraf bulunmadığı nazara alındığında H.M.K. 36/1-d maddesi anlamında davalı olarak yorumlanamaz.

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır (Anayasa Mad. 9). Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar. Anayasa, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler. Bu nedenle, hakimler, önlerine gelen uyuşmazlıkları kanunî çerçevede çözmek zorundadırlar.

Bu işlemi yaparken hâkim, bir olayla ilgili kuracağı hükümle, tarafların adalet duygusunu zayıflatacağını değil, güçlendireceğini düşünüp, hedefleyerek çalışmalı, kanunlardan aldığı güçle hareket etmelidir.

Hâkim, tarafların geçerli ve kanunî delillere dayanmayan soyut iddiaları karşısında başkalarına ve kendisine yabancı kalarak, hukukun ne dediğini söyleme yetkisini kullanıp, yargılama işlemi ile yargı kararlarının kişisel görüş, inanç ve duyguların aracı olamayacağını, yansız ve yasalardan aldığı güçle davanın taraflarını inandırmalıdır.

Maddî delillerle desteklenmeyen soyut iddialar dayanak gösterilerek hâkimlerin davadan çekinmeleri, adaletin gecikmesine ve tabiî hâkim ilkesinin zedelenmesine yol açacağından, kabul edilemez. Bu nedenle, yetkisiz vekâletnameye dayalı yapılan hâkimin reddi talebi nedeniyle verilen hâkimin çekilmesi kararını uygun bulan merci kararı, bu yönü ile de bozulmalıdır.