Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2012/14526 K.2012/13792

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... Yönetimi vekili 02.12.2011 tarihli dilekçesiyle, ... İlçesi, ... Köyünde 3402 sayılı Yasanın 22-a maddesi gereğince yapılan paftaların yenilenmesi çalışmalarında ... Köyü, 1 parsel sayılı 14814,00 m² yüzölçümündeki (yenileme ile 122 ada 98 parsel ve 14228,35 m² yüzölçümünde) taşınmazın memleket haritası ve hava fotoğraflarına göre öncesinin orman olduğu iddiasıyla, taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman niteliğiyle Hazine adına tescili istemiyle Finike Kadastro Mahkemesine dava açmıştır.

Finike Kadastro Mahkemesince, talebin mülkiyete yönelik olduğu, tapu iptaline yönelik talebin incelenme yerinin genel mahkemeler olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine ve kadastro mahkemesinin görevsizliğine karar verilmiş, daha sonra davacı ... Yönetimi vekili 28.05.2012 tarihli dilekçesiyle dosyanın Finike Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmiş ise de, 07.06.2012 tarihli dilekçe ile dosyanın Finike Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi talebinden vazgeçtiklerini bildirmiş, ancak; kadastro mahkemesince 05.07.2012 tarihli şerh ile karara kesinleşme şerhi verilmiş ve 06.07.2012 tarihinde ise dosya re’sen asliye hukuk mahkemesine gönderilmiştir.

Dava dosyası, Finike Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildikten sonra, davacı ... Yönetimi vekili 31.07.2012 tarihli dilekçesiyle Orman Genel Müdürlüğünün 31.05.2012 tarih ve 78 sayılı olurları davanın takibinden vazgeçilmesi istendiğini belirterek davanın takibinden vazgeçtiklerini belirtmiştir. 03.10.2012 tarihli oturumda ise dilekçe gereğince işlem yapılmasını istemiştir. (Ancak Mahkemece duruşma tutanağına hatalı olarak feragat dilekçesi okundu. Feragat dilekçesi nazara alınarak karar verilsin şeklinde tutanağa geçirilmiştir.)

Finike Asliye Hukuk Mahkemesince, Orman Yönetimi vekilinin davadan feragat dilekçesi (esasında takipten vazgeçme dilekçesidir) nazara alınarak feragat nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, orman savına dayalı tapu iptal ve tescile ilişkindir.

Mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Şöyle ki, bilindiği üzere, kural olarak görevsizlik kararı veren mahkeme, bu kararında dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar vermekle yetinir. Dava dosyasını kendiliğinden (re'sen) görevli mahkemeye gönderemez.

Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir.

Aksi takdirde, bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. (HMK’nın 20. maddesi) İki haftalık süre hak düşürücü süre olup, mahkemece re'sen gözetilir.

Somut olayda, Finike Kadastro Mahkemesinin görevsizlik kararı 05.06.2012 tarihinde kesinleşmiş ve Orman Yönetimi vekili; karar kesinleşmeden önce 28.05.2012 tarihli dilekçesiyle dosyanın Finike Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesini talep etmiş ise de, 07.06.2012 tarihli dilekçe ile dosyanın Finike Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi talebinden vazgeçtiklerini bildirmiş, ancak, kadastro mahkemesince 05.07.2012 tarihinde karara kesinleşme şerhi verilmiş ve dosya 06.07.2012 tarihinde asliye hukuk mahkemesine gönderilmiştir.

Bu durumda dosya tarafların başvurusu olmadığı halde, kadastro mahkemesince re’sen asliye hukuk mahkemesine gönderildiği sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, temyize konu bu dava, kadastro mahkemesine açılan davanın devamı sayılamayacağı gibi, asliye hukuk mahkemesinde, kadastro mahkemesinin tarafları tarafından harcı yatırılarak açılmış bir dava da bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; kadastro mahkemesinin görevsizlik kararı üzerine taraflar başvurmadıkları halde, re’sen mahkemeye gönderilen dosya hakkında, tarafların dosyanın asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine dair başvurusu bulunmadığından, dosyanın HMK’nın 20. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere kadastro mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre ise, HMK’nın 150. maddesi “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.” hükmü dikkate alındığında, Orman Yönetimi vekilinin 31.07.2012 tarihli dilekçesi açık bir şekilde HMK’nın 150. maddesi uyarınca “davanın takibinden vazgeçme” niteliğinde olduğu ve duruşmada bu dilekçe tekrar edildiği için HMK’nın 150. maddesi uyarınca işlem yapılması,

yani dosyanın işlemeden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği halde, yanlış hukuki nitelendirme ile dilekçe ve talebin feragat niteliğinde olduğunun kabul edilmesi, yine kabule göre Yönetim vekili açıkça yetkilendirilmedikçe davadan feragat edemeyeceğinin gözetilmemesi, ayrıca davadan feragat halinde, feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmesine rağmen, feragat nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi de isabetsiz olup usul ve yasaya aykırıdır.