Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2012/6229 K.2012/15082

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ..., müdahil davacı ... Yönetimi, müdahil davacı ... ile davalılar ... ve arkadaşları tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... Turizm Endüstrisi A.Ş., ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/569 esas sayılı dava dosyasıyla davalılar ... ve arkadaşları aleyhine çekişmeli taşınmazın tapuda 10.03.1977 tarih cilt 199 sayfa 27 sıra 24'de şirket adına kayıtlı olduğunu, davalıların 1-2 ay önce 08.01.1992 tarih 1 nolu 4595 m² yüzölçümündeki tapuya dayanarak taşınmazda hak iddia ettiklerini, davalıların tapu kaydının Kadastro Kanununun 13/B maddesi gereğince hükümsüz olduğu iddiasıyla davalıların tapu kaydının iptali ile taşınmazın şirket adına kayıtlı olan tapu kaydı içinde kaldığının ve bu tapu kaydının geçerliliğinin tespiti istemiyle dava açmıştır.

Davacı ... vekili, kadastro mahkemesinin 2000/10 esas sayılı dava dosyasıyla; dava konusu olan ... İlçesi, ... Köyü, 112 ada 65 parselin bir kısmının içerisinde eskiden beri köylülerin kullandığı içme suyu çeşmesi ile çeşmenin etrafında piknik ve dinlenme yeri olarak 5.000,00 m²’lik alan bulunduğunu, bu nedenle eskiden beri ... Köyü’ne (... Belediyesi) ait bulunan çeşme ve seyrangâh yerine isabet eden kısmın ifrazı ile ayrı bir parsel numarası verilerek ... adına tesciline karar verilmesi talebiyle dava açmıştır.

Yargılama sırasında yörede genel arazi kadastrosu yapılmış ve çekişmeli ... Köyü 112 ada 65 parsel sayılı 47051,81 m² yüzölçümündeki taşınmaz, 15.12.1978 tarih 80, 08.01.1992 tarih 1, 29.02.1996 tarih 5 nolu tapu kayıtlarına dayanılarak Asliye Hukuk mahkemesinin 1998/569 esas sayılı dosyasıyla davalı olduğundan malik hanesi boş bırakılarak sınırlandırılmıştır.

Davacı .... vekilinin, davalılar aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/569 esas sayılı dava dosyasıyla açtığı tapu iptali ve tescil davası 3402 sayılı Kadastro Kanununun 5. maddesi gereğince ... Kadastro Mahkemesine devredilerek 2000/18 esas numarası almış, davacı ... vekilinin ... Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tesbitine itiraz davası ile birleştirildikten sonra ... İlçesinde Adli Teşkilat kurulması nedeniyle yetkisizlik kararı ile ... Kadastro mahkemesine gönderilmiştir.

Yargılama sırasında Orman Yönetimi, dava konusu 112 ada 65 parselin kısmen çamlık-çalılık Vasfında ve orman ağaçları ile kaplı olduğunu, halen üzerinde kızılçam ağaçlarının bulunduğu, orman mühendisi bilirkişinin raporunda dava konusu yerin kuzeyini orman toprağı olarak gösterdiği ve ayrıca bu kısmın eğiminin % 25-30 arasında olduğunu, dolayısıyla taşınmazın bu kısmının öncesinin orman olması nedeniyle Devlet Ormanı niteliğinde olduğunu, ormanların zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığını, dava konusu mevkide 1971 ve 1981 yıllarında orman yangını çıktığını,

öncesi orman olan yerin doğal olmayan yollarla mevcut niteliğinin değişmesinin taşınmazın orman niteliğini değiştirmeyeceğini ileri sürerek taşınmazın çamlık - çalılık kısmının orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talebiyle davaya müdahil olmuştur.

Hazine; jeoloji mühendisleri ile harita mühendisi bilirkişilerin raporlarında belirlediği üzere, taşınmazın bir kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı iddiasıyla denizin etkinlik alanı içerisinde kalan ve özel mülkiyete konu edilemeyecek olan kısma yönelik kadastro tespitinin iptali ile kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan kısımların tescil dışı bırakılmasına karar verilmesi gerektiği istemiyle davaya müdahil olmuştur.

Mahkemece, davacı ... Başkanlığının, katılan davacı ... Yönetiminin ve katılan davacı Maliye Hazinesinin davasının reddine, davacı ...Turizm Endüstrisi AŞ’ nin davasının kısmen kabulüyle,

a) Balıkesir İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... Koyu Mevkii, 112 ada 65 parsel sayılı taşınmazdan, harita mühendisi bilirkişi ... ’ın 22.05.2009 tarihli raporunda (C) harfi ile gösterdiği 95,41 m² alanındaki kısmın eksiltilerek, taşınmazın 46.956,40 m² yüzölçümü ile tarla niteliği ile davac.... Turizm Endüstrisi A.Ş. adına tapuya kayıt ve tesciline,

b) Balıkesir İli, ... İlçesi, ... Köyü, Güvercin Koyu Mevki, 112 ada 65 parsel sayılı taşınmazdan, harita mühendisi bilirkişisi ... ’ın 22.05.2009 tarihli raporunda (C) harfi ile gösterdiği 95,41 m² alanındaki kısmın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı anlaşıldığından 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16. maddesinin (C) bendi gereğince tescil dışı bırakılmasına,

karar verilmiş, davacı ..., müdahil davacı ... Yönetimi, müdahil davacı ... ile davalılar ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede 1968 yılında yapılan orman kadastrosu ile 1979 yılında yapılan ve kesinleşen aplikasyon ve 1744 sayılı Kanun ile değişik 2. madde uygulaması bulunmaktadır.

1) Çekişmeli taşınmazın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1974/211-1978/411 sayılı kararıyla orman tahdit sınırları dışına çıkarıldığı ve orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığından müdahil davacı ... Yönetiminin temyiz itirazlarının reddine,

2) Davacı ..., müdahil davacı ... ile davalılar ... ve arkadaşlarının temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Davacı şirketin dayandığı 15.02.1978 tarih 80 nolu tapu kaydı 49365 m² yüzölçümünde olup, bu tapu kaydının dava dışı 4 ada 43 parsele de revizyon gördüğü anlaşılmaktadır. Bu tapu kaydının geldisi olan 10.03.1977 tarih 24 nolu tapu kaydı ise 175885 m² yüzölçümünde olup 27.02.1975 tarih 67, 10.12.1976 tarih 10 ve 25.11.1975 tarih 76 nolu tapu kayıtlarının tevhidi suretiyle oluşmuştur.

Bu tapu kayıtlarından 25.11.1975 tarih ve 76 nolu tapu kaydının ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1970/64 Esas, 1974/48 karar sayılı tescil kararı ile davacı ...Ş. adına tescil edilen tapu kaydı olduğu, 10.12.1976 tarih ve 10 nolu tapu kaydının ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.06.1975 tarih ve 1975/146 karar sayılı tescil kararı ile senetsizden davacı .... adına tescil edilen tapu kaydı olduğu, 27.02.1975 tarih 67 nolu tapu kaydının ise 05.08.1941 tarih ve 18-19 sıra nolu tapu kayıtlarının tasarruf komisyonunun 19.07.1941 tarih ve 56 sayılı kararında belirtilerek senetsizden davacı ...’nin bayii olan....oğlu ... adına tescil edilen tapu kayıtlarının 26.02.1975 tarihinde birleştirilerek ... mirasçılarına 26.02.1975 tarih ve 61 sıra nolu tapu kaydı ile intikal eden ve daha sonra satış yolu ile davacı şirkete geçerek tapuya tescil edilen tapu kaydı olduğu anlaşılmaktadır.

Dava dosyasından çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede davacı şirket adına kayıtlı taşınmazların bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece davacı ...

Turizm Endüstrisi A.Ş. adına tapuya tescil edinen ve çekişmeli taşınmazın yakın çevresinde bulunan tüm parselleri bir arada bunları dıştan çevreleyen parselleri de gösterir şekilde kadastro paftası getirtilerek bu parsellere komşu parseller tespit edildikten sonra bu parsellere ait kadastro tespit tutanak örnekleri ile varsa dayanak tapu ve vergi kayıtları ile 25.11.1975 tarih ve 76 nolu tapu kaydının ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 1970/64 Esas, 1974/48 karar sayılı tescil kararı ile 10.12.1976 tarih ve 10 nolu tapu kaydının ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.06.1975 tarih ve 1975/146 karar sayılı tescil kararı ile oluştuğu anlaşıldığından, bu dava dosyalarının, 27.02.1975 tarih 67 nolu tapu kaydının geldisi olan 05.08.1941 tarih ve 18 ve 19 sıra nolu tapu kayıtları ile 26.02.1975 tarih ve 61 sıra nolu tapu kaydı getirtilerek, bu tapu kayıtlarının başka parsellere revizyon görüp görmediği araştırılmalı, revizyon görmüş ise, bu parsellere ait kadastro tespit tutanak örnekleri ile itirazlı iseler dava dosyaları getirtilmeli, davacı şirketin dayandığı 15.02.1978 tarih 80 nolu tapu kaydının dava dışı 4 ada 43 parsele de revizyon gördüğü anlaşıldığından,

4 ada 43 parsele ait kadastro tesbit tutanak örneği ile eğer itirazlı ise, dava dosyası getirtilmelidir.

Davalılar 08.01.1992 tarih 1 nolu tapu kaydına dayanmakta olup bu tapu kaydının geldisinin Teşrinisani 1315 tarih 25 nolu tapu kaydı gittisinin de dayanak 29.02.1996 tarih 5 sırada kayıtlı tapu kaydı olduğu anlaşıldığından, bu tapu kaydının da dava konusu parsel dışında başka parsele revizyon görüp görmediği araştırılarak revizyon görmüş ise, bu parsellere ilişkin kadastro tespit tutanak örnekleri ile davalı iseler dava dosyaları getirtilmelidir.

Mahkemece tüm bu eksiklikler giderildikten sonra önceki bilirkişiler dışında seçilecek bir ziraat mühendisi ve iki harita mühendisi bulunamadığı takdirde iki ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, tarafların dayandığı tüm tapu kayıtları yöreyi iyi bilen yaşlı ve yansız yerel bilirkişi ve tanıklar eliyle komşu parsellere uygulanan tapu kayıtları ve davacı şirket adına kayıtlı olan tüm parselleri dıştan çevreleyen parselle ait tapu kayıtlarından da yaralanılmak suretiyle mahallinde uygulanmalı, tescil dosyalarındaki tescil krokileri yine aynı şekilde yerel bilirkişi ve tanıklar vasıtasıyla mahallinde uygulanmalı,

fennî bilirkişiler tarafından davacı şirketin dayandığı 25.11.1975 tarih ve 76, 10.02.1976 tarih 10 nolu tapu kayıtları ile 27.02.1975 tarih 67 nolu tapu kaydının geldisi olan 05.08.1941 tarih ve 18-19 sıra nolu tapu kayıtlarının ve davalıların dayandığı 08.01.1992 tarih 1 ve bu kaydın gittisi olan 29.02.1996 tarih 5 nolu tapu kaydının kapsadığı yerler ayrı ayrı belirlenerek, ayrı ayrı renklerle işaretlenmek suretiyle keşfi izlemeye olanak verecek şekilde tapu kayıtlarının yüzölçümleri de dikkate alınarak kadastro paftası üzerinde yerleri gösterildiği rapor alınmalıdır.

Dayanılan tapu kayıtlarının ayrı ayrı dava konusu taşınmazı kapsadığı belirlendiği takdirde eski tarihli ve doğru temele dayalı tapu kaydına değer verilmesi gerektiği düşünülmeli ve davalıların dayandığı geldisi Teşrinisani 1315 tarih 25 nolu tapu kaydı olan 08.01.1992 tarih 1 nolu tapu kaydının 3402 sayılı Kadastro Kanununun 13/B-c maddeleri de dikkate alınarak hukukî değerini yitirip yitirmediği değerlendirilmelidir.

Bu şekilde yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda tapu kayıtları dışında kalan bölümler varsa bu kısımlar yönünden zilyetlik yolu ile kazanma koşullarının araştırılması gerekir. Bu cümleden olarak; yapılacak keşifte, tarım uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; taşınmazın kimin zilyetliğinde olduğu, zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar zilyet olanlar yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmelidir.

Dosyada mevcut Orman Mühendisi ...

Brazer, 07.05.2009 tarihli raporunda; çekişmeli taşınmazın (A) harfi ile gösterilen kısmının % 12’nin üzerinde eğime sahip, 20, 30 ve 40 yaşlarında ve 50 yaşın üzerinde tabii olarak yetişmiş kızılçam ağaçlarının bulunduğunu, ayrıca çalılaşmış meşe, maki, ..., ladin, dikensi, otsu ve odunsu bitkiler yetişmiş olduğunu, toprağın orman niteliğinde olduğunu, bu bölümün toprak ve su rejimi bakımından toprak koruma niteliğini gösterdiğini, taşınmazın 1952, 1971, 1981 ve 1988 yıllarında orman yangınlarından zarar gördüğü bildirilmiş olduğundan ilgili kurumlardan yangına ait tüm evrak kroki veya varsa yangın görmüş alanların haritası temin edilerek,

çekişmeli taşınmazın yangından zarar gören arazilerden olup olmadığı belirlenmeli, yangından zarar gördüğünün belirlenmesi durumunda taşınmaz vasfının belirlenmesinde yangın öncesi memleket haritası ve ... fotoğraflarına değer verileceği düşünülmeli, davacı ... tarafından çekişmeli taşınmazın bir kısmının piknik yeri olarak kullanıldığı iddiasıyla dava açılmış bulunduğundan bu kısmın piknik yeri olarak kullanılıp kullanılmadığı,

tarafların gösterecekleri tanıklar ile mahkemece belirlenecek mahalli bilirkişilerden sorulmalı, alınan cevaplara göre taşınmazın eski tarihli memleket haritalarından da yararlanılarak konumu araştırılmalı ve toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.