Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2012/933 K.2012/6743

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ..... köyü 102 ada 2 parsel sayılı 148876,23 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, orman niteliğiyle Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacı ..., 06.03.2006 tarihli dilekçesiyle taşınmazın bir bölümünün Temmuz 1971 tarih ve 94 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığını ileri sürerek, bu bölümün tapu kaydının iptali ve adına tescilini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne, ...... köyü 102 ada 2 sayılı parselin bilirkişiler ..... ve ....... tarafından düzenlenen 20.05.2008 tarihli krokide sarıya boyanarak (A11/2) ile gösterilen 8721.30 m2 bölümünün 102 adanın son parsel numarası verilmek kaydıyla ... adına tesciline, aynı krokide (A11/1) ile gösterilen bölümün tespit gibi orman niteliğiyle Hazine adına tesciline karar verilmiş, hüküm davalı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman sınırları, 5304 sayılı Yasa ile değişik 3402 sayılı Yasanın 4/3. maddesi hükmüne göre belirlenmiş ve orman olarak sınırlandırılmıştır.

Soğukpınar köyü 102 ada 2 sayılı parselin orman olarak Hazine adına tesbit edildiği, devlet ormanlarının mülkiyetinin Hazineye ait olduğu, davanın Orman Yönetimi ile birlikte Hazine aleyhine de açılması gerektiği düşünülmemiş, parsel mahkemenin 2006/7, 2006/19, 2006/22 ve 2006/32 esas numaralı dosyalarında aynı sav ile gerçek kişiler tarafından dava konusu edildiği halde, bu davalar birleştirilmemiş, çekişmeli parselin komşuları olan parsellerin tesbit tutanağı getirtilmemiş, dayanılan tapu kaydının başka bir parsele revizyon görüp görmediği araştırılmamış, çekişmeli parselin orman içi açıklığı olup olmadığı üzerinde durulmamıştır.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785, 5658 ve 6831 sayılı yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Yasa ile sadece hangi nitelikteki taşınmazların devlet ormanı sayılacağını göstermiş ve devlet ormanlarının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları aynı yasada gösterilmiştir.

Devletleştirilen ve iadeye tabi olmayan ormanlara ait tapu kayıtları hukuki değerlerini yitirir. 6831 sayılı Yasanın 3373 sayılı Yasa ile değişik 1/F maddesi, öncesi orman olmayan taşınmazlar bakımından söz konusu olabilir.

O halde; mahkemece öncelikle;

1) Davacı tarafa davalarını Hazineye de yaygınlaştırmaları için olanak verilmeli, davanın yöntemince Hazineye yaygınlaştırılmasından sonra davaya devam edilmeli,

2) Aynı parsele ilişkin açılan derdest davalar birleştirilmeli, aynı parsele ilişkin daha önce verilip kesinleşen kararlar gözetilmeli,

3) Davacı tarafın tutunduğu tapu kaydının revizyon gördüğü dava dışı parsellerin tesbit tutanakları,

4) Bu revizyon parselleri dıştan çevreleyen komşu parsel ve dayanakları ve çekişmeli parsele ve çekişmeli parselin dava konusu edilen bölümlerine komşu olan tüm kadastro parsellerinin tutanları ve var ise dayanağı olan tapu ve vergi kayıtları ile bu parsellerin kadastro tesbit tutanakları kesinleşmişse, bu yolla oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenlerin mahkeme kararlarının onaylı suretleri ve ekli bilirkişi raporları

5) En eski tarihli memleket haritası, en eski tarihli hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip dosya keşfe hazırlanmalı,

6) Daha sonra, aynı tapu kaydının revizyon gördüğü parsellere ilişkin derdest davalar birleştirilmeli,

7) Birleştirme olanağı yok ise dosyalardan birisi kılavuz dosya seçilerek, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte;

a) Tutunulan tapu kaydı yeterince yaşlı yerel bilirkişiler vasıtasıyla yöntemince uygulanarak kapsamı belirlenmeli, yerel bilirkişi sözleri komşu parsel kayıtları ile denetlenmeli,

b) Getirtilen en eski tarihli memleket haritası, amenajman planı ve hava fotoğrafı ile aminajman planı çekişmeli taşınmaz ile birlikte aynı tapu kaydının uygulandığı revizyon parselleri ve bu parselleri çevreleyen araziye de uygulanmak suretiyle,

c) Çekişmeli parselin öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli;

d) Çekişmeli taşınmaz bölümünün orman içi açıklığı olup olmadığı yöntemince belirlenmeli,

e) Parselin toprak yapısı, bitki örtüsü çevre parseller ile karşılaştırmak ve üzerindeki ağaçlar tek tek sayılmak suretiyle taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların cinsi, sayısı ve yaşı, taşınmazın hangi bölümlerini hangi yoğunlukta kapladıkları ve kapalılık oranı, hakim ağaç türü, aşılı ağaçların kök yaşı ve aşı yaşı detaylı ve teknik ölçülerde saptanmalı,

f) Keşifte hakim gözetiminde, bir fotoğrafçı bilirkişi vasıtasıyla taşınmazın dört yönden renkli geniş açılı fotoğrafları(hangi fotoğrafın hangi açıdan çekildiği üzerine yazılmak suretiyle), olanak var ise CD üzerine hareketli görüntüleri çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

g) Kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen en eski tarihli memleket haritası, amenajman planı ve hava fotoğrafları fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte ve üzerinde bulunan semboller farklı bir kalemle halka içine alınıp, kenara bir ok çıkarılmak ve anlamı açıklanmak suretiyle, haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı;

6) Dayanak tapu kaydının tüm revizyonları ile birlikte çekişmeli parseli kapsayıp kapsamadığı, kapsıyor ise değişebilir nitelikte sınır içerip içermediği, çekişmeli parselin bu sınırları içinde kalıp kalmadığı, kalıyor ise ormandan açma suretiyle edinilip edinilmediği tereddütte yer bırakmayacak biçimde 3402 sayılı Yasanın 20/c maddesi hükümleri gözetilerek saptanmalı,

7) 6831 sayılı Yasanın 1/F maddesinin orman içindeki veya ormana sınır yerler söz konusu olduğunda, tapu kaydı kapsamındaki yerler için uygulama olanağı bulabileceği, bunun için çekişmeli parselin tapu kaydı kapsamında kaldığının tereddütte yer bırakmayacak biçimde saptanması gerektiği,

8) 3402 sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan ve bir sayfalık çalışma tutanağı ile ekindeki uygulanabilir nitelikte olmayan haritadan ibaret çalışma, orman kadastro faaliyeti olarak kabul edilemeyeceği gibi, bir an için orman kadastrosu kabul edilse dahi işlem kesinleşmediği düşünülmeli,

9) Yapılan araştırma sonunda çekişmeli parselin orman sayılmayan yerlerden veya orman içi açıklı olmadığı ve dayanılan tapu kaydının çekişmeli parseli kapsamadığı saptandığı taktirde bu kez, ziraat uzmanı bilirkişiye inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmaz bölümünün, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki diğer yerlerden olup olmadığı, imar - ihyaya konu edilip edilmediği edildi ise tarihi, bitirildiği tarih, kaç yıl ne şekilde zilyet edildiği, bu zilyetliği taşınmazın ekonomik amacına uygun olup olmadığı konularını bilimsel olarak açıklayan rapor alınmalı,

10) Çekişmeli taşınmaz bölümünün imar ihyaya konu edilip edilmediği, edildi ise tarihi ve imar ihyanın ne zaman bittiği, kaç yıl ne şekilde zilyet edildiği konularında taraf tanıklarının somut olaylara dayalı bilgilerine başvurulmalı,

11) 3402 sayılı Yasanın 14. maddesindeki kısıtlamaların aşılıp aşılmadığı, tapu sicil müdürlükleri ile mahkemelerin yazı işleri müdürlüklerinden araştırılmalı,

Tüm deliller birlikte değerlendirip, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, bozma gereklerini karşılamayan eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.