Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2013/4503 K.2014/484

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine vekili ve davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine vekili, 05.10.1995 havale tarihli dilekçe ile; davalı Ö.. Ç.. adına tapu siciline kayıtlı S.. K.. 159 ada 39, 176 ada 1, 181 ada 44 ve 47 parsel sayılı taşınmazların kayılık ve taşlık olup makilik ve çalılıkla kaplı bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla tapu kayıtlarının iptali ile Hazine adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Davalı, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların özel mülkiyete tabî tarım kültür arazisi oldukları, zilyetlik şartlarının davalı yararına oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine ilişkin verilen hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilerek, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 30.04.2002 gün 2002/3263-5475 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen Daire bozma kararında özetle “...yapılan araştırmanın ve uygulamanın hükme yeterli olmadığı, öncelikle 44 ve 47 sayılı parsellerin tesbitlerine dayanak yapılan vergi kayıt maliki ile davalının bağlantısının sağlanması, tesbite esas alınan satış ve zilyetlik satış devir senetlerinde adı geçen şahıslarla kayıt malikinin ilgisinin araştırılması, satış senetlerindeki şahısların kim olduklarının belirlenmesi, davalı ve önceki zilyetler bakımından 3402 sayılı Kanunun 14. maddedeki araştırmanın yapılması, komşu parsellere ait kayıt ve dayanakların getirilmesi,

tüm belgeler toplandıktan sonra yeniden keşif yapılarak sınırların belirlenip kayıtların usûlüne uygun şekilde zemine uygulanması, vergi kayıtlarının kapsamlarının belirlenmesi, 39 sayılı parsel açısından bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi...” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sırasında davalı öldüğünden dolayı husumet mirasçılarına yaygınlaştırılmıştır.

Mahkemece, 159 ada 39 sayılı parsel hakkındaki davanın kabulüne ve davalı adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya tesciline. 176 ada 1 sayılı parsel hakkındaki davanın kısmen kabulüne ve fen bilirkişisi M..

D..tarafından düzenlenen 12/03/2012 havale tarihli rapor ve eki krokide (B) harfi ile gösterilen 309,38 m² bölümünün tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline, aynı raporda (A) harfi ile gösterilen 1513,34 m² bölümünün tapusunun davalıların murisi Ö.. Ç.. üzerinde bırakılmasına.

181 ada 44 ve 47 parseller hakkındaki davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından 181 ada 44 ve 47 sayılı parseller ile 176 ada 1 sayılı parselin (B) harfi ile gösterilen bölümüne; davalılar vekili tarafından ise 176 ada 1 sayılı parselin (A) harfli bölümü ile 159 ada 39 sayılı parsele yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1966 yılında yapılıp 1967 yılında kesinleşen orman kadastrosu ve 1980 yılında yapılıp 13.05.1982 tarihinde ilân edilerek dava tarihinden önce kesinleşmiş olan aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun, 1744 sayılı Kanun ile değişik 2. madde uygulaması, 1990 yılında yapılıp kesinleşen aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B madde uygulaması mevcuttur.

Mahkemece, 159 ada 39 sayılı parsele ilişkin açılan davanın kabulüne, 176 ada 1 sayılı parsele ilişkin açılan davanın kısmen kabulüne ve 181 ada 44 ve 47 sayılı parsellere ilişkin açılan davanın reddine karar verilmiş ise de, toplanan deliller hüküm kurmaya elverişli değildir.

Şöyle ki; davacı Hazine, çekişmeli taşınmazların kayalık ve taşlık olup makilik ve çalılıklarla kaplı devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu iddiası ile dava açtığına göre, davalı parsellerin özel mülkiyete tâbi tarım kültür arazisi niteliğinde olduğu, her türlü şüpheden uzak objektif ve denetlenebilir delillerle ispatlanmalıdır.

Çekişmeli 159 ada 39 sayılı parsele ilişkin olarak her iki keşif sonucu alınan ziraat ve jeolog bilirkişi raporları arasında özel mülkiyete uygun olup olmadıkları konusunda çelişki bulunduğu, bu çelişkinin giderilmediği gibi davalı taşınmazların kadastro tesbitinden geriye doğru 15-20 yıl öncesindeki hava fotoğrafları ile bu hava fotoğraflarının yorumlanması ile memleket haritaları ile en eski hava fotoğrafı ve memleket haritalarındaki konumları incelenmemiştir.

Bu nedenle, komşu parsel tutanak ve dayanakları, orman kadastro tutanak ve haritası, varsa aplikasyon tutanak ve haritaları, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı, dava konusu taşınmazlar ve etrafını gösterir ve ilk defa o yerde grafik ya da fotogrametri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orijinal fotokopi örneği ile taşınmazlara bitişik ya da yakın komşu parsellerin, kadastro tesbit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittileri ile,

yine en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile kadastro tesbit tutanağının düzenlendiği tarihten 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek, bu belgeler ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan üç ziraat mühendisi, bir harita - kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi ile bir orman yüksek mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu yardımıyla dava konusu taşınmaz ile çevresine uygulanıp bu belgelerde dava konusu yer belirlendikten sonra,

hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü, imar ve ihya ile zilyetliğin hangi tarihte başlayıp tamamlandığı belirlenmeli, bu belgeler ile kadastro paftası hem 1/5000 ve hem de 1/25000 ölçeklerinde eşitlenerek kadastro paftası ile düzenlenen harita, komşu ve yakın komşu taşınmazları da içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazların konumu,

hava fotoğrafları ile orijinal renkli memleket haritaları ve orman kadastro haritaları üzerinde gösterir biçimde bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir, topografik ve memleket haritalarından yararlanılarak taşınmazların gerçek eğim durumunu gösterir rapor alınmalı, bu yolla taşınmazların öncesinin ne olduğu, imar ve ihya yapılmışsa hangi tarihte başlayıp bitirildiği, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başlayıp nasıl sürdürüldüğü ve ekonomik amacına uygun olup olmadığı, maddî olaylara dayalı ve ayrıntılı olarak,

taşınmazlar başında dinlenecek yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarından sorulmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu yukarıda belirtilen ve gerçeğin kendisi olan belgelere dayalı olarak düzenlenecek bilirkişi kurulu raporuyla denetlenmeli, ayrıca, taşınmazların eski ve yeni niteliği konusunda jeoloji mühendisinden de ayrıntılı rapor alınmalı, keşif sırasında taşınmazları çeşitli yönlerinden hali hazır durumunu gösterir renkli fotoğrafları çektirilip onaylanarak dava dosyası içine konulmalı, dayanak vergi kayıtları,

komşu parsellerin dayanak belgeleri ile birlikte uygulanarak kapsamı belirlenmeli ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.