Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2013/4619 K.2013/11412

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, 09.11.2010 havale tarihli dilekçe ile; çekişmeli Mandırlar Köyü, ... ada ... parsel sayılı 28000 m² yüzölçümlü taşınmazın beyanlar hanesinde “6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ... ... ... ... ...'nın kullanımındadır” şerhi ile Hazine ve ... adına hisseli olarak kayıtlı olduğunu, 1977 yılından itibaren belediye sınırları içinde, 1995 yılından beri de gecekondu önleme bölgesinde olduğu, beyanlar hanesinde zilyet görünen kişilerden 1997 yılında satın alındığı, ...

Belediyesi tarafından kendilerine tahsis edildiği ve tahsis bedelinin ödendiği iddiasıyla tapu kaydının ve beyanlar hanesindeki 2/B ve haciz şerhlerinin iptali ile davacı kooperatif adına tescilini, aksi halde 1997 yılında her bir malikin uğratmış olduğu zararların bu güne uyarlanması sonucu bulunacak miktarın ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

Davalı Hazine ve belediye, hak düşürücü süre ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğinden açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu kaydının ve beyanlar hanesindeki şerhin iptali ile tescil, olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde, dava tarihinden önce 1946 yılında yapılıp 1947 yılında kesinleşen orman kadastrosu, daha sonra 24.03.1976 tarihinde ilan edilerek kesinleşen aplikasyon ve 6831 sayılı Kanunun 1744 sayılı Kanun ile değişik 2. madde uygulaması ile 1987 yılında yapılıp, 04.06.1987 tarihinde ilân edilerek dava tarihinden çok önce kesinleşen aplikasyon ve 3302 sayılı Kanun ile değişik 6831 sayılı Kanunun 2/B madde uygulaması vardır.

1) Tapu iptali ve tescil davası yönünden yapılan temyiz isteminin incelemesi sonucunda;

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve taraflar arasında Yargıtay 1. Hukuk Dairesince 05.07.2006 gün 2006/6144-7840 sayılı kararı ile onanarak 15.11.2006 tarihinde kesinleşen Asliye 4. Hukuk Mahkemesinin 2006/33 Esas 2006/176 Karar sayılı kararının kesin hüküm oluşturduğu; kesin hükmün, olumsuz dava şartı olup yargılamanın her aşamasında istek olmasa bile re’sen nazara alınmasının gerektiğine göre, davacı vekilinin tapu iptali ve tescil davası yönünden yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanması gerekmiştir.

2) Tazminat davasına ilişkin temyiz istemi yönünden ise;

Davacı taraf, çekişmeli taşınmazı ... ... Belediyesi'nden 1997 yılında satın alındığı, bedelinin ödendiğini, ancak 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kaydının devrinin yapılamadığı iddiasıyla tapu kaydının iptali ile adına tescilini, aksi takdirde ödenen paranın uyarlanması sonucu bulunacak miktarın davalılardan alınmasına karar verilmesi talebi ile terditli dava açmıştır.

Davacı tarafın, tapu iptali ve tescil davası, kesin hüküm nedeniyle, tazminat isteminin ise zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamına göre, davacı kooperatif ile davalı Belediye arasında ilişki alım-satım akdi olup, 07.06.1936 gün ve 31/47 Sayılı İçtihadı Birleştirme kararı ve 6098 sayılı B.K.'nun 146. maddesi (818 sayılı B.K.'nun 125. maddesi) uyarınca 10 yıllık zamanaşımına tâbidir.

Öte yandan, davacılara, taşınmaza zilyet olduğu sürece zaman aşımı işlemez. Dava konusu taşınmaz, 1997 yılında davalı Belediye tarafından davacı Kooperatife satılarak, zilyetliği devir ve teslim edilmiş, kooperatifçe üzerine beton üretim tesisi yapılarak kullanılmış, ayrıca, tapu kaydının beyanlar hanesinde kullanıcı olarak isimleri bulunan gerçek kişilerden de zilyetlikleri devir ve teslim alınmıştır.

Bu nedenle, davacı kooperatifin zilyetliği devam ettiği sürece taraflar arasındaki zamanaşımı süresi işlemeyecektir. Bu durumda mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine ilişkin yazılı şekilde hüküm tesisi usûl ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Ayrıca, dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca nitelik yitirdiği gerekçesiyle orman sınırı dışına çıkarıldığı anlaşıldığına göre, 26.04.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6292 sayılı Kanun uyarınca davacı Kooperatif yararına işlem yapılıp yapılmadığı da araştırılmalı, davalı Hazinenin taraf sıfatının bulunmadığı tazminat davası yönünden nazara alınmalıdır.