Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2013/4934 K.2013/9888

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine vekili, davalı ... ... Mahallesi, Bahçearası Mevkiinde bulunan tescil harici Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaklaşık 36400 m²'lik taşınmazı işgal ettiği ve Menderes Asliye Ceza Mahkemesinde hakkı olmayan yere tecavüz etmek suçundan yargılamasının devam ettiğini belirterek, taşınmazın Hazine adına tescilini, davalının müdahalesinin önlenmesini ve üzerindeki muhdesatın kaldırılması istemiştir.

Mahkemenin birleşen 2007/47 Esas sayılı dosyasında davacı ... ve müşterekleri dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği Bahçearası Mevkiinde bulunan yaklaşık 30000 m² yüzölçümündeki taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının yararlarına oluştuğunu iddia ederek, Medenî Kanunu 713. maddesi hükmüne göre adlarına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, birleşen davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, 26/10/2009 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (c) harfiyle gösterilen 9023,44 m²'lik bölümün davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin ve aynı raporda (B) harfiyle işaretli bölümdeki muhdesatın davacılar adına tesbitine ilişkin istemin reddine, asıl dava dosyasında davacı Hazinenin müdahalenin önlenmesi ve kal isteminin kısmen kabulü ile aynı raporda (B) harfiyle işaretli 9988,06 m²'lik bölüme davalının müdahalesinin önlenmesine,

bu yerde bulunan bir adet tarımsal amaçlı havuzun masrafı davalıdan alınmak sureti ile kal’ine, Hazinenin fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine ve Orman Yönetimi tarafından (c) harfiyle işaretli bölüme yönelik temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medenî Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce 1949 yılında yapılan orman kadastro ile 1974 yılında 1744 sayılı Kanuna göre yapılan 2. madde uygulaması ve 1985 yılında 2896 sayılı Kanuna göre yapılan 2/B madde uygulaması bulunmaktadır.

Mahkemece, tahdit haritasına dayalı olarak yapılan inceleme ve araştırmada temyize konu (c) harfi ile işaretli bölümün orman tahdidi dışında kalan yerlerden olduğu belirlenmiş ise de, zilyetlikle edinme yönünden yapılan inceleme ve araştırma hükme yeterli değildir. Şöyle ki; dava, M.K.'nun 713. maddesi gereğince tapuda kayıtlı olmayan taşınmazın tescili talebine ilişkin olup, M.K.'nun 713/4. maddesi gereğince davanın konusunun ilânı zorunludur.

Mahkemece, bu doğrultuda gerekli ilânlar yaptırılmamış, taşınmaz belediye sınırları içinde olmasına rağmen, imar planı içinde kalıp kalmadığı araştırılmamış, orijinal kadastro paftası getirtilerek tescil harici bırakılma nedeni tesbit edilmemiş, dava tarihinden geriye doğru 20 yıl öncesine ait hava fotoğrafları getirtilerek bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmemiştir.

Bu nedenle; öncelikle M.K. 713. maddesinde öngörülen ilânlar yaptırılmalı, Kadastro Müdürlüğünden çekişmeli taşınmazın neden tescil harici bırakıldığı sorularak, orijinal kadastro paftası ile Tapu Müdürlüğünden çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları ile dayanak belgeleri getirtilmeli, imar planı kapsamında kalıp kalmadığı,

kalıyor ise imar planının hangi tarihte kesinleştiği sorulmalı, taşınmazın zilyetlikle edinilebilecek yerlerden olduğunun belirlenmesi halinde mahallinde dava tarihinden geriye doğru en az 20 yıl öncesine ait (1975-1980 yılları arası) iki ayrı zamanda çekilmiş hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotogrametrik pafta, il kadastro müdürlüğünden, getirtilerek,

yeniden yapılacak keşifte uzman bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı mühendis, yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığıyla açıklanan hava fotoğrafları ve kadastro müdürlüğünden getirtilecek pafta keşifte uygulanmalı, hava fotoğraflarının çekildikleri, kadastro müdürlüğünden gelen orijinal kadastro paftası ile fotogrametrik paftaların ise düzenlendikleri tarihlere göre dava konusu taşınmaz bölümlerinin kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı,

imar-ihyasının tamamlanıp tamamlanmadığı veya hangi nitelikte bulundukları konusunda uzman bilirkişilerden tarafların ve Yargıtay’ın denetimine açık gerekçeli rapor alınmalı, teknik bilirkişiye tescil konusu yerin pafta üzerinde işaretlettirilmeli, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı; bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların HMK'nun 243, 244, 259 ve 290/2. maddeleri gereğince, keşif yerine davetiyeyle çağrılıp, uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeniyle keşif yerinde dinlenilmeleri, davacının hangi tarihte taşınmazın imar ve ihyasına başladığı,

ne şekilde sürdürdüğü ve hangi tarihte tamamladığı konularında yerel bilirkişi ve tanıkların bilgilerine başvurularak belirlenmeli, imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı hesaplanmalı, dava konusu yerin imar ve ihyasının hangi tarihte tamamlandığı, kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı konusunda kendilerinden gerekçeli ve denetime açık rapor alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki bulunduğu takdirde HMK'nun 261. maddesi uyarınca yüzleştirilmek suretiyle aykırılığın giderilmeye çalışılması,

3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, davacılar yanında, murisler yönünden de tapu ve kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı Kanunun 3/7/2005 gün 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi gereğince sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.