Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2013/5123 K.2013/7594

Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında...Köyü 123 ada 100 parsel sayılı 12788.84 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, mera olarak sınırlandırılmıştır. Davacı gerçek kişi, taşınmazın bir bölümünün kendisine ait tarım alanı olduğunu ileri sürerek dava açmıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne ve çekişmeli parselin tespitinin iptali ile bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilen 7740.36 m2'lik bölümünün tespit gibi mera niteliği ile ... adına, (B) harfi ile gösterilen 5048.48 m2'lik bölümünün davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine tarafından taşınmazın (B) harfli bölümüne yönelik olarak temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 25.05.2010 tarih ve 2010/2898 - 6948 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan Yargıtay bozma kararında özetle; "Çekişmeli taşınmazın batı yönden .... Devlet Ormanına bitişik olduğu, buna rağmen, Orman Yönetiminin davadan haberdar edilmediği, dava tarihinden önce yapılıp kesinleşen bir orman kadastrosunun olup olmadığının araştırılmadığı, mahkemece yapılan mera araştırmasının yetrsiz olduğu hususlarına değinilmiş ve çekişmeli taşınmaz için orman araştırılması yapılması, orman olmadığının tespiti halinde ise, taşınmazın mera olup olmadığının kesin biçimde belirlenmesi" gereğine değinilmiştir

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucu; davanın kabulüne ve çekişmeli parselin tespitinin iptali ile bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilen 5048.48 m2'lik bölümünün davacı adına tapuya tesciline, (B) harfi ile gösterilen 7740.36 m2'lik bölümünün tespit gibi mera niteliği ile ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1948 yılında 3116 sayılı Kanun uyarınca yapılan orman kadastrosu ve açılan dava nedeni ile kesinleşmeyen, 01.08.2007 - 31.08.2007 tarihleri arasında ilân edilen 3402 sayılı Kanun uyarınca yapılan kadastro çalışması bulunmaktadır.

Davacı, dava dilekçesinde 49 parselin 6581 m2 olarak kendi adına tespit edilmesine karşın, taşınmazının takriben 2500,00 m2'lik kısmının mera olarak 123 ada 100 parsel olarak sınırlandırıldığını ileri sürerek dava açmış ve mahkemece; çekişmeli 123 ada 100 parsel sayılı taşınmazın bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilen 5048.48 m2'lik bölümünün davacı adına tapuya tesciline, (B) harfi ile gösterilen 7740.36 m2'lik bölümünün tespit gibi mera niteliği ile ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Mahkemece verilen karar usûl ve kanuna uygun değildir.

Şöyle ki; davacı adına tapu kaydı ile tespit edilen ve dava konusu taşınmaza sınır olan 49 parsel sayılı taşınmazın tespitine esas tutulan 20.02.1945 tarih 68 sıra 82 cilt 119 sayfa numaralı tapu kaydının kuzey ve batı sınırları mera, güney sınırı ise mezarlık okumakta olup; tapu kaydı genişletilmeye elverişli sınırlar içermektedir.

Değişebilir sınır yönünde de eylemli olarak mera yer aldığından, tapu kaydının kapsamının 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20/C maddesi uyarınca miktarına değer verilerek belirlenmesi zorunludur. Dayanak tapu kaydının miktarı 6190 m2'dir ve davacı adına bu tapu kaydına dayanarak 6190 m2'lik 49 parsel tespit edilmiştir. Çekişmeli taşınmaz, 41 sayılı mezarlık, 174 ada 1 parsel sayılı orman ve 50 sayılı mera parselleri ile çevrilidir.

Tapu kaydı, lehe olduğu kadar aleyhe de delil oluşturur. Değişebilir sınırlı kayıtların kapsamlarının miktarına değer verilerek belirlenmesi zorunludur. Hal böyle olunca, kayıt miktar fazlasının taşınmazın sınırında bulunan meradan açıldığının kabulü gerekir.

Bütünüyle miktar fazlasını oluşturan dava konusu parselin mera’ya elatılarak edinildiği ve süresi ne olursa olsun zilyetlikle kazanılamayacağı düşünülerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi usûl ve kanuna aykırıdır.

Kabule göre de; mera niteliği ile tespit edilen taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmesi gerekirken, köy tüzel kişiliği adına tesciline karar verilmesi de doğru değildir.