Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2013/5710 K.2014/1594

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

BAŞLIK

Davacı Orman Yönetimi vekili 26.06.2012 havale tarihli dilekçesiyle, Ç.. Köyünde yapılan 3302 sayılı Kanunun 2/B madde uygulaması sırasında, P.CLXXIII (1..) poligon numarasıyla belirlenen taşınmazın; aynı tarihli birleşen dosya dava dilekçesinde ise, P.CLXXII (172) poligon numarasıyla belirlenen taşınmazın 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini kaybetmedikleri halde, Orman Kadastro Komisyonunca orman sınırları dışına çıkarıldıkları iddiasıyla, dava konusu P.CLXXII (1..) ve P.CLXXIII (1..) poligon numaralı taşınmazların orman sınırları dışına çıkarma işlemenin iptali ile bu taşınmazların orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tescilleri ile beyanlar hanesindeki şerhlerin terkini istemleriyle her bir taşınmaz yönünden ayrı ayrı dava açmıştır.

Mahkemece, H.M.K.’nun 166. maddesi gereğince davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne ve dava konusu Ç.. Köyü, P.CLXXII (1..) ve P.CLXXIII (1..) poligon numaralı taşınmazlar hakkındaki 6831 sayılı Kanunun 2/B madde uygulamasının iptali ile taşınmazların orman sınırları içerisine alınmasına karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, altı aylık süre içinde açılan 6831 sayılı Kanunun 2/B madde uygulamasına itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp 11.09.1949 tarihinde ilân edilerek kesinleşen orman kadastrosu, daha sonra 2003-2007 yılları arasında yapılıp 30.12.2011 tarihinde ilân edilerek itirazlı yerler yönünden kesinleşen, eldeki dava yönünden ise kesinleşmeyen evvelce sınırlaması yapılmamış ormanların kadastrosu ve evvelce sınırlaması yapılmış ormanlarda 3302 sayılı Kanun ile değişik 6831 sayılı Kanunun 2/B madde uygulaması bulunmaktadır.

6831 sayılı Kanunun 11. maddesine göre, orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine karşı Orman Genel Müdürlüğünce açılacak davalarda hasım, hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler ile Çevre ve Orman Bakanlığıdır (Orman ve Su İşleri Bakanlığı). Orman Yönetimi ise, sadece Hazineyi taraf göstererek eldeki davayı açmıştır. Ancak, Hazinenin bu tür davalarda taraf sıfatı bulunmamaktadır.

Bilindiği üzere taraf ehliyeti, 6100 sayılı HMK’nun 114/1-d maddesine göre dava şartıdır. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tesbit ederse, davanın usûlden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse, davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usûlden reddeder (HMK madde 115/2).

Yine, HMK.'nun “Tarafta İradî Değişiklik” başlığını taşıyan 124. maddesinde aynen “Bir davada taraf değişikliği, ancak, karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. Ancak, maddî bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.

Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.” denilmektedir.

O halde, mahkemece; öncelikle, kanunî prosedüre uygun olarak HMK.'nun 115/2. maddesine göre, davacı Orman Yönetimine, davayı doğru hasma yöneltmesi için kesin süre verilmeli, HMK’nun 124. maddesine göre usûlüne uygun olarak davalı tarafta değişiklik yapılsa dahi davacı Orman Yönetiminin Hazineye karşı açtığı davanın pasif sıfat yokluğu sebebiyle reddine karar verilmelidir.

Orman Yönetimi, verilecek kesin süre içinde husumeti doğru hasma yöneltir ve tarafta iradî değişiklik HMK’nun 124. maddesinde açıklandığı şekliyle sağlanabilirse (karşı tarafın açık rızası veya maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında açıklanan hususlarla sınırlı olmak üzere hâkimin gerekçeli kabulüyle) mahkemece varsa çekişmeli taşınmazı fiilen kullanan kişi veya kişiler (hak sahibi kişi veya kişiler) ile Çevre ve Orman Bakanlığının (Orman ve Su İşleri Bakanlığının) davaya katılımı sağlanarak husumet yaygınlaştırılmalı ve tarafların savunma ve delillerini bildirmesine olanak tanındıktan sonra işin esasına girilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.