Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2013/6188 K.2013/11359

Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasından dolayı yerel mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 21/03/2013 gün ve 2012/15404 - 2013/3058 sayılı ilâmıyla onanmasına karar verilmiş, süresi içinde davacı ... ve Arkadaşları vekili ile davalılar Hazine ve Karayolları Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içindeki tüm belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

1) Karar düzeltme dilekçesinde değinilen hususlar temyiz aşamasında da ileri sürülmüştür. Dairemiz kararı bu konulara cevap teşkil edecek nitelikte bulunduğu gibi, usûl ve kanuna da uygun olduğundan, davalılar Hazine ve Karayolları Genel Müdürlüğü vekillerinin karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir. 2) Davacı ... ve Arkadaşları vekilinin 488 ada 3 parsel sayılı taşınmaza yönelik karar düzeltme itirazlarına gelince;

Mahkemece, dava konusu 488 ada 3 parsel sayılı taşınmazın orman vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki, mahkemece 29/06/2011 tarihinde yapılan keşifte görev alan üç kişilik orman bilirkişi kurulu 488 ada 3 parselin evveliyatının orman olduğunu ve üzerinde de eylemli olarak 12 adet yaşlı meşe ağacı, pırnal meşeleri ve kuşburnu çalıları bulunduğunu ifade etmişlerdir.

Ancak, raporlarına ekli aplikeli gösterimde, dava konusu 488 ada 3 parselin, 1960 ve 1990 tarihli memleket haritaları ile 1955 tarihli hava fotoğrafında açık alanda (orman sayılmayan alanda), 1988 tarihli hava fotoğrafında ise kısmen kapalı alanda kaldığı görülmektedir.

Öte yandan ziraatçı bilirkişi ise, dava konusu taşınmazın güney ve batı sınırlarında taş duvar bulunduğu, diğer sınırlarında ise set bulunduğu ve sınırlarının sabit olduğu, içerisinde bir adet eski harman yeri bulunduğu ve buğday ekili olduğu, ayrıca, muhtelif yerlerinde 12 adet meşe ağacı bulunan kumlu-tınlı toprak yapısına sahip kurak tarım arazisi olduğunu beyan etmiş, imar-ihya olgusundan ise hiç söz etmemiştir.

Mahkeme gözleminde ise, taşınmazın içerisinde halen buğday ekili olduğu, sararmış ve de biçilme zamanının geldiği, taşınmazın içerisinde ayrıca 12 adet meşe ağacının bulunduğu ifade edilmiştir.

Hükme dayanak yapılan raporu hazırlayan üç kişilik orman bilirkişi kurulunun taşınmazın evveliyatının orman olduğu yönündeki beyanı, aynı bilirkişilerin raporlarına ekli aplikeli gösterimle uyumlu olmadığı için bilirkişilerin hangi kritere göre, taşınmazın tamamının evveliyatının orman olduğunu ifade ettikleri anlaşılamamaktadır. Öte yandan, sözü edilen rapor ziraat bilirkişi raporuyla da çelişik olduğu gibi, ziraat bilirkişinin raporu da, imar-ihya suretiyle zilyetlik koşullarının davacı kişiler yararına oluşup oluşmadığı yönünden yetersizdir. Ayrıca,

çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin varsa dayanakları getirtilip uygulanmamış ve taşınmazı ne olarak gösterdikleri ise araştırılmamıştır. Mahkemece, bu eksiklikler ve çelişkiler giderilmeden hüküm kurulmuştur. Bu nedenle, hükme dayanak alınan raporlar dava konusu 488 ada 3 parsel sayılı taşınmazın öncesi ve şimdiki hukukî niteliğini belirlemeye olanak vermemektedir. Bilirkişilerin yargı denetimine olanak vermeyen soyut, yetersiz ve çelişik raporlarına dayanılarak hüküm kurulamaz.

O halde, mahkemece, dava konusu taşınmazı ve etrafını gösterir ve ilk defa o yerde grafik ya da fotogrametri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orijinal fotokopi örneği ile taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parsellerin, kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittileri ile yine en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile,

dava tarihi olan 03.02.1999 tarihinden 15-20 yıl önce ait hava fotoğrafları ile bu hava fotoğraflarına dayanılarak üretilen memleket haritaları, (1980-1985’li yıllara ait, yok ise 1986 ve sonraki yıllara ait) bulunduğu yerlerden istenerek,

yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız yerel ve önceki bilirkişiler dışında ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan bir ziraat mühendisi, bir harita-kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi ile üç orman yüksek mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte, getirtilen belgeler dava konusu taşınmaz ile çevresine uygulanıp bu belgelerde dava konusu yer belirlendikten sonra, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü,

imar-ihya ve zilyetliğin hangi tarihte başlayıp tamamlandığı belirlenmeli, bu belgeler ile kadastro paftası hem 1/5000 ve hem de 1/25000 ölçeklerinde eşitlenerek kadastro paftası ile düzenlenen harita, komşu ve yakın komşu taşınmazları da içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın konumunu, hava fotoğrafları ile orijinal renkli memleket haritaları üzerinde gösterir biçimde bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir rapor alınmalıdır.

Dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olması, o yerin kişiler adına tescili için yeterli olamayacağından, zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmalı, tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları ile yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında aykırılık bulunduğu takdirde tespit tutanağı bilirkişileri de taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek, çelişki giderilmeli, taşınmazın öncesi itibariyle niteliğinin ne olduğu, kime ait olduğu, zilyetliğin nasıl meydana geldiği,

ne kadar süre ile ne şekilde devam ettiği, bunun ekonomik amacına uygun olup olmadığı, tanıkların bilgi ve görgülerinin hangi eylemli olaylara dayandırıldığı belirlenmeli, yerel bilirkişilerin imar - ihya ve zilyetlik olgusunu hangi olaylarla nasıl hatırladıkları sorulup belirlenmeli, keşif sırasında çekişmeli taşınmaz, hâkim tarafından gözlemlenmeli, taşınmazın üzerinde neler bulunduğu (bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı vb.) ayrıntılı olarak keşif tutanağına yazılmalı,

taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip onaylanarak dosyaya eklenmeli ve taşınmazın değişik bölümlerinden yeterli derinlikten toprak örnekleri alınıp incelenerek, taşınmazın imar - ihyaya konu edilip edilmediği ve ne kadar süreyle ne şekilde zilyet edildiği, 1980-1985'li yıllara ait hava fotoğrafları ve memleket haritasında taşınmazın o yıllarda ziraat alanı olarak kullanılıp kullanılmadığı, çekişmeli taşınmaz üzerinde bulunan bütün ağaçların sayıları, yaşları ve özellikle dağılımlarının ne olduğu, fotogometri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasında zilyet ve tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı,

zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, çekişmeli taşınmazın fiilî durumunu da belirtir şekilde rapor alınmalı ve komşu parsellerin varsa dayanağı kayıt ve belgeler, yöntemine uygun şekilde zemine uygulanarak, çekişmeli taşınmaz yönünü ne olarak gösterdiği araştırılmalı ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.

Bu itibarla, yukarıda açıklandığı gibi mahkemece dava konusu 488 ada 3 parsel sayılı taşınmaz hakkında verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup, bu parsel

hakkındaki kararın yukarıda belirtilen nedenler ile bozulması gerekirken, yanılma sonucu yazılı şekilde onandığı anlaşıldığından, davacı ... ve arkadaşları vekilinin 488 ada 3 parsel sayılı taşınmaza yönelik karar düzeltme itirazının kabulü ile Dairemizin 488 ada 3 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki önceki onama kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle 488 ada 3 parsel sayılı taşınmazla sınırlı olmaz üzere bozulmasına karar vermek gerekmiştir.