Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2014/3126 K.2014/6012

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında...Köyü, 109 ada 7 parsel sayılı 3311,54 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle kargir ev ve bahçe niteliğiyle davalı ... adına tesbit edilmiştir.

Davacı Hazine vekili 02/07/2007 havale tarihli dava dilekçesiyle; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve zilyetlik yoluyla iktisap edilmesi mümkün olmayan yerlerden olduğu iddiasıyla, davalı adına senetsizden yapılan kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın Hazine adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, davalı gerçek kişi lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle, Hazinenin açtığı davanın reddine ve dava konusu ...Köyü, 109 ada 7 sayılı parselin tespit gibi davalı gerçek kişi adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman alanı dışında bırakılmıştır.Mahkemece, Hazinenin açtığı davanın reddine karar verilmiş ise de, verilen karar usûl ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki.

Hazine çekişmeli taşınmazın 3402 sayılı Kanunun 14, 16 ve 18. maddeleri gereğince özel mülkiyete konu olamayacak, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Hükme dayanak yapılan orman ve fen bilirkişi tarafından düzenlenen aplikeli 1975 tarihli memleket haritasında çekişmeli taşınmaz yayla evleri belirtmesi bulunan açık alanda işaretlenmiştir.

Taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi beyanında taşınmazın yurt yatağı ve bahçesi olarak eklemeli olarak en az 50 yıl süreyle kullanıldığını bildirmiştir. Ancak, Ulusal Yargı Ağı Bilişim sisteminde (UYAP) yapılan sorgulamada davacı Hazinenin çekişmeli taşınmaza komşu olan ve ...adına kargir ev ahır ve bahçe niteliğiyle tespit edilen 109 ada 6 sayılı parsele karşı eldeki bu davada öne sürdüğü aynı iddialarla açtığı davada, ...

Kadastro Mahkemesince Hazinenin davasının kabul edildiği ve 109 ada 6 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti iptal edilerek taşınmazın otlak niteliği ile sınırlandırılmasına karar verildiği ve temyiz üzerine bu kararın Dairece onandığı görülmüştür (... Kadastro Mahkemesinin 28/05/2010 gün 2007/170 -128 sayılı kararı – Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 01/12/2010 gün gün ve 2010/10678 – 14941 sayılı kararı).

Yine çekişmeli taşınmaza bitişik olmamakla beraber aynı bölgede bulunan 106 ada 4, 108 ada 2 ve 109 ada 3 sayılı parsellere karşı Hazine tarafından açılan davalarında kabul edildiği ve Dairece bu kararların onandığı görülmüştür (sırasıyla ... Kadastro Mahkemesinin 04/03/2009 gün 2007/163 - 2009/287 sayılı kararı. 02/03/2011 gün, 2007/27-2011/91 sayılı kararı.

07/04/2010 gün ve 2007/201 - 2010/47 sayılı kararı ve Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin sırasıyla, 17/02/2010 gün ve 2009/14510 - 2010/1903 sayılı kararı. 26/04/2012 gün ve 2011/14193 - 2012/6430 sayılı kararı ve 23/02/2011 gün 2010/14813 – 1665 sayılı kararı).

Yine aynı bölge içinde yer alan 107 ada 1 sayılı parsele karşı Hazine tarafından açılan dava mahkemece bu dosya gibi red edilmiş ise de Dairece, “çekişmeli taşınmazın 3402 sayılı Kanunun 16/B maddesi uyarınca kamu malı niteliğinde yayla olduğu, bu nitelikteki yerlerin özel mülkiyete konu olamayacağı” belirtilerek Hazinenin davasının kabul edilmesi gerektiği yönünde hükmün bozulduğu, yine UYAP’ta yapılan inceleme ile görülmüştür (Fethiye Kadastro Mahkemesinin 04/03/2009 gün ve 2007/172 - 2009/266 sayılı kararı.

Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 29/03/2012 gün ve 2011/17457 - 2012/4775 sayılı kararı). Aynı bölgede bulunan 109 ada 2, 4 sayılı parsellerin ise taşlık niteliğiyle Hazine adına tesbit edildiği de dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Yukarıda verilen bilgilerden anlaşılacağı üzere, 132 ada 1 sayılı mera parseli ile komşu olan çekişmeli taşınmazın bulunduğu alan içindeki aynı nitelikte olan ve aynı şekilde ve yine aynı soyadını taşıyan kişiler tarafından kullanılan taşınmazlara karşı Hazinenin dava açtığı ve tüm davaların Hazine lehine sonuçlandığı, dava konusu 109 ada 7 sayılı parselin komşu, 109 ada 6 sayılı parsel ve aynı alan içinde yer alan diğer taşınmazlar gibi yaz aylarında serinlemek ve hayvan otlatmak amacıyla yayla niteliğiyle kullanıldığı,

ayrıca, çekişmeli taşınmazların bulunduğu mevkiinin herkesçe bilinen ... olduğu ve memleket haritasında dahi yayla evleri belirtmesi bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, çekişmeli taşınmaz çevresiyle birlikte değerlendirildiğinde öncesinde yayla olduğu ve üzerindeki yapılaşmanın da yayla evleri olduğu ve sürekli kalınan yerleşim yeri niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ancak, yayla nitelikli taşınmazlar üzerine evler yapılmak suretiyle yapılaşma ve yerleşmeye sebebiyet verilmesi taşınmaz ile etrafının öncesinin kadim yayla olduğu gerçeğini ortadan kaldırmayacaktır.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1996 tarih 1996/17-294 E. - 426 K. sayılı ve 1996/7-295 E. - 425 K. sayılı ve Hukuk Genel Kurulunun 31.01.2001 gün 2000/8-1836 E. - 2001/13 K. sayılı ilâmlarında yaylaların özellikleri açıklanmış ve “…öncesi kadim, maruf ve meşhur bir yayla iken,

sonradan yaygın bir yapılaşma ve yerleşme haline getirilerek daha serin olduğu için halk arasında yayla olarak anılmaktadır şeklindeki gerekçe ve düşünceyle taşınmazın özel mülkiyete konu hale getirilmesi, öncesinin yayla olmadığının kabulüne yeterli değildir..” görüşüne yer verilmiştir.

Davalı ve murislerinin komşu 132 ada 1 sayılı mera parselinin bütünlüğü içinde yer alan yayla yerinde eskiden beri tasarruf ettikleri bu yeri yaz aylarında hayvan otlatmak ve bahçe tarımı yapmak suretiyle kullanmaları onlara zamanaşımı süresinin dolması suretiyle iktisap sağlamayacaktır. Zira bu tür taşınmazlar özel mülkiyete geçirilemezler.

Açıklanan bu nedenlerle, mahkemece, çevresinde bulunan parseller ile aynı özellik ve nitelikte olan ve aynı şekilde kullanılan dava konusu 109 ada 7 sayılı parselin zilyetlik yoluyla edinilemeyecek yerlerden olduğu gözetilerek Hazine tarafından açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddi yolunda hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.