Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2014/4737 K.2014/6737

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Orman Yönetimi ve davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Orman Yönetimi,...Köyü 105 ada 130, 131, 132, 133, 134, 136, 142 ve 144 parsel sayılı taşınmazların tapuda Hazine adına kayıtlı olup Milli Savunma Bakanlığına tahsis edildiğini, yörede 2007 yılında yapılan ve kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kaldığını belirterek Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile orman niteliğiyle tescili ve davalıların elatmasının önlenmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, elatmanın önlenmesi davasının reddine, ... aleyhine açılan davanın husumetten reddine, Hazine aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasının kabulü ile dava konusu taşınmazların tapu kaydının iptaline ve orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kalan taşınmazların tapu kaydının iptali ve tescil ile elatmanın önlenmesi istemlerine ilişkindir.

1) Davalı Hazinenin temyiz itirazları yönünden;

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından kesinleşmiş orman tahdit haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan uygulama ve araştırmada çekişmeli taşınmazların tahdit içinde kalan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2) Orman Yönetiminin temyiz itirazları yönünden;

Mahkemece, tapu iptali ve tescil davalarının tapu maliki aleyhine açılabileceği gerekçesiyle ... yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiş ise de, mahkemenin gerekçesi yerinde görülmemiştir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, kural olarak, bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup; buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan, yani, hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup; buna da pasif husumet denilir.

Bir davada, gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, mahkemece öncelikle ve re'sen gözetilecek hususlardandır. Somut olayda; çekişmeli taşınmazlar, Hazine adına tapuda kayıt olup Milli Savunma Bakanlığına tahsis edilmiş ve bu tahsis işlemi de tapuya şerh verilmiştir.

Bu durumda, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali, aynı zamanda orman yapılan taşınmazlar üzerinde şerh konulamayacağından şerh sahibinin haklarını da doğrudan etkileyeceğinden pasif husumet ehliyetinin olduğu açıktır. Bu nedenle, davanın ... yönünden husumetten reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi, taşınmazların orman olarak tesciline karar verildiği halde, üzerindeki şerhlerin silinmemesi de doğru görülmemiştir.