Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2014/8244 K.2015/694

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

2004 yılında yapılan kadastro sırasında Merkez, ... 767 ada 6 parsel sayılı 15678,69 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, ham toprak niteliğiyle Hazine adına tesbit ve tescil edilmiştir.

Davacı vekili, taşınmazın yirmi yılı aşkın zamandır müvekkiline ait olduğunu ileri sürerek, taşınmazın tapu kaydının iptalini ve müvekkili adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne, ..., Merkez ... 767 ada 6 nolu parselin tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce ... kadastrosu yapılmamıştır.

Dava, Hazine adına tapuda ham toprak olarak kayıtlı olan taşınmazın tapu kaydının iptali iptali ile tescil istemine ilişkindir. Dosya içeriğinden dava konusu taşınmazın dava tarihinden önce 2007 yılında Maliye Bakanlığınca ... Genel Müdürlüğüne 178 sayılı Kararnamenin 13/d maddesi gereğince tahsis ve teslim edildiğine göre, ormanların kuru mülkiyetinin Hazineye, intifa hakkının ise ... Genel Müdürlüğüne ait olduğu gözönünde bulundurularak, intifa hakkı sahibi olan ...

Yönetimi'nin davada taraf olması gerekir. Davacı, husumeti sadece Hazine'ye yöneltmiştir. Taraf teşkili davanın görülebilme koşullarından olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekir. O halde, mahkemece kanunî hasım konumunda olan ...

Yönetiminin davaya katılımı sağlanarak taraf teşkili tamamlanmalı, davaya karşı diyecekleri ve delilleri sorulup bundan sonra işin esasına girilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili oluşturulmadan işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi usûl ve kanuna aykırıdır.

Ayrıca, dava 3402 sayılı Kanunun 12/3. maddesi gereğince 10 yıllık süre içinde kadastrodan önceki sebeplere dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, her ne kadar mahkemece dava MK 713. maddesinde düzenlenen tapusuz taşınmazın tescili davası gibi değerlendirilerek hüküm kurulmuş ise de bu değerlendirme hukuka aykırıdır. Dava konusu taşınmaz hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği 27/06/2003 tariihinden geriye doğru yirmi yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı araştırılıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir. Bu anlamda mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki; raporu hükme esas alınan ... bilirkişi Murat Artuç tarafından düzenlenen 14/03/2014 havale tarihli raporda çekişmeli taşınmazın 1956 tarihli memleket haritasında yeşil renkli ... alanında kaldığı belirtilmesine karşın, dayanak hava fotoğrafları incelenmeksizin taşınmazın keşif günündeki fiili durumu dikkate alınarak ... sayılmayan yerlerden olduğu kanaatine varılması doğru değildir. Yine rapora eklenen orijinalinden renkli memleket haritasında sadece çekişmeli taşınmaz işaretlenmiştir. Memleket haritası ile kadastro paftasının ölçekleri denkleştirilerek birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle taşınmazın çevre taşınmazlarla birlikte konumu gösterilmemiştir. Bu haliyle rapor denetlemeye elverişsizdir.

O halde; mahkemece, ...

Yönetimi davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı, davaya karşı diyecekleri ve delilleri sorulup toplandıktan sonra, ilk defa o yerde grafik ya da fotogrametri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orijinal fotokopi örneği ile en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ve tesbit tutanağının düzenlendiği tarihten 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek,

önceki bilirkişiler dışında bir harita - kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi, bir ... mühendisi ve bir ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu yardımıyla yapılacak keşifte, bu belgeler dava konusu taşınmaz ile çevresine uygulanıp, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü ve kullanılan yerlerden olup olmadığı belirlenmeli, memleket haritaları, hava fotoğrafları ve fotogometri yöntemiyle düzenlenen pafta üzerinde taşınmazın konumu gösterilmeli,

tarım ve uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı; bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli.

3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, davacı yanında, (murisler) yönünden de tapu ve ilgili kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı Kanunun 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi dikkate alınarak sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.