Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2014/9993 K.2015/3091

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

...Köyü 362 parsel sayılı 9382,03 m² yüzölçümünde ve mera vasfı ile mera özel siciline kayıtlı taşınmaz, 4342 sayılı Kanuna göre yapılan çalışmada 14/05/2010 tarih 2010/10 sayılı mera tahsis komisyonu kararı ile ...Köyü tüzel kişiliğine mera vasfıyla tahsis edilmiştir.

Davacı ... Yönetimi, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla mera tahsis komisyonu kararının iptali ve taşınmazın orman niteliğiyle tescili talepleriyle ...Köyü Tüzel Kişiliğini taraf göstererek dava açmıştır.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay .. Hukuk Dairesinin 13/03/2012 gün ve 2011/14985 - 3728 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; ...İlçesi ...Köyü sınırları içinde bulunan çekişmeli 362 parsel sayılı taşınmaz mera vasfı ile mera özel siciline kayıtlı olup ... Mera Komisyon Başkanlığınca 4342 sayılı Kanun uyarınca mera olarak tahsis edilmiştir. Meraların mülkiyeti ...ye, kullanma yararlanma hakkı belediye sınırları içindeki taşınmazlarda Belediye Başkanlığına, köy sınırları içinde bulunan taşınmazlarda köy tüzelkişiliğine aittir...., sadece köy tüzel kişiliğini taraf göstererek eldeki davayı açmıştır. Taraf teşkili davanın görülebilme koşullarından olup, mahkemece re'sen (kendiliğinden) yapılması gereken işlemlerdendir. Mahkemece, davanın eksik taraf teşkiliyle sonuçlandırılması usûl ve kanuna aykırıdır.” denilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, mera tahsis komisyonu kararının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir.

Hükme dayanak alınan orman bilirkişi raporu, uygulanan memleket haritası ve hava fotoğrafının tarihi belirtilmediğinden ve memleket haritasında çekişmeli taşınmazın bulunduğu yer, pafta ile memleket haritası aplikesi yapılmadan, elle işaretlendiğinden çekişmeli taşınmazın orman olup olmadığını ve hukuki durumunu belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz.

Ayrıca orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın eğimi % 5, ziraat ve jeoloji bilirkişi raporunda ise % 15 olarak bildirilmiş olmasına rağmen bu çelişki giderilmemiştir.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785, 5658 ve 6831 sayılı kanun hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Kanun sadece hangi nitelikteki taşınmazların devlet ormanı sayılacağını göstermiş ve devlet ormanlarının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanun ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları aynı Kanunda gösterilmiştir.

Mahkemece, en eski tarihli memleket haritası, memleket haritasının elde edildiği hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ile komşu 121 parselin tapu kaydı ile dayanak belgeleri ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman ve bir harita mühendisi marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

klizimetre (eğim ölçer) ile çekişmeli taşınmazın fiili eğimi, uygulanan memleket haritasındaki eşyükselti eğrilerinden yararlanarak önceki eğimi belirlenmeli, yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.