Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/1033 K.2015/5010

Taraflar arasındaki davada ... Asliye Hukuk, ... Sulh Hukuk ve ...Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik ve görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

Dava, tapu kaydının aynen iadesinin mümkün olmaması nedeniyle, alacak istemine ilişkindir.

... Asliye Hukuk Mahkemesince, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın taşınır taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaların Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ise, taşınmaz mallar üzerindeki ortaklığın giderilmesine ilişkin davaların, TMK'nın 12. maddesi gereğince taşınmazın bulunduğu yerde açılacağı ve taşınmazın da ... bölge ... mahallesi ... ... mevkiinde kayıtlı bulunduğu gerekçesiyle, yetkisizlik kararı vermiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi de, açılmış olan davanın izaleyi şüyu davası olmadığı, adi ortaklıktan kaynaklanan alacak isteğine ilişkin bir dava olduğu ve 6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesi uyarınca "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk mahkemesidir" hükmü gereğince, ... Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizik ve yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dosya kapsamından, davacının 16/02/2009 havale tarihli dava dilekçesi ile Ümraniye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/441 Esas sayılı kararı ile ... mevkii 613 ada 3 nolu parselde kayıtlı bulunan A ve B bloklu 5'er katlı 20 daireli ... apartmanın 2. bağımsız bölümü üzerindeki davalı ... üzerine tapu kaydı bulunduğu ve şuanda ...'e satıldığı için üzerine olan tapu kayıtlı taşınmazın yarısının davacı ...'e devretmesi veya aidiyetinin kabulü şeklinde sulh anlaşmasının aynen onaylandığını, verilen bu kararın kesinleştiğini,

ancak davalı taraf ...daki evin sulh anlaşması gereği evin yarısını veya yarı bedelini iade etmesi gerekirken iade etmediğini, ayrıca davacı tarafından ...

Asliye Hukuk Mahkemesinde 2001/64 E. ve 2002/68 K. sayılı dosyasında muvazaaya dayalı tapu davasının açıldığı, ancak gayrimenkulü alan şahsın iyi niyetli bulunduğundan davanın reddine karar verildiği, bu nedenlerle de gayrimenkulün aynen iade etmesi mümkün olmayan davalının kesinleşen sulh anlaşması uyarınca bu gayrimenkulün yarı bedeli için alacak davası açtığı, dolayısıyla söz konusu gayri menkulü iyi niyetli 3. kişiye devretmiş olduğundan gayrimenkulün yarı bedelinin tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, ... Sulh Hukuk Mahkemesince, 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca yetkisizlik ve görevsizlik kararı verilmiş ise de, dava, 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden önce 16.02.2009 tarihinde açılmış olup, 6100 sayılı HMK'nın Geçici 1. maddesi "Bu Kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri, kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmaz" hükmü gereğince görev hususunda 1086 sayılı HUMK hükümlerinin uygulanacağı kuşkusuzdur.

1086 sayılı Hukuk Usulü Mahkemeleri Kanununun 13. maddesinde "Gayrimenkule müteallik davalar, gayrimenkulün bulunduğu mahal mahkemesinde ikame olunur" hükmü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 12. maddesinde ise "Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyettiğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir" kuralı yer almaktadır.

Davacının ortak olduğu taşınmazın tapu kaydının 3. kişiye satılması ve kesinleşen mahkeme kararı ile ortaklığının iptal edilmesinden sonra açılan iş bu dava, mülkiyet hakkının yitirilmesi karşılığında tazminat talebini içeren ve bu niteliği itibariyle gayrimenkulün aynına ilişkin olduğundan gerek 1086 sayılı HUMK'nın 13. maddesindeki, gerekse 6100 sayılı HMK'nın 12. maddesindeki kesin yetki kuralı gereğince davanın taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olan ... mahkemelerinde görülmesi gerekir. Bu durumda uyuşmazlığın, ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.