Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/11854 K.2017/5961

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili ve aslî müdahil ... Yönetimi ile davalı ... vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında ... köyü 110 ada 302, 303, 306, 307, 308, 310, 311, 312, 314, 315, 317, 318, 319 ve 321 parsel sayılı sırasıyla 3000 m², 5500 m², 4200 m², 3600 m², 1900 m², 1000 m², 3000 m², 2700 m², 636 m², 784 m², 5100 m², 2500 m², 2400 m² ve 306 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, Kasım 1933 tarih 21 nolu tapu kaydı ile sulu elma bahçesi niteliği ile 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca ... sınırı dışına çıkarılan alanda kalması nedeniyle beyanlar hanesinde 2/B şerhi ile ... adına tesbit edilmiştir.

Davacı ..., 311 ve 317 nolu taşınmazların kendisine ait tapulu tarlası olduğu, birleşen davacı ... 110 ada 312 ve 319 sayılı parseller, birleşen davacısı ... 303 ve 302 sayılı parsellerin, birleşen davacı ... 110 ada 306 parselin, birleşen davacı ... 110 ada 317 parselin, birleşen davacı ... 110 ada 303 ve 317 parsellerin, birleşen davacı ... 110 ada 307 ve 317 parsellerin, birleşen davacı ... 110 ada 311, 314, 315, 318 parsellerin, birleşen davacı ... 110 ada 302, 308, 310, 321 parsellerin kendilerine ait olduğu ve Kasım 1933 tarih 21 nolu tapu kapsamında olduğu, ... adına yapılan tespitlerinin iptali ile adlarına tescili iddiasıyla dava açmışlardır.

Mahkemece, davanın reddine ve dava konusu ... köyü 110 ada 310, 302, 308, 321, 307, 317, 306, 303, 314, 315, 318, 311, 312, 319 ve 307 sayılı parsellerin tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacılardan ... ve arkadaşları vekili Av. ... tarafından 302, 303, 307, 308, 310, 312, 317, 319 ve 321 sayılı parselere yönelik olarak temyiz edilmiş, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 01.02.2008 gün ve 2007/15377 E. - 2008/1544 K. sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kaarında; "...Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Karara dayanak alınan uzman bilirkişi raporu çekişmeli yerin öncesini, ... niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz. Ayrıca, davacıların dayandığı tapu kaydı gereği gibi uygulanıp miktarı ile geçerli kapsamı belirlenmemiş olduğu gibi, mahkemenin gerekçesi de kesinleşmiş tahdidin olduğu yerlerle ilgilidir. Ne var ki, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde kesinleşmiş ... kadastrosu yoktur.

... sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin ... niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanun hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Kanunla sadece Devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanunla iadeye tâbi tutulmuştur. İadenin koşulları kanunda gösterilmiştir.

Mahkemece, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve ...

Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek ... mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir fen elemanı marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; yörede tespit tarihinden sonra ... kadastrosu yapılmış ise,bu dava nedeniyle kesinleşmeyeceğinden, ... tahdidine ilişkin tüm belgeler ve tahdit haritası getirtilerek,

fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulanarak tahdit hattına göre konumu belirlenmeli, kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, eski tarihli hava fotoğrafları incelenerek taşınmazın niteliği net ve kesin biçimde saptanmalı, kesinleşmiş ... kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır.

Böylesine yapılacak bir araştırma sonucu taşınmazların öncesinin ... olduğunun saptanması halinde tapunun bir değerinin olmadığı; ... olmadığının saptanması halinde ise mahalli bilirkişi yardımı ile davacıların dayandıkları, murislerine ait olan ve davalı parsellerin tespitine esas alınan Kasım 1933 tarih ve 21 nolu tapu kaydı mahalli bilirkişi yardımıyla uygulanarak,

tapu kaydının sınırlarında ... olması ve miktar fazlası Hazineye ait olmak üzere Hazinece satışı yapılmış olduğundan 3402 sayılı Kanunun 20/C maddesi gereğince miktarı ile geçerli kapsamı tayin olunmalı, miktar fazlasının zilyetlikle kazanılamayacağı gözönünde bulundurularak oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.” denilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sırasında davalı ... Yönetimi, 23.01.2015 harç tarihli dilekçesi ile 302, 303, 306, 307, 308 ve 318 parsellerin tapu miktar fazlası kısımları ile 310, 311, 312, 314, 315, 317, 318, 319 ve 321 sayılı parseller ... sayılan yerlerden olduğundan bu parsellerin ... vasfıyla ... adına tescili istemi ile müdahale talebinde bulunmuştur.

Yargılama sonucunda davacıların ve müdahil davacıların davalarının kısmen kabul ve kısmen reddine, dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü, ... mevkii, 110 ada 310, 302, 308, 321, 317, 306, 303, 314, 315, 318, 311, 312, 319 ve 307 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitleri ile beyanlar hanesindeki şerhlerin iptaline, 110 ada 310, 311, 312, 314, 315, 317,

319 ve 321 parsel sayılı taşınmazlar ile fen bilirkişisinin 27/02/2015 havale tarihli ek rapor ve krokisinde 110 ada 308 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 838,78 m²'lik kısmı ile aynı raporda 110 ada 303 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 177,07 m²'lik kısmının bu taşınmazlardan ifrazları ... vasfıyla ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 110 ada 302, 318,

307 ve 306 parsel sayılı taşınmazlar ile fen bilirkişisinin 27/02/2015 havale tarihli ek rapor ve krokisinde 110 ada 308 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 977,28 m²'lik kısmı ile aynı tarihli rapor ve krokide 110 ada 303 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 5.490,04 m²'lik kısımlarının 1881 doğumlu, (ölü) ...

... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, kurulan hüküm davacı ... vekili tarafından 311 ve 317 sayılı parsellere, aslî müdahil ... Yönetimi ile davalı ... vekilleri tarafından ise 302, 318, 307 ve 306 sayılı parseller ile 308 ve 303 sayılı parselin (A) harfi ile gösterilen kısımlarına yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine ve ... sınırlamasına itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde ... kadastrosu ve 2/B madde uygulaması 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parseller 2/B alanı içinde bırakılmıştır.

1) Davacı ... vekilinin 311 ve 317 sayılı parsellere ilişkin temyiz itirazları bakımından;

Mahkemece davanın reddi ile dava konusu taşınmazların tespit gibi tesciline dair verilen ilk hüküm, davası reddolunan davacı ... tarafından temyiz edilmediğinden bu hüküm, davacı ... açısından kesinleşmiştir. Davası kesinleşen davacının, bozmadan sonra kurulan hükmü temyiz etme hakkı olmadığından davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2) Asli müdahil ... Yönetimi ile davalı ... vekillerinin 302 ve, 303 sayılı parsellerin (A) harfi ile gösterilen kısmı, 307 ve 308 sayılı parsellerin (A) harfi ile gösterilen kısmına ilişkin temyiz itirazları bakımından;

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman ... bilirkişi kurulu tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırma sonucunda çekişmeli taşınmazların ... sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve davacıların dayandığı tapu kaydının da bu taşınmazlara uyduğu belirlenerek hüküm kurulduğuna göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile bu parsellere ilişkin hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

3) Asli müdahil ... Yönetimi ile davalı ... vekillerinin 306 ve 318 sayılı parsellere ilişkin temyiz itirazları bakımından;

Davacı ve birleşen davacılar tarafından açılan davada verilen red kararı, davacılardan ... ve arkadaşları vekili Av. ... tarafından 302, 303, 307, 308, 310, 312, 317, 319 ve 321 parselere yönelik olarak temyiz edilmiş ve Dairemizin 01.02.2008 gün ve 2007/15377 E.- 2008/1544 K. sayılı kararı ile de bu parsellere ilişkin olarak bozulmuştur.

Başka bir anlatımla, dava konusu parsellerden temyize konu olmayan parseller için verilen davanın reddi ile taşınmazların tespit gibi tesciline dair hüküm temyiz edilmeksizin kesinleşmiş ve bu parseller davacıların dayanak tapu kayıtları kapsamında kalsa bile davalılar ... ile ... Yönetimi lehine usulî kazanılmış hak oluşmuştur.

Buna göre, mahkemece, bozma kararına yanlış anlam verilerek ve davalıların usuli kazanılmış hakları ihlâl edilerek, 306 ve 318 sayılı parsellerin tespit gibi tesciline dair verilen ilk hükmün temyiz edilmemesi ile bu parseller için hükmün kesinleşmiş olması dikkate alınmadan bu parseller için yeniden hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş ve hükmün bu parseller için bozulmasına karar vermek gerekmiştir.