Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/12055 K.2017/1739

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar Hazine temsilcisi ile Orman Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında...ilçesi,...köyü 101 ada 1 parsel sayılı 2.519.379,97 m² yüzölçümündeki taşınmaz, orman vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı vekili,...köyünde yapılan kadastro çalışmasında müvekkiline ait tapulu arazinin orman sınırı içerisinde kaldığını, yapılan tespitin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın...Sulh Hukuk Mahkemesinin 1967/15 Esas, 1968/1 Karar sayılı mahkeme ilamı ile müvekkili adına tescil edildiğini, taşınmazın tarım arazisi olduğunu belirterek yapılan tespitin iptalini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu ... ili,... ilçesi,...köyünde kain 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile fen bilirkişilerince hazırlanan 12/05/2015 tarihli rapora ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 6080,17 m² yüzölçümlü kısmın ...adına; krokide (B) Harfi ile gösterilen 19778,53 m² yüzölçümlü kısım ile (C) harfi ile gösterilen 2087,41 m² yüzölçümlü kısmın ... adına; krokide (D) harfi ile gösterilen 1377,50 m² yüzölçümlü kısmın ... adına tapuya kayıt ve tesciline, kalan kısmın 101 ada 1 parsel olarak tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar Hazine temsilcisi ile Orman Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman alanı içinde bırakılmıştır.

1- Davalılar Orman Yönetimi ve Hazinenin parselin (A) ve (D) harfleri ile gösterilen bölümlerine yönelik temyiz itirazları bakımından;

Mahkemece fen bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın (A) ve (D) harfleri ile gösterilen bölümlerine ilişkin adlarına tescil hükmü kurulan kişilerin usulüne uygun olarak açılmış bir davası bulunmadığı ve dava konusu uyuşmazlıkta 3402 sayılı Kadastro Kanunun 30/2. maddesi gereğine re'sen araştırma ve gerçek hak sahibini belirleme koşulları olmadığı dikkate alınarak taşınmazın bu bölümleri açısından tespit gibi tesciline şeklinde hüküm kurulması gerektiği halde mahkemece yanılgıya düşülerek davası bulunmayan kişiler lehine tescil hükmü kurulması doğru görülmemiştir.

2- Davalılar Orman Yönetimi ve Hazinenin parselin (B) ve (C) harfleri ile gösterilen bölümlerine yönelik temyiz itirazları bakımından;

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanun hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Kanun ile sadece Devlet ormanları belirlenmiştir.

13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar Devletleştirilmiş, Devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanun ile iadeye tabi tutulmuştur. İadenin koşulları kanunda gösterilmiştir.

Mahkemece, 101 ada 1 parselin dava konusu edilen bölümleri...köyü çalışma alanı ile ...köyü çalışma alanının sınır olduğu mevkide kaldığından çekişmeli taşınmazlara komşu taşınmazları gösterir...köyü ile ...köyü kenarlaştırılmış kadastro paftası örneği getirtilip komşu taşınmazlar mahkeme hâkimince tespit edilerek bu parseller ile...köyü 142 ada 3, 4, 5, 6 parsel, 141 ada 2, 3 parsellere ait kadastro tespit tutanağı ile eğer itirazlı ise dava dosyası, varsa bu parsellere ait dayanak tapu ve vergi kayıtları, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip,

önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli;

davacının tapu kaydının sınırları tek tek okunmak suretiyle zeminde gösterilmesi sağlanmalı, yerel bilirkişilerce bilinemeyen ve gösterilemeyen sınırlar konusunda taraflara tanıkla kanıtlama olanağı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu taşınmazlara ait kadastro tutanakları ve dayanağı belgelerle denetlenmeli, uzman fen bilirkişisine yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği nokta ve sınırların işaretlendiği, keşfi izlemeye elverişli ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilerek tapu kaydının kapsamı belirlenmeli; tescil ilamı ile oluşan tapu kaydının krokisi uygulanmalı.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K..

14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı;

çekişmeli taşınmazlar bir bütün olarak düşünüldüğünde 6831 sayılı Kanunun 17/1-2. maddeleri karşısındaki durumu araştırılmalıdır.

Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, davacının dayandığı tapu kaydı miktarı ile geçerli kabul edilerek uygulanmalı, davacıların dayandığı tapu kaydının kapsamı dışında kalan yerlere ilişkin olarak bu kez zilyetlik yolu ile kazanma (Medeni Kanunun 713. maddesi, 3402 sayılı Kanunun 14. ve 17. maddelerindeki) koşulların araştırılması gerekir.

Bu cümleden olarak, yapılacak keşifte 1980-1990 yılları arasında hava fotoğrafları ve memleket haritasında taşınmazların o yıllarda ziraat alanı olarak kullanılıp kullanılmadığı, zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, taşınmazların toprak yapısı incelenmeli, çekişmeli taşınmazların fiili durumunu da belirtir şekilde rapor alınmalı, imar ihya üzerinde durulup, bu konuda ve zilyetliğin tespiti yönünden tanık beyanlarına başvurulmalı, tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları HMK’nın 259. ve 261. maddeleri gereğince taşınmaz başında dinlenip; taşınmazların öncesi itibariyle niteliğinin ne olduğu,

kime ait olduğu, zilyetliğin nasıl meydana geldiği, ne kadar süre ile ne şekilde devam ettiği, bunun ekonomik amacına uygun olup olmadığı, dosyada bulunan satış senetleri hakkında bilgileri olup olmadığı, tanıkların bilgi ve görgülerinin hangi eylemli olaylara dayandırıldığı belirlenmeli, yerel bilirkişinin imar ihya ve zilyetlik olgusunu hangi olaylarla nasıl hatırladıkları saptanmalı, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Ayrıca davacının dayandığı tapu kaydının tescil ilamı ile oluştuğu ve bu davada Orman Yönetiminin taraf olmadığı nazara alındığında tescil ilamının Orman Yönetimi açısından kesin hüküm oluşturmayacağı da değerlendirilmek suretiyle dava konusu taşınmazın öncesinin orman olması durumunda dayanak tapu kaydının geçerliliğinin de tartışılması gerekmektedir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.