Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/15038 K.2016/572

Taraflar arasındaki davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, kira alacağının tahsili ve tahliye istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, taşınmazın bulunduğu yerin ... ilçesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ise, davada genel yetki kuralı bulunduğu, davalının süresinde yetki itirazında da bulunmadığı gerekçesi ile karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

Kiralanan taşınmazdan kaynaklı açılan herhangi bir dava; taşınmaz üzerindeki bir aynî hakka ilişkin bulunmadığı için, bu davalar taşınmazın aynının bulunduğu yer mahkemesinde açılmak zorunda değildir. Diğer bir ifadeyle, kesin yetkiyi düzenleyen HMK m. 12 hükmüne tâbi değildir. Fakat, kira sözleşmesine dayanan bu davaların diğer yetki kurallarına (m. 6, 8, 10 vb hükümlerine) göre taşınmazın bulunduğu yerde açılması da mümkündür. Özellikle, taşınmazın bulunduğu yer kira sözleşmesinin ifa edileceği (yerine getirileceği, icra olunacağı) yerdir. Bu nedenle, kira sözleşmesine dayanan bir dava sözleşmenin ifa olunacağı yer olan taşınmazın bulunduğu yerde açılabilir (m. 10).

Bundan başka, taraflar kira sözleşmesine koyacakları bir yetki şartı ve ayrı bir yetki sözleşmesi (bkz. m. 17) ile başka bir yer mahkemesinin yetkili olduğunu kararlaştırabilirler. Ancak dikkat edilmesi gereken husus, 6100 sayılı Kanun ile getirilen bu yeni düzenlemede yetki sözleşmesinin sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabilecek olmasıdır. Zira, 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununda yetki sözleşmesinin kimler arasında yapılacağı belirtilmediği için yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde taraflar istedikleri mahkemeyi yetki sözleşmesi ile yetkili kılabilmektedirler.

Davacı, davalı ile ... ilçesinde bulunan taşınmazına ilişkin aralarında kira sözleşmesi bulunduğu, davalının 9 aylık kira borcunu ödemediği ve taşınmazda oturmaya kendisinin ihtiyacı olduğu gerekçesi ile kira borcunun tahsili ve davalının taşınmazdan tahliyesi isetmiyle dava açmıştır. Kira davalarında, yetkisiz mahkemede dava açılmış olsa bile kesin yetki ve/veya kamu düzenine ilişkin bir yetki kuralı bulunmadığından, mahkemece yetki hususu kendiliğinden nazara alınarak yetkisizlik kararı verilmez.

Somut olayda, davalı tarafından yetki ilk itirazı ileri sürülmediği ancak, ... Sulh Hukuk Mahkemesince re'sen yetkisizlik kararı verildiğinden, uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.