Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/1724 K.2015/6577

Taraflar arasındaki davada ... 2. Asliye Hukuk ve ... 5. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, tapu kaydının edinme sütunundaki mülkiyet hanesinin tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ili, ... ilçesi, .... mahallesi, 8100 ada, 3 parselde kayıtlı bulunan gayrimenkulde malik olarak bulunduğunu, taşınmazın 1985 yılında müvekkilinin babası tarafından müvekkil adına ....den satın alındığını ve 04/12/1985 tarihinde müvekkil adına tescil ettirildiğini, tapu kaydında müvekkilinin adı, soyadı ve baba adının yazılı bulunmasına rağmen zorunlu bilgiler arasında yer alan taşınmazı edinimine dair tapuda herhangi bir kayıt bulunmadığını bu nedenle müvekkilinin adına kayıtlı bulunan bu taşınmaz üzerinde tasarrufta bulunamadığını, dava konusu taşınmazın Mehmet oğlu ... adına kayıtlı bulunan hissenin müvekkile ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, davacı tarafından açılan tespit davası nitelik itibariyle tapuda isim tashihi davaları içerisinde yer almakta olup, çekişmesiz yargı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, davanın açılış tarihi itibariyle bu tür davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından, mahkememizin görevsizliğine, talep halinde dosyanın ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

Görevsizlik kararı kesinleştirilerek dosya ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi ise. HMK 2. maddesi gereğince değer ve miktara bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalara bakmak görevi asliye hukuk mahkemelerine aittir. Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu taşınmazın edinme nedeninin tapuya tescilini talep etmektedir. Bu talep HMK 2. maddesinde belirtilen mal varlığı haklarına ilişkindir. Tapuda yapılan hataların ya da isim hatalarının düzeltilmesi davalarına bakmak görevi mahkememize aittir.

Ancak buradaki talep, bir hatanın düzeltilmesine ilişkin olmayıp, bir ayni hakkın tesisine ilişkindir. Bu durumda mahkememiz görevli olmayıp, görevli mahkeme ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından, davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usûlden reddine, kararın temyiz edilmeksizin kesinleşmesi halinde, dava hakkında daha evvel ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/09/2014 tarih ve 2014/90 Esas - 2014/711 Karar sayılı ilâmı ile görevsizlik kararı verildiğinden, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında doğan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21. maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın ilgili Yargıtay Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine, karar verilmiştir.

Kural olarak; tapu kayıtlarında kimlik bilgilerinin düzeltilmesi davalarında Tapu Sicil Tüzüğünün 25. maddesinde belirtilen ve kütükte bulunması zorunlu olan kimlik bilgilerinden tapu malikinin adı ile soyadı, baba adındaki yanlışlıkların düzeltilmesi istenebilir. Kanunda çekişmesiz yargı işlerinin neler olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382/I maddesine göre.

"Çekişmesiz yargı, hukukun, mahkemelerce, aşağıdaki üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır..." hükmü ile "ilgililer arasında uyuşmazlık olmayan haller, ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkın bulunmadığı haller ve hakimin re’sen harekete geçtiği haller... " olmak üzere bu üç ölçütle çekişmesiz yargının genel çerçevesi belirlenerek mümkün olduğunca çekişmesiz yargı işleri sayılarak belirtilmiştir.

Ancak bu sayma sınırlı olmadığından yasa maddesinde sayılmayan fakat çekişmesiz yargı ölçütlerini taşıyan diğer işlerin de çekişmesiz yargı işi olarak kabulü gerekir. Yani, 382. maddede sayılmamakla beraber çekişmesiz yargının ölçütlerinden birini veya birkaçını taşıyan bir iş de çekişmesiz yargı işi olarak değerlendirilmektedir.

Tapu kayıtlarındaki kimlik bilgilerinin düzeltilmesi davalarında, davacı tarafın tapu kayıtlarındaki kimlik bilgilerinin nüfus kayıtlarına uygun hale getirilmesini talep etmesi halinde, bu tür davalarda hasım gösterilen Tapu Müdürlüğü ile aralarında bir uyuşmazlık yoktur. Tapu Müdürlüğü davada sadece yasal hasım olarak yer almaktadır. Gerçekte davada taraf değil, sadece ilgilidir.

İlgililerin uzlaşması halinde çekişmenin ortadan kalktığından söz edilemez veya bu davalarda ilgili tarafın davayı kabulü sonuç doğurmaz. Taraflar arasında bu anlamda gerçek bir çekişmenin varlığı söz konusu değildir. İşte bu nedenle bu tür davaların sonucunda verilen kararlar kesin hüküm sayılmamakta kararın haksız veya hatalı görülmesi halinde ileri sürülen delillere göre yeniden düzeltme talebinde bulunulabilmesi, hükmün değiştirilebilmesi mümkün olmaktadır.

Bu değerlendirmelere göre, tapu kayıtlarında kimlik bilgilerinin düzeltilmesi davaları 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382. maddesinde belirtilen çekişmesiz yargı işlerinden sayılmıştır.

Nevar ki, HMK'nın 382. maddenin 2-ç/1 fıkrasında “Taşınmaz üzerinde taraf oluşturulmasına ve hak ihlaline sebebiyet vermeyecek düzeltmelerin yapılması” çekişmesiz yargı işi olarak sayılmış olup somut olayda ve eldeki davada olduğu gibi taşınmaz üzerinde yeniden taraf oluşturulmasına ve hak ihlaline sebebiyet verecek nitelikte bir tespit ve düzeltme işleminin nüfus kayıtlarına dayalı tapuda isim tashihi davası niteliğinde görmek mümkün değildir.

Bu nedenle, davanın açılış biçimi, niteliği, açıklanma şekli itibariyle, basit tapuda isim tashihini içeren çekişmesiz yargı niteliğinde kabulü mümkün olmadığından ve sonuç itibariyle tapu kaydının edinme sütunundaki mülkiyet hanesinin tespiti ve düzeltilmesi istemine ilişkin olarak doğrudan mal varlığını ve mülkiyet hukukunu ilgilendirdiğinden Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Bu nedenle adı geçen mahkemenin yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.