Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/2474 K.2016/5073

Taraflar arasındaki tapu sicilinin tutulmasından kaynaklanan tazminat davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, 10/07/2013 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkiline ait ... ili, ... ilçesi, ... mah. Pafta ... Ada:1... parsel ...de kayıtlı arsa vasfındaki taşınmazın sahte kimlik kullanılmak suretiyle davalı ... tarafından 08/11/2006 tarihinde ... ... satıldığını, ... ... tarafından .. ... ... ... tarafından İ... ... satıldığını, ... Ağır Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile ... ... ... cezalandırılmasına karar verildiğini, ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile son malik hakkında açılan davanın iyi niyetli üçüncü kişi konumunda kaldığı gerekçesiyle reddedildiğini, yapılan bu haksız ve usûlsüz işlem nedeniyle yıllarca mahkeme kapılarında süründüklerini, müvekkilinin uğradığı maddi manevi zararlardan davalıların sorumlu olduklarını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 105.000,00.-TL maddi tazminat ve 20.000.-TL manevi tazminat olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı kurumdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesi ile yargılamanın giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Hazine vekili 05/08/2013 havale tarihli cevap dilekçesinde; idarenin kusurlu ve kusursuz sorumluluğuna ilişkin taleplerin idari yargının görev alanına girdiğini, görev itirazında bulunduklarını, ayrıca davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, Hazinenin söz konusu davada herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının maddi ve manevi tazminat talebini kabul etmediklerini belirterek, haksız ve yersiz açılan hukuki dayanaktan yoksun bulunan davanın öncelikle görev husumet ve zamanaşımı yönünden reddine, ayrıca esas yönünden reddine, davanın ilgili sorumlulara ihbarına, yargılama gideriyle avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davalının görev ve zamanaşımı itirazının reddine, davacı yanın davasının kısmen kabul - kısmen reddi ile; davacı yanın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 85,152,35.,-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı yanın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.800,00.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu kaydının iptali nedeniyle tapu sicilinin tutulmasından kaynaklanan zararın 4721 sayılı Medenî Kanunun 1007. maddesi gereğince tazmini istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden, çekişmeli ... ili, ... ilçesi, ... Mah. Pafta ...

Ada: ..., parsel ...'de kayıtlı arsa vasfındaki taşınmaz davacı ... ... adına 23.12.1991 tarih ve 8618 nolu yevmiye ile satış suretiyle tescil edilmişken, sahte kimlik kullanılmak suretiyle davalı.. .. tarafından 08/11/2006 tarihinde 7067 yevmiye ile ... ... satıldığı, ... ... tarafından 7.12.2006 tarihinde 16654 yevmiye ile ... ... ... ... tarihinde ... yevmiye ile ... ... tarafından da 31.07.2007 tarihinde 12789 yevmiye ile ... ... satıldığı, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin .../... E. sayılı dosyası ile davalı ... ... .. cezalandırılmasına karar verildiği, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... E. sayılı dosyası ile son malik hakkında açılan davanın iyi niyetli üçüncü kişi konumunda kaldığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

... ili, ... ilçesi, ... Mah. Pafta ..., Ada:..., Parsel ...'de kayıtlı arsa vasfındaki taşınmaz davacı ... ... adına 23.12.1991 tarih ve 8618 nolu yevmiye ile satış suretiyle tescil edilmişken, sahte kimlik kullanılmak suretiyle davalı ... ... ... tarafından 08/11/2006 tarihinde 7067 yevmiye ile ... satıldığı, ilk hukuka aykırı işlemin 08/11/2006 tarihinde kesinleştiği, bu işleme bağlı olarak son hukuka aykırı işlemin ise 31.07.2007 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Eldeki dava, 6098 sayılı TBK'nın 146. maddesinde düzenlenen 10 yıllık genel dava zamanaşımı süresi içerisinde açılmıştır.

Mahkemece; yapılan araştırmada taşınmazın belediye sınırları içerisinde olup henüz imar planı olmadığı ve belediyenin tüm alt yapı hizmetlerinden yararlandığı arsa vasfında olduğu anlaşılmaktadır.

1) Davalı Hazine vekilinin maddi tazminata hükmedilmesine ilişkin kararın esasına yönelik temyizi yönünden;

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, ... ili, ... ilçesi, ... Mah. Pafta ..., Ada:..., parsel ...'de kayıtlı arsa vasfındaki taşınmaz davacı ... .. adına 23.12.1991 tarih ve 8618 nolu yevmiye ile satış suretiyle tescil edilmişken, sahte kimlik kullanılmak suretiyle davalı ... ... tarafından 08/11/2006 tarihinde 7067 yevmiye ile ... ... satıldığı,

ilk hukuka aykırı işlemin 08/11/2006 tarihinde kesinleştiğinin anlaşılmasına ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen tapu maliki davacı ... ... son malik .... ... aleyhine açtığı tapu iptali ve tescil davasında çekişmeli taşınmazın işlem tarihindeki değerinin 85.152,35.-TL olarak belirlendiği ve bu değerin, ilgi kararın Yargıtay denetiminden geçmek suretiyle kesinleştiğine göre yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından maddi tazminata ilişkin hüküm fıkrasının Onanması gerekmiştir.

Ancak;

2) Davalı ... vekilinin manevi tazminata hükmedilmesine ilişkin kararın hüküm sonucunun temyizi yönünden;

Her ne kadar, mahkemece, sahte kimlik kullanmak suretiyle tapuda yapılan usûlsüz işlem nedeniyle davacının maddi zarara uğraması yanında mahkeme kapılarında gidip gelmek suretiyle rencide olduğu ve üzüntü duyduğu ve manevi olarak zarara uğradığı varsayılarak yazılı şekilde manevi tazminata da hükmetmişse de ulaştığı hukukî sonuç Yargıtayın kökleşmiş içtihatlarına uygun düşmemektedir. Şöyleki;

Kural olarak; Mamelek hukukundan kaynaklanan maddi zararlardan dolayı tapu malikine maddi zararının tazmini dışında, manevi zarara hükmedilemez. Başka bir anlatımla; taşınmazın aynının elden haksız nedenle çıkartılması veya taşınmazın aynına zarar verilmesi şeklinde oluşan haksız fiillerde maddi tazminata hükmedilmesi esastır.

6098 sayılı TBK'na göre; gerçek kişinin vücut bütünlüğüne gelen cismani zararlarda ise hem maddi hemde manevi tazminata hükmedileceği açıktır. Trafik kazalarında ölüm ve yaralanma ve uzuv tatili ve sakatlanma hallerinde kusur oranına göre maddi tazminat yanında manevi tazminata da hükmedilmektedir. Basın yoluyla veya niteliksiz hakaret ve sövme suçlarında da kişinin manevi şahsiyetine yönelik haksız fiil kapsamında kaldığından manevi tazminata hükmedilmesi hayatın olağan akışına uygundur.

Ne var ki; mamelek hukukundan kaynaklanan ve taşınmazın aynının haksız nedenlerle elden çıkartılması veya taşınmazın aynına zarar verilmesi şeklinde oluşan haksız fiillerde manevi tazminata hükmedilmesi hayatın olağan akışına uygun düşmemektedir. Çünkü; bir taşınmazın hukuka aykırı yol ve yöntemlerle elden çıkması halinde kişi uğradığı zararı her zaman dava yolu ile tazmin ettiğinden veya edebileceğinden karşılıksız kalmayan zarar için ayrıca manevi zararın da doğduğu ve oluştuğu olasılığından artık söz edilemez.

Açıklanan gerekçelerle, mahkemece, davacının maddi tazminat istemi hüküm altına alınmışken, manevi tazminat isteminin reddi gerekirken hukuka aykırı gerekçelerle davacı yararına manevi tazminata hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

KARŞI OY

Davacının manevi tazminat talebinin ilk derece mahkemesince kabul edilmesine rağmen, çoğunlukça manevi tazminat talebinin reddi yönünde beliren sonuç ve gerekçeyi benimsememekteyim. Buna göre, davacının mülkiyet hakkı kazanamamış ve dava Devletin yanlışlarını düzeltmek zorunluluğuyla emek, çaba ve masraf yapmıştır. Devletin kişilerin mülkiyet hakkını koruyamaması hak sahibinde mutlaka "moral eksilmesine" yol açar. Manevi zarar belirlenmesi maddi zarar belirlenmesi gibi olmaz.

Her mülkiyet hakkı ihlalinde elbette manevi zarar doğmayabilir. Ancak, çoğunluk gerekçesinde sicile güvenden doğan sorumlulukta manevi zararın doğmayacağının benimsenmektedir. Ayrıca, manevi zararı hakaret sonucu ve cismani zararlara indirgemektedir. Oysa, AİHM kararlarında somut olay özelliklerine göre manevi tazminata hükmedilmektedir.

Belirttiğim noktalardan dalayı davacının manevi zarara uğradığı kanaatindeyim.