Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/2704 K.2015/11106

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 766 sayılı Tapulama Kanunu uyarınca 1987 yılında yapılıp kesinleşen arazi kadastrosu sonucu dava konusu taşınmaz 58 parsel numarası ile 2.150 metrekare yüzölçümlü olarak tapuya tescil edilmiş; 2012 yılında 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosu sonucunda 804 ada 2 parsel numarasıyla ve 2.150,27 m2 yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı ... Yönetimi 26.03.2012 tarihli dilekçe ile; ... ilçesi ... Beldesi ... mahallesi 804 ada 2 (eski 58) parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün kesinleşen ... tahdit haritası içinde kaldığı halde 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosu sırasında davalı adına tespit edildiğini belirterek tahdit içinde kalan kesimin tespitinin ve tapu kaydının iptal edilip ... niteliği ile Hazine adına tescili istemiyle kadastro mahkemesinde dava açmıştır.

Mahkemece; uygulama kadastrosunun usûlüne uygun yapıldığı, mülkiyete ilişkin iddialarda Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş, temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; yörede yapılan ... kadastrosunun 1991 yılında yapılıp kesinleştiği, Kadastro Kanununda ... kadastrosuna itiraz için 6 aylık ve 10 yıllık hak düşürücü sürelerin öngörüldüğü, bu sürelerin geçtiği gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kesinleşen ... tahdit haritasına dayalı tapu iptali ve tescil niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 02.04.1987-04.05.1987 tarih aralığında ilân edilerek kesinleşen tesis kadastrosu, 6831 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılıp 25.09.1991 tarihinde ilân edilerek kesinleşen ... kadastrosu ve 2/B uygulaması, 02.02.1994 - 04.03.1994 tarih aralığında ilân edilerek kesinleşen ek genel arazi kadastrosu, 2012 yılında yapılan uygulama(yenileme) kadastrosu vardır.

Mahkemece verilen karar usûl ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki; ... Yönetimi; çekişmeli taşınmazın kısmen kesinleşen ... tahdit haritası içinde kaldığı iddiasıyla dava açmıştır.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 25.09.1991 tarihinde ilân edilerek kesinleşen ... kadastrosu bulunmakta olup, ... kadastrosunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan 6831 sayılı ... Kanununun 3373 sayılı Kanunla değişik 11/1. maddesinde "... kadastro komisyonlarınca düzenlenen tutanakların askı suretiyle ilânı, ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmündedir.

Tutanak, harita ve kararlara karşı askı tarihinden itibaren 6 içinde kadastro mahkemelerine, kadastro mahkemesi olmayan yerlerde, kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemeye müracaatla sınırlamaya ve 2 nci maddeye göre ... sınırları dışına çıkarma işlemlerine Çevre ve ... Bakanlığı (... ve Su İşleri Bakanlığı), ... Genel Müdürlüğü ve hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler itiraz edebilir. Bu müddet içinde itiraz olmaz ise komisyon kararları kesinleşir.

Bu süre hak düşürücü süredir. Ancak, tapulu gayrimenkullerde tapu sahiplerinin, on yıllık süre içerisinde dava açma hakları mahfuzdur.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlenmedeki 6 aylık ve 10 yıllık hak düşürücü süreler ... kadastro komisyonunca ... sınırları dışında bırakılan veya nitelik kaybı sebebiyle ... sınırları dışına çıkarılan taşınmazların ... sınırları içine alınması istemiyle ...

Genel Müdürlüğü tarafından açılacak davalarda, hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından da ... kadastro komisyonunca ... sınırları içinde bırakılan taşınmazların ... sınırları dışına çıkarılması istemiyle açılacak davalarda uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeden de anlaşılacağı üzere 6 aylık ve 10 yıllık hak düşürücü süreler, tamamlanıp ilânı yapılan ... kadastrosunun kesinleştirilmesi için öngörülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta, 6831 sayılı Kanunun 11/1. maddesinde öngörülen hak düşürücü süreler dava tarihi itibariyle çoktan geçmiş olup ... kadastrosu kesinleşmiştir. ... Yönetimi de, çekişmeli taşınmazın ... tahdit haritası içine alınması isteminde bulunmayıp, kesinleşen ... tahdit haritası içinde kalan bölüm yönünden tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Bilindiği üzere, ... kadastrosunun kesinleşmesiyle tahdit içinde kalan taşınmazlar kamu malı niteliğini kazanır ve her zaman açılacak dava ile tapu kaydı iptal ettirilebilir. Bu nedenle, olayda 6831 sayılı ... Kanununun 11. maddesinde belirtilen hak düşürücü sürelerin uygulanma imkanı yoktur.

Diğer taraftan, yörede arazi kadastrosu 1987 yılında yapılarak kesinleşmiş ve dava tarihine kadar 3402 sayılı Kanunun 12/3. maddesinde yazılı 10 yıllık hak düşürücü süre geçmiş ise de; ... iddiasıyla açılacak davalar hak düşürücü süreye tabi değildir.

5841 sayılı Kanunla, 3402 sayılı Kanunun 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen "Bu hüküm iddianın ve taşınmazın niteliği ile devlet ya da diğer kamu tüzel kişilikleri olsa dahi tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır" hükmü ile aynı kanuna eklenen Geçici 10. maddesindeki "Bu Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır" hükmü, Anayasa Mahkemesinin 12/05/2011 gün ve 2009/31-77 sayılı kararı ile iptal edilmiş ve iptal kararı 23/07/2011 tarihli 28003 sayılı ...

Gazetede yayımlanmıştır. Bu nedenle, ... iddiasıyla açılan temyize konu dava yönünden 3402 sayılı Kanunun 12/3. maddesindeki 10 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanma olanağı da bulunmamaktadır.

O halde; eldeki davada, 6831 sayılı ... Kanunun 11/1. maddesi ile 3402 sayılı Kadastro Kanunun 12/3. maddesi hükümleri uygulanamayacağından mahkemece işin esasına girilerek yöntemine uygun şekilde ... araştırması yapılıp, oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.