Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/4180 K.2015/9659

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasında Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk ve Bakırköy 15. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı, davalı ile dava dışı müteahhit arasında mevcut kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca arsa sahibi olan davalıdan 7 adet daire satın almak hususunda anlaştıklarını, 50.000.- TL kaparo verdiklerini ancak anlaşmanın yerine getirilmemesine rağmen ödediği kaporanın iade edilmediğini, bu amaçla başlattığı icra takibine de itiraz edildiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.

Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, “davacının tacir olduğu, TTK 19. maddesi uyarınca uyuşmazlığın ticari iş sayılacağı ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu” gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, “davalı tacir olmadığı için davanın nispi ticari dava sayılamayacağı, davanın mutlak ticari dava niteliğine de sahip bulunmadığı” gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiştir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davaların neler olduğu aynı Kanunun 4. maddesinde açıklanmıştır. Bu madde incelendiğinde davaların, nitelikleri bakımından, mutlak ticari davalar ve nispî ticari davalar olarak iki grupta toplandığı görülmektedir.

Nispî ticari davalar, esas itibariyle genel hukuk yoluna tâbi olan davada, her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunması nedeniyle “ticari dava” olarak kabul edilen davalar iken (TTK m.4/1- ilk cümle); mutlak nitelikteki ticari davalar, uyuşmazlığın taraflarının tacir sıfatı taşıyıp taşımamasına veya uyuşmazlığın ticari işletmeleri ile ilgisi bulunup bulunmamasına bakılmaksızın, kanun gereği ticari sayılan hukuk davalarıdır.

Mutlak ticari davaların neler olduğu, TTK'nın 4. maddesinin 1/a ve devamı bentleri ile özel kanunlarda belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 19. maddesinde “Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır." şeklinde yasal düzenleme mevcut ise de bu maddenin yer aldığı TTK'nın Birinci Kitap Birinci Kısmının başlığı “Tacir” olup, Birinci Kısım (C) Bölümünün başlığı ise “Tacir Olmanın Hükümleri” şeklindedir. Bu nedenlerle, 19. maddenin uygulanabilmesi için her iki tarafın da tacir olması zorunludur.

Somut olaya gelince, davacı ticaret şirketi olarak tacir sıfatına haiz ve uyuşmazlık ticari işletmesi ile ilgili ise de; davalı, arsa sahibi sahibi sıfatıyla dava dışı müteahhitle yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olup, ticari işletmeye sahip bulunmadığından tacir değildir. Davalı tacir olmadığına göre olayda TTK'nın 19. maddesinin davalı yönünden uygulama olanağı bulunmadığı gibi, her iki tarafı tacir olmayan uyuşmazlık, TTK 4/1. maddesinin ilk cümlesine uygun nispi ticari dava olmadığı gibi, mutlak nitelikte ticari davalar arasında da sayılmamıştır. O halde, ticari dava niteliğinde bulunmayan uyuşmazlığın genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde incelenip sonuçlandırılması gerekmektedir.