Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/4526 K.2015/8540

Taraflar arasındaki nüfus kayıt düzeltim ve soybağı (nesep) davasında, ... Asliye Hukuk ve ... Aile Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, küçük ...'nın nüfus kayıtlarındaki anne ve baba adının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Asliye hukuk mahkemesince, davanın soybağı davası olup aile mahkemesinin görevine girdiği gerekçesi ile görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Aile mahkemesi tarafından ise, davanın, baştan nüfusa yanlış geçirilen kaydın iptali ve düzeltilmesine yönelik olduğu ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunundan kaynaklandığı gerekçesi ile karşı görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Somut olayda dava, ... Cumhuriyet Başsavcığılınca düzenlenen davaname ile ... ve ...'nın resmî nikah yapmadan birlikte yaşadıkları, küçük ...'nın bu birliktelikten dünyaya geldiği, evli olmadıkları için küçüğün, ...'ın anne ve babası olan ... ve ... nüfusuna kaydedildiği iddiasıyla küçük ...'nın gerçek anne ve babasının nüfusuna tescili istemiyle dava açmıştır.

Bir davada maddi olguları ileri sürmek taraflara, ileri sürülen maddi olguların nitelendirilmesi hâkime aittir. Davaname ile nüfus kaydında ... ve ... olan anne ve baba adının iptali ile gerçek anne ve baba olan ... ve ... olarak anne ve baba adının düzeltilmesi istenmiştir. Görüldüğü gibi birbiriyle bağlantılı iki ayrı dava vardır. İlki mevcut nüfus kaydındaki anne ve baba kaydının iptali, ikincisi ise genetik anne ve baba üzerine kayıt istemidir.

Nüfus kaydının düzeltilmesi davası, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.01.2008 tarih 2008/2-36 - 47 sayılı içtihadında açıklandığı üzere, resmi sicilin belgelediği olgunun doğru olmadığı, baştan yanlış olarak kütüğe geçirilmesi nedeniyle, mevcut kaydın düzeltilmesi davasıdır. Böyle bir dava sonucunda, kaydının düzeltilmesi istenen kişinin, o tarihe kadar kayıtlı olduğu haneden çıkıp, başka bir haneye tescil edilecek olması da, davayı soybağı davası haline dönüştürmez. Bu nedenle davanamedeki birinci talep, gerçeğe aykırı beyanla baştan beri yanlış olan sicilin düzeltilmesi niteliğinde olup, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesi kapsamına giren nüfus kaydının düzeltilmesi davasıdır.

Ne var ki, ikinci talep olan, küçük ...'nın genetik babası ... hanesine kayıt istemi; küçük ...'nın doğum tarihi ve sonrasında gerçek anne ve baba olduğu ileri sürülen ... ve ... arasında evlilik ilişkisi bulunmadığı anlaşıldığından, baba ... yönünden soybağının düzeltilmesi talebidir.

Bilindiği üzere, çocukla ana arasındaki soybağı doğumla; baba arasındaki soybağı ise ana ile evlilik, tanıma ve hâkim hükmü ile kurulur. Esasen, soybağına ilişkin uyuşmazlıklarda, kişisel durum ile ilgili nüfus kaydında yer alan bilgi "doğru" olarak doğmuş ve kütüğe tescil edilmiştir. Bu doğru kayıt, daha sonra açılan bir dava, soybağının reddi veya sonradan evlenme yoluyla soybağına itiraz veya tanımaya itiraz veya tanımanın iptali yahut da Af Kanunları ile yapılan nesep düzeltmeye itiraz ile teknik olarak bir yanlışlığa dönüştürülmektedir. Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında ise, resmi sicilin belgelediği olgunun doğru olmadığı, baştan yanlış olarak kütüğe geçirilmesi söz konusudur.

Hal böyle olunca, küçük ... ile annesi olduğu ileri sürülen ve küçükle doğumun gerçekleşmesi ile aralarında soybağı kurulmuş olan ... ile doğum tarihinde evli olmayan gerçek baba olduğu ileri sürülen ... arasında soybağı kurulacaktır. Bu haliyle davanın soybağı davası olarak nitelendirilmesi gerekir.

Soybağına ilişkin hükümler 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 282. maddesi ve devamında düzenlenmiş olup aile mahkemelerinin görevi kapsamındadır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesinde düzenlenen nüfus kaydının düzeltilmesi davalarına ise asliye hukuk mahkemesinde bakılır.

Asliye hukuk mahkemesi, genel nitelikli mahkeme olup, aksine bir düzenleme bulunmadıkça, dava konusunun miktar ve değerine bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davaları görmekle görevlidir. Aile mahkemesi ise özel kanunda kendisine verilen davalara bakmakla görevli özel nitelikli bir mahkemedir. Genel nitelikli bir mahkeme ile özel nitelikli bir mahkemede görülmesi gereken iki ayrı davanın birlikte açılması halinde, her iki davanın birlikte görülmesi gerekli ise, özel nitelikli mahkemede davaların görülüp sonuçlandırılması gerektiği Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.03.2012 tarih ve 2011/2-775 - 116 sayılı içtihadı ile benimsenmiştir.

O halde, nüfus kayıt düzeltim ve soybağı davalarının birlikte açılması halinde, görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi değil aile mahkemesi olacağından, dava aile mahkemelerinin görevi kapsamındadır.