Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/5330 K.2016/3000

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... ve ...Bakanlığı vekili ile davacılar ... ve ... vekili, ... vekili ile ... ve ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar, ayrı ayrı açtıkları davalarda, tapu kaydına dayanarak, 2005 tarihinde ilk kez yapılan ve 12.07.2005 tarihinde ilân edilen ... kadastrosu ve 2/B uygulaması sırasında ... köyünde bulunan hissedar oldukları ve kat irtifakı bulunan, bağımsız bölüm sahibi oldukları 3261 parsel sayılı taşınmazın ... sınırı içine alınması işleminin yanlış olduğunu ileri sürerek, bu yere ait sınırlamanın iptalini istemişlerdir.

Mahkemece, ayrı ayrı açılan dava dosyaları birleştirildikten sonra davaların ayrı ayrı reddi ile dava konusu taşınmaza ilişkin 94 nolu ... Kadastro Komisyonu kararının geçerli olduğunun tespitine, birleştirilen 2006/21 E. sayılı dosyada ... ve ...Bakanlığı yönünden açılmış olan davanın davalının taraf sıfatı bulunmadığından dava şartı yokluğundan usûlden reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... ve ...Bakanlığı vekili ile davacılar ... ve ... vekili, ... vekili ile ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, altı aylık süre içinde açılan ... kadastrosuna itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1968 yılında kesinleşen arazi kadastrosu ile 12.07.2005 tarihinde altı aylık askı ilânına çıkarılan ... kadastrosu ve 2/B madde uygulamaları bulunmaktadır.

Mahkemece, davaların reddi ile dava konusu taşınmaza ilişkin 94 nolu ... Kadastro Komisyonu kararının geçerli olduğunun tespitine karar verilmiş ise de, verilen karar yerinde görülmemiştir.

Şöyle ki; mahkemece yapılan inceleme ve araştırma, dava konusu edilen taşınmazın öncesinin ... sayılan yerlerden olup olmadığını belirleme noktasında yeterli değildir.

Mahkemece alınan 16.12.2013 havale tarihli ortak bilirkişi heyeti raporunda taşınmazın dava konusu (a) harfi ile gösterilen bölümünün 1957 yılı memleket haritasında ...lık alan olarak sembolize edilen yeşil renkli alan içinde gözüktüğü belirtilmesine rağmen memleket haritasının dayanağı hava fotoğrafı getirtilerek taşınmazın konumu belirlenmemiş, dosyada bulunan 1939 yılı hava fotoğrafında taşınmazın ağaç ve ağaçcık topluluğu olarak görülen ve bütünlük arzeden alan içinde kaldığı belirtilmesine rağmen rapor ekindeki gösterimin net olmaması nedeniyle taşınmazın hava fotoğrafındaki niteliği hususunda duraksama oluşmuştur.

Keşifte uygulandığı belirtilen hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hâkim ağaç türü ve kullanım şeklinin detaylı olarak incelendiği rapor düzenlenmemiştir.

Bu haliyle dosya kapsamı, dava konusu edilen taşınmazın öncesinin ... sayılan yerlerden olup olmadığını belirleme noktasında yeterli değildir. Eksik inceleme ve araştırma ile yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulamaz.

Ayrıca, mahkemece, davacılar dışındaki tapu malikleri tarafından aynı nitelikte açılmış bir dava olup olmadığı araştırılmamıştır. Kadastro davalarında, çelişkili kararların verilmemesi ve infaz sırasında tereddüt yaratılmaması bakımından aynı parsel hakkında açılan davaların birleştirilerek görülmesi ve taşınmaz hakkında tek sicil (kayıt) oluşturulması usûl hükmü gereğidir. Bu nedenle,

davacılar dışındaki tapu malikleri tarafından aynı nitelikte açılmış bir dava olup olmadığı dosya taraflarından ve mahkemeler yazı işleri müdürlüğünden sorularak araştırılmalı, açılmış davalar var ise o takdirde dava dosyaları HMK’nın 166. maddesi gereğince birleştirilmeli; müşterek mülkiyete tâbi taşınmazlar için müşterek menfaatlerin korunmasına yönelik davaların müşterek maliklerden biri ya da birkaçı tarafından açılabileceği, 21.06.1944 gün ve 13/30-24 sayılı içtihadı birleştirme kararı ile kabul edilmiştir.

Bu tür davalarda yargılama sonucu verilecek karar kat maliklerinin hukukunu da yakından ilgilendirdiğinden mahkemece usûl ekonomisi de gözetilerek ana taşınmazda dava açan kat malikleri dışındakiler davaya dahil edilip, taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek ana taşınmazın tamamı hakkında karar verilmesi gerekirken, eksik taraf teşkili ile hüküm kurulması da isabetsizdir.

O halde, mahkemece davacılar dışındaki tapu malikleri tarafından aynı nitelikte açılmış dava dosyalarının tespit edilmesi halinde bu dava dosyaları birleştirildikten ve eksik taraf teşkili sağlandıktan sonra dosya kapsamında bulunan memleket haritası,

hava fotoğrafları ve amenajman planı ile birlikte önceki bilirkişiler dışında halen ... (... ve ...Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman ... yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç ... mühendisi ile hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yapacak jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi ve bir fen elemanı yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, dosya kapsamında yer alan harita ve fotoğraflar, çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ...dan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 1/6/1988 gün ve 31/13 E. K..

14/3/1989 gün ve 35/13 E. K. ve 13/6/1989 gün ve 7/25 E. K. sayılı kararlarıyla iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ...dan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli;

klizimetre (eğimölçer) aletiyle ölçülmek ve memleket haritasındaki münhaniler de dikkate alınmak suretiyle, dava konusu taşınmazın kesin ve gerçek eğimi belirlenmeli, keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

... kadastrosu kesinleşmediğine göre, fen ve uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritasıyla irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritası ölçeğinin kadastro paftası ölçeğine (kadastro paftası yok ise, çekişmeli taşınmazın ölçekli krokisi), yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurlar tek tek sayı olarak tarif edilmeli, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şekli detaylı olarak incelenmeli,

bundan sonra toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve taraf teşkili, araştırma ve uygulamaya dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.