Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/5718 K.2016/11891

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili 04.11.2013 tarihli dava dilekçesi ile müvekkilinin ... köyü 1566 parsel sayılı 41.459,00 m² yüzölçümündeki taşınmazı 06/02/2004 tarihinde...'dan satın aldığını... Kadastro Müdürlüğünün, ...Toplulaştırması ve ... projesi kapsamında yapılan çalışmalar sırasında dava konusu taşınmazın yüzölçümünü 36.747,06 m² olarak belirlediğini, 16/03/2012 tarihli teknik hatalar düzeltme formu ile yüzölçümünün 36.747,06 m² olarak düzeltildiğini, anılan işlem sebebiyle zararın oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutup şimdilik 5.000,00.-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Hazineden tahsiline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. Daha sonra ıslah yoluyla 51.835,74.-TL tazminat istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne, 51.835,00.-TL tazminatın dava tarihi olan 04.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece yapılan inceleme, araştırma hükme yeterli değildir. Şöyleki; dosya içeriği ve toplanan delillerden; Çatalhöyük köyünde yapılan tesis kadastrosu sırasında 778 parsel sayılı taşınmazın 846.200 m² yüzölçümüyle tespit ve tescil edildiği, ifrazlar yoluyla 1566 ve dava dışı parsellerin oluştuğu, 1566 parsel sayılı 41,459 m2 yüzöçümlü taşınmazın 06.02.2004 tarihinde satış yoluyla davacıya geçtiği, 16.03.2012 tarihinde 3402 sayılı Kanunun 41. maddesi uyarınca yapılan uygulama ile taşınmazın yüzölçümünün 36.747,06 m² olarak düzeltildiği, anılan işlemin davacıya 25.09.2013 tarihinde tebliğ edildiği, 07.11.2013 tarih 12903 yevmiye numaralı işlemle tapuda düzeltimin yapıldığı, eldeki davanın ise 04.11.2013 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Nevarki; düzeltme işlemine karşı dava açılıp açılmadığı araştırılmamış, çekişmeli taşınmazın yüzölçümündeki azalmanın nedeni tespit edilmemiştir.

Diğer taraftan hükme dayanak yapılan iki ziraat bilirkişi tarafından düzenlenen raporda çekişmeli taşınmazın arazi olduğu belirtilip ekonomik özelliklerine göre değer tespiti yapılmış, değerlendirmede hangi tarihin esas alındığı da açıklanmamıştır.

4721 sayılı TMK'nın sorumluluk kenar başlığını taşıyan 1007. maddesi ''Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur'' hükmünü içermekte olup, bu maddede düzenlenen sorumluluk, kusura dayanmayan (objektif) bir sorumluluk türü olup, tapu müdür ya da memurunun kusuru olsun ya da olmasın, sicilin tutulmasında, kişilerin malvarlığı çıkarlarını koruyan hukuk kurallarına aykırı davranılmış olması yeterlidir. Kusurun varlığı ya da yokluğu Devletin sorumluluğu için önem taşımamakta, sadece, Devletin memuruna rücu halinde iç ilişkide etkili olmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2009 gün ve 2009/4 - 383 E. - 2009/517 K.; 16.06.2010 gün ve 2010/4 - 349 E. - 2010/318 K. sayılı kararlarında da vurgulandığı gibi; tapu işlemleri kadastro tespit işlemlerinden başlayarak birbirini takip eden işlemler olduğundan ve tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan, bu kayıtlarda yapılan hatalardan TMK'nın 1007. maddesi anlamında Devletin sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Ancak 4721 sayılı Tük Medeni Kanunun 1007. maddesi hükmüne göre, tazminata hükmedilebilmesi için, diğer koşulların yanı sıra, tapu sicilinin tutulması nedeniyle bir zarar doğmuş olmalıdır.

Genel arazi kadastro çalışmaları sırasında tespit ve tescile tabi tutulan çekişmeli taşınmazın, sonradan 3402 sayılı Kanunun 41. maddesi uyarınca yapılan uygulama ile yüzölçümü azalmış ise de düzeltme işlemi yararına olan kişi ya da kişiler hasım gösterilerek düzeltme işlemin iptali istenebilir. Düzeltme işleminin iptal edilmesi halinde davacının zararı da oluşmayacaktır.

Bu durumda düzeltme işlemine karşı açılmış dava bulunup bulunmadığının araştırılması, dava var ise sonucunun beklenmesi, taşınmazın yüzölçümündeki azalmanın hangi işlem sebebiyle oluştuğunun tespit edilmesi, davacının zararının bulunduğunun belirlenmesi halinde tapusu iptal edilen taşınmazın arazi niteliğinde olduğu hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığından sulu-kuru olup olmadığı,

yerleşim alanına uzaklığı, iklim şartları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu gözetilerek oluşturulacak bilirkişi kurulu yardımıyla çevrede yetiştirilen ürünlerin münavebesi, dekar başına ortalama verim, toptan satış fiyatı ve üretim maliyeti resmi verileri ilçe tarım müdürlüğünden getirtilmek suretiyle, elde edilen verilere uygun biçimde değerlendirme yapılarak net gelir yöntemiyle düzeltme işleminin kesinleştiği tarihteki gerçek değerinin hesaplattırılması, bu şekilde tapu sahibinin gerçek zararının saptanması,

oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu yetersiz bilirkişi kurul raporuna dayalı verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Net zirai gelir yöntemiyle tapu sahibinin gerçek zararının saptanması, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken değinilen hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yetersiz bilirkişi kurul raporuna dayalı verilen karar usûl ve kanuna aykırıdır.