Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/5871 K.2016/2219

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasında Ankara 11. Asliye Hukuk ve Ankara Batı 5. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, tapu sicilinin iptali ve tescil ile tazminat istemlerine ilişkindir.

Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesince, taşınmazın aynına ilişkin davalarda yetkili mahkemenin, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olduğu, 6360 sayılı Kanun ile, ... köyünün ve ... köyünün ... ilçesi sınırlarına dahil olduğu ve ... ilçesinin de ... Adliyesi yetki çevresi içinde bulunduğu gerekçesiyle, yetkisizlik kararı verilmiştir.

Ankara Batı 5. Asliye Hukuk Mahkemesi ise, 6360 sayılı Kanunun ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği, davanın ise ilk mahalli seçim tarihi olan 30.03.2014 tarihinden önce açıldığı gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Somut olayda uyuşmazlık, yargılama sırasında mülkî sınırlarda meydana gelen idarî değişikliğe ilişkindir.

Dava tarihi itibariyle dava konusu taşınmaz, “... ili, ... ilçesi, ...köyü, ... mevkiinde” bulunmakta olup, yargılama sırasında yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanunun 2/40. maddesi uyarınca ... ilçesine bağlanmış, aynı Kanunun 36/1. maddesi uyarınca da yürürlük tarihi olarak ilk mahalli idareler seçimlerinin yapıldığı tarih belirlenmiştir.

Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki başlıklı 6100 sayılı HMK'nın 12. maddesinin birinci fıkrasında "Taşınmaz üzerindeki aynî hakka ilişkin veya aynî hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. Mahkemelerin yargı yetkisi, HMK'nın 12. maddesine göre idarî sınır esas alınarak belirlenir. Davaya taşınmazın idarî sınırları içerisinde bulunduğu ilçe veya il adlî yargı yerinde bakılması gerekir.

Ayni hakka ilişkin taşınmaz mal davalarına bakılmaktayken taşınmaz malın bulunduğu yerde, mahkeme teşkilatı kurulur veya o yer bir yargı alanı çevresine alınırsa kamu düzeniyle ilgili bu durum karşısında mahkeme doğrudan doğruya (re'sen) tarafların yetki itirazında bulunmalarını beklemeden yetkisizliğine karar vererek dava dosyasını taşınmaz malın bulunduğu yer mahkemesine gönderir. (HGK 24.11.1965 tarih 1965/6-1030-437 sayılı karar)

Somut olaya gelince; davanın açıldığı tarihte dava konusu taşınmazlar, Ankara Adli Yargı alanına dahil iken, yargılama sırasında 30.03.2014 tarihinde yapılan ilk mahalli seçimlerden sonra yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanunun 2/40. maddesi uyarınca idarî sınırlarda yapılan değişiklik sonucunda, ... ilçesi mülkî sınırlarına dahil olmuş ve ... ilçesi de Ankara Batı Adli Yargı alanına dahil olduğundan ve eldeki davada da tahkikatın henüz tamamlanmadığı anlaşıldığından, HMK'nın 12. maddesi uyarınca taşınmaz üzeride aynî hak iddiasına dayalı eldeki davanın, Ankara Batı 5. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görülüp sonuçlanması gerekir.