Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/6176 K.2015/8786

Taraflar arasındaki hukukî uyuşmazlıkta ... İş, ... Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) ve ... Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

... İş Mahkemesince, davacının gemide ikinci kaptan sıfatı ile çalıştığı, geminin yabancı bayrak taşıdığı, geminin ticaret gemisi olduğu yabancı bayrak taşıması nedeni ile deniz taşıma işinde çalışan davacının Deniz İş Kanunu hükümlerinden yararlanmadığı, özel ihtisas mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

... Asliye Ticaret Mahkemesi ise, taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet sözleşmesinden kaynaklandığı, Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği, deniz ticaretine ilişkin bir uyuşmazlığın bulunmadığı davanın da ticari bir dava olmadığı, genel mahkemelerin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise, davalının işletmecisi olduğu geminin yabancı bayraklı olması nedeni ile 854 sayılı Deniz İş Kanunu 1/1. maddesi uyarınca uyuşmazlığın bu kanun hükümlerine tâbi olmadığı, karar tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK'nın 1320/1-a maddesi uyarınca gemi adamlarının iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarına ilişkin davaların ticari niteliğinin bulunduğu, görevli mahkemenin Deniz İhtisas Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesine göre “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek, Deniz İş Kanununun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir kanuna tâbi olduğundan 4857 sayılı İş Kanununun kapsamı dışında bırakılmıştır.

Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonilatoluk değil ise, bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. İş ilişkisine dayalı bir uyuşmazlıkta işçi deniz taşıma işinde çalışır, ancak çalıştığı gemi Deniz İş Kanunu kapsamında kalmaz ise uyuşmazlığın Borçlar Kanunu hükümlerine göre genel mahkemede çözümleneceği açıktır.

Somut olayda; davacı davalı şirkete ait gemide gemi adamı olarak çalıştığını iddia ederek icra takibi yapmış, ancak davalının itirazı nedeni ile, icra takibi durmuştur. Davacı itirazın iptali için bu davayı açmıştır. Dosya kapsamından geminin yabancı bayrak taşıdığı, bu nedenle Deniz İş Kanunu hükümlerinin uygulanamayacağı, davacının talebi hakkında uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözümleneceği anlaşıldığından buna göre uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.