Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/6206 K.2015/9314

Taraflar arasındaki tazminat davasında Nevşehir 2. Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) ve Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesince taraflar arasındaki yetki sözleşmesine göre; davanın Nevşehir Mahkemelerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) tarafından ise; kesin yetkinin sözkonusu olmadığı davada taraflarca ileri sürülmüş bir yetki itirazı da bulunmadığından davanın açıldığı mahkemenin yetkili olduğu gerekçesi ile; yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 17. maddesinde ”Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçerlidir. Yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir. Bu yeni düzenleme, 01.10.2011 tarihinden sonra açılacak davalar bakımından uygulanır.

Aynı Kanunun 18. maddesinde ise; “Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi, "İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz." düzenlemesi ile iş uyuşmazlıklarında iş mahkemelerinde görülecek davalar bakımından yetkili mahkemeleri belirlemiştir.

Görüldüğü üzere, iş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup, bu kurallara ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

Aynı maddenin son cümlesinde “Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılamaz” denilmek suretiyle öngörülen yetki kurallarının sözleşmelerle değiştirilemeyeceği belirtilmiş bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalı şirketin Nevşehir İşletme Müdürlüğü Bölgesindeki elektrik direklerinin yenilenmesi sırasında meydana gelen iş kazası sonucu ölen işçilerin mirasçılarının temyize konu dosya davacısı aleyhine açtıkları dava sonucunda aleyhlerine tazminat hükmedilmesi nedeniyle meydana gelen iş kazasında davacının ödediği tazminat bedelinin davalı şirketin kusuru oranında rücuan tazmini talep edilmiş olup uyuşmazlık işçi alacağından kaynaklanan rücuan tazminat davasıdır.

Taraflar arasında yapılan sözleşmede; “Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlığın çözümünde sözleşmeyi imzalayan idarenin bulunduğu yerin mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir “ hükmü bulunmaktadır.

Sözleşmeyi imzalayan idare olan Medaş Nevşehir İşletme Müdürlüğünün adresi olarak “Nevşehir”adresi gösterilmiş olup, yukarda yapılan açıklamalar ışığında her iki tarafı tacir olan sözleşme taraflarının işin yapıldığı yer olan Nevşehir Mahkemelerini yetkili kıldığı, bu durumun kesin yetkinin sözkonusu olduğu iş mahkemeleri yetki kuralına aykırılık içermediği anlaşıldığından, taraflarca ileri sürülmese dahi, kesin yetki kuralı ve yetki sözleşmesi sözkonusu olduğundan uyuşmazlığın Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) çözümlenmesi gerekmektedir