Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E.2015/7211 K.2015/9895

Taraflar arasındaki davada Konya 1. İş ile Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemelerince görevsizlik, Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesince yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, işçi alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

Konya 1. İş Mahkemesince, davanın 04/04/2013 tarihinde açıldığı, ancak davalı şirketin dava açılmadan önce Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/1004 E. 2013/9 K. sayılı ilâmı ile 08/01/2013 tarihi itibariyle iflasına karar verildiği, şirketin dava tarihinden önce iflasına karar verilmesi nedeni ile dava "Kayıt kabul davası" niteliğinde olup iflasa karar veren ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, İİK'nın 235/1. maddesi uyarınca kayıt kabul davasında yetkili mahkemenin davalı şirketlerin iflasına karar veren Bakırköy Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, davalı şirketler hakkında iflas kararı 08.01.2013 tarihinde verildiği, iş bu davanın iflas kararından sonra 04.04.2013 tarihinde açıldığı, her ne kadar Konya 1. İş Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilmiş ise de, davalılar hakkında verilen iflas kararı kesinleşmeden iş bu dava açıldığından davaya iş mahkemesince devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İİK'nın 194. maddesinde, iflas açılması ile kural olarak müflisin taraf olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra devam olunabileceği hususu düzenlenmiştir. İkinci alacaklılar toplantısında dava konusu alacağın masaya kabul edilmemesi halinde davaya "kayıt kabul davası" olarak devam edilerek bir karar verilmesi gerekir.

İflasın açılması, maddi hukuka ilişkin ilişkileri ve hükümleri cebri şekilde etkilediği gibi Medenî Usûl ve İcra Hukuku kuralları üzerinde de etki yaratır. Bu etkilerden biri de görev kurallarında meydana gelen değişikliktir. Görev kurallarındaki değişikliği, dava açıldıktan sonra işverenin iflas etmesi hali ve iflas kararı verdikten sonra işçinin işverene dava açması hali bakımından ayrı ayrı incelemek gerekir.

İflasın açılması ile müflisin taraf olduğu hukuk davalarının ikinci alacaklılar toplatıntısından on gün sonrasına kadar duracağı genel kural ise de ( İİK m. 194), yine bu hükmün müstacel haller, tazminatsız ceza davaları, şeref ve haysiyete tecavüzden ve cismani zararlardan doğan tazminat davaları ile evlenme, ahvalı şahsiye veya nafaka davalarının uygulanamayacağı kabul edilmiştir.

İcra ve iflas Kanununun 194. maddesinde ayrık tutulan "Müstacel haller"den maksat, acele görülmesi gereken ve durduğu takdirde verilecek hükmün faydasız kalacağı gerçeğidir. Bu davalarda hâkim, takdir hakkını kullanarak müstaceliyet kararı vermek suretiyle yargılamaya devam eder.

İşçinin alacaklı olduğu iş hukukuna ilişkin bir dava, işçinin sosyal durumu itibarıyle İİK'nın 194. maddesinin gayesine uygun görülerek acele işlerden sayılmalı ve ikinci alacaklılar toplantısı beklenmeksizin yargılamaya devam edilmelidir.

İflas kararı verildikten sonra işçi işçilik haklarından doğan alacağının dayanağını ve miktarını iflas idaresine bildirir. Alacaklıların alacaklarını kaydettirmeleri için İİK'nın 219/2 maddesinde öngörülen 1 aylık sürenin bitiminden sonra, İflas İdaresi, alacakların doğru olup olmadığını incelemeye başlar. Maddi yönden inceleme sonucu kabul edilen her alacak, tespit edilen sıraya göre sıra cetveline kaydedilir.

Kabul edilmeyen alacaklar da, red sebebleri ile birlikte sıra cetvelinde gösterilir. İflas İdaresi, İİK'nın 232. maddesinde öngörülen sürede düzenlediği sıra cetvelini İflas İdaresine verir ve alacaklıları aynı Kanunun 166/2. maddesindeki usule göre ilân yoluyla haberdar eder. Ayrıca, İflas Masasına müracaat sırasında tebliğatı gösterir adres ve tebliğat masrafları için avans yatıranlara sıra cetveli tebliğ edilir.

Sıra cetveline itiraz davalarında dava açma süresi, görev ve yetki İİK'nın 235. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre dava açma süresinin ilandan itibaren başlıyacağı belirtildikten sonra, ayrıca İİK'nın 223/3. maddesi hükmünün saklı olduğu belirtilmiştir.

Saklı tutulan hükme göre, İflas Masasına müracaat eden alacaklılar, tebliğatı kabule elverişli adres gösterir; yazı ve tebliğat masrafları için avans yatırmışlarsa, sıra cetveline itiraz davası açma süresi bu alacaklılar hakkında sıra cetvelinin kendilerine tebliğinden itibaren başlar. Davanın 15 gün içinde açılması gerekmektedir. Bu süre, hak düşürücü süre olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınır.

İcra ve İflas Kanununun 235/1. maddesine göre sıra cetveline itiraz davası, iflas kararı veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki her hangi bir ticaret mahkemesinde açılabilir. Görevin belirlenmesinde dava değerinin önemi olmadığı gibi, buradaki mahkemenin yetkisi de kamu düzenine ilişkindir.

Bu durum karşısında iş mahkemesinde görülmekte olan, işçi alacaklarına yönelik dava sırasında, işverenin iflası halinde dahi, İİK'nın 194. maddesi uyarınca, davaya iş mahkemesinde devam edileceği, işverenin işçi alacaklarına ilişkin dava açılmadan önce iflası halinde ise, yukarıda belirtilen şekilde hareket ile, alacağın İflas Masasına kaydedilmemesi halinde, asliye ticaret mahkemesinde kayıt kabul davası olarak açılması gerekir.

Dosya kapsamından; davalı şirketler hakkında iflas kararının 08.01.2013 tarihinde verildiği, işçi alacağına ilişkin davanın 04.04.2013 tarihinde iflas kararından sonra açıldığı, ayrıca, Bakırköy 8 Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Konya 1. İş Mahkemesine yazılan 04.12.2013 tarihli yazı cevabında iflas kararının henüz kesinleşmediği anlaşıldığından, davanın iş mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.